ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/16/2020

Η παρούσα γνώμη (A 20/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση θέσεων επί των διατάξεων του ν. 4684/2020, ο οποίος κύρωσε την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 30.03.2020 για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η Αρχή εξετάζει κατεπείγουσες ρυθμίσεις που επιτρέπουν παρεκκλίσεις από την κοινή νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων (όπως απευθείας αναθέσεις) για διάφορους φορείς, όπως το Υπουργείο Υγείας, το Ε.ΚΕ.Α., τους ΟΤΑ και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στα συμπεράσματά της, η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη τήρησης των ενωσιακών αρχών, της διαφάνειας και της αποφυγής κατάτμησης συμβάσεων, εκφράζοντας επιφυλάξεις για την εκτεταμένη χρήση εξαιρετικών ρυθμίσεων και παρεκκλίσεων από το εθνικό δίκαιο.

Η παρούσα γνώμη (Α 36/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την τροποποίηση του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 σχετικά με τον αποκλεισμό οικονομικών φορέων λόγω μη καταβολής φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Η Αρχή εξετάζει προτεινόμενες διατάξεις που ορίζουν ότι η υπαγωγή σε δεσμευτικό διακανονισμό δεν συνιστά αθέτηση υποχρεώσεων. Στις παρατηρήσεις της, η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση πρέπει να συνάδει με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ), τονίζοντας ότι ο διακανονισμός αποτελεί λόγο παύσης αποκλεισμού και όχι έλλειψη παραβίασης, ενώ υπογραμμίζει την υποχρέωση των φορέων να δηλώνουν ειλικρινώς τις οφειλές τους στο ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ για τη διασφάλιση της διαφάνειας.

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στις διατάξεις των άρθρων 77-81 του νόμου 4864/2021, οι οποίες ρυθμίζουν τη διαφημιστική δραστηριότητα του Δημοσίου Τομέα και θέματα της Ε.Ρ.Τ. Α.Ε. Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα των ρυθμίσεων που αφορούν τον ορισμό των διαφημιστικών υπηρεσιών, τη διαδικασία ανάθεσης και πληρωμής σε Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μέσω εντολών αναδόχων, καθώς και τη δυνατότητα της ΕΡΤ να αναθέτει έργα προβολής και μετάδοσης. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι συμβάσεις για χρόνο μετάδοσης εξαιρούνται από τον νόμο 4412/2016, ωστόσο τονίζει την ανάγκη στενής ερμηνείας των εξαιρέσεων και σχολιάζει την αναδρομική ισχύ των διατάξεων από την 1η.1.2021.

Με την προδικαστική προσφυγή, οι προσφεύγοντες ζητούν τον προσδιορισμό της νομικής φύσης της συμπεριφοράς του ΕΟΔΥ, ιδίως ως προς το εάν υπάρχει ευθύνη του ΕΟΔΥ για αθέτηση της σύμβασης υγείας και τη δέουσα αποζημίωση. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υγειονομικής περίθαλψης και ιατρικών υπηρεσιών. Επιπλέον, ζητούν διευκρινίσεις σχετικά με τα χρηματικά ποσά που πιστώθηκαν από τον ΕΟΔΥ και εάν αυτά αποτελούν αξιόλογη εκπλήρωση των υποχρεώσεων της σύμβασης. Η προσφυγή αναλύει λεπτομερώς τις υποχρεώσεις των μερών, τις πιστώσεις, και τις πιθανές παραβάσεις, επιδιώκοντας τη νομική διευθέτηση των διαφοροποιήσεων.

Η παρούσα γνώμη (Α7/2022) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αφορά στην αξιολόγηση των άρθρων 155, 156 και 157 ενός σχεδίου νόμου του Υπουργείου Οικονομικών. Οι ρυθμίσεις αυτές τροποποιούν τον ν. 4601/2019, επεκτείνοντας την υποχρεωτικότητα της ηλεκτρονικής τιμολόγησης σε όλες τις δημόσιες συμβάσεις και δαπάνες, ανεξαρτήτως αξίας. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη για σαφήνεια στις χρησιμοποιούμενες έννοιες, ορίζει ότι οι νέες υποχρεώσεις πρέπει να συνοδεύονται από τον κατάλληλο μεταβατικό χρόνο για την προετοιμασία των οικονομικών φορέων και τονίζει τη σημασία της εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό πρότυπο έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων. Επιπλέον, ζητά τη ρητή αναγραφή των όρων αυτών στα έγγραφα των συμβάσεων και εξετάζει τη δυνατότητα σταδιακής ενεργοποίησης της υποχρέωσης υποβολής τιμολογίων μέσω κανονιστικών πράξεων.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε απόφαση με αριθμό 17/2021, με την οποία ενέκρινε την προσφυγή του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης για την ανάθεση σύμβασης προμήθειας ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης συμβάντων κινητών συνεργείων (Φάση II). Η σύμβαση, αξίας 322.400 ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, αφορά την επέκταση υφιστάμενου συστήματος που είχε προμηθευτεί ο ΕΟΔΥ από την εταιρεία MainSys. Η Αρχή επέκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 4 περ. β' του ν. 4412/2016, καθώς η αλλαγή προμηθευτή θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες λόγω ασυμβατότητας με το υπάρχον σύστημα.

Η απόφαση αφορά τη διατύπωση γνώμης της ΕΑΑΔΗΣΥ επί σχεδίου νόμου για τη μετατροπή της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) από Ν.Π.Δ.Δ. σε Ν.Π.Ι.Δ. Η Αρχή εξετάζει τη συμβατότητα των ρυθμίσεων με τον ν. 4412/2016 περί δημοσίων συμβάσεων και τον ρόλο της Ε.Κ.Α.Π.Υ. ως Εθνικής Κεντρικής Αρχής Αγορών. Επισημαίνονται ζητήματα σχετικά με τον οργανισμό δημοσίου δικαίου, τη λειτουργία ηλεκτρονικών μητρώων, τον προγραμματισμό των προμηθειών και την ανάγκη σαφών μεταβατικών διατάξεων για τις εκκρεμείς διαδικασίες ανάθεσης. Τέλος, προτείνονται νομοτεχνικές βελτιώσεις για την αποφυγή αντιφάσεων και την εξασφάλιση της ασφάλειας δικαίου.

Φορολογία εισοδήματος. Ο «πρόσθετος φόρος» του άρθρου 1 του ν. 2523/1997 έχει το χαρακτήρα διοικητικής κύρωσης. Δεν έχει εφαρμογή η ενωσιακή αρχή της αναδρομικής εφαρμογής της ελαφρύτερης διοικητικής κύρωσης διότι η κύρωση δεν παρουσιάζει επαρκή σύνδεσμο με το δίκαιο της Ένωσης. Η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής της ελαφρύτερης διοικητικής κύρωσης για παράβαση της φορολογικής νομοθεσίας αποτελεί γενική αρχή του ημεδαπού φορολογικού δικαίου. Πότε η αρχή αυτή δεν έχει πεδίο εφαρμογής. Η παρ. 1 του άρθρου 26 του ν. 3943/2011 είναι ευμενέστερη για τους φορολογούμενους σε σχέση με τις προϊσχύσασες διατάξεις, διότι μειώθηκε σε 120% το ανώτατο όριο του ποσοστού του πρόσθετου φόρου για ανακριβή δήλωση. Εφαρμογή της διάταξης αυτής και για φύλλα ελέγχου που είχαν ήδη εκδοθεί και αφορούν σε ανακριβείς δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των χρήσεων 2003 και 2004. Αν λόγος προσφυγής ερείδεται σε γενική αρχή του ενωσιακού δικαίου, μη δυνάμενη να εφαρμοσθεί, το διοικητικό δικαστήριο εξετάζει το λόγο και με βάση τον αντίστοιχο κανόνα του ημεδαπού δικαίου ή/και της ΕΣΔΑ. Η αναίρεση ασκήθηκε παραδεκτά κατά το άρθρο 12 παρ. 1 του ν.3900/2010. Απορρίπτεται η αναίρεση (επικυρώνει την αριθμ. 2230/2015 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης). 

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση παρατηρήσεων επί διατάξεων σχεδίου νόμου για την κύρωση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 20.3.2020. Η Π.Ν.Π. περιλαμβάνει κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, προβλέποντας εξαιρετικές διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, όπως απευθείας αναθέσεις κατά παρέκκλιση της κείμενης εθνικής νομοθεσίας, για διάφορα Υπουργεία και φορείς όπως ο Ε.Ο.Δ.Υ. και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη ορθής ερμηνείας των παρεκκλίσεων ώστε να συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο (άρθρο 32 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ) και τονίζει ότι οι παρεκκλίσεις πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, διασφαλίζοντας παράλληλα τις θεμελιώδεις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Συμπληρωματικά μέτρα εφαρμογής των διατάξεων του Ενωσιακού Συστήματος Ελέγχου της τήρησης των κανόνων της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (Κ.ΑΛ.Π.) σχετικά με τον έλεγχο και έγκριση τύπου συσκευών δορυφορικού εντοπισμού που εγκαθίστανται σε αλιευτικά σκάφη.