ΕΑΔΗΣΥ/266/2024

Ο πρώτος προσφεύγων αίτησε την ακύρωση της απόφασης 445/5.12.2023 της Οικονομικής Επιτροπής, η οποία απέρριψε την προσφορά του σε διαγωνισμό για το έργο «…» (με εκτιμώμενη αξία 400.000€ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), επικαλούμενος ότι το ΕΕΕΣ που υπέβαλε ήταν σύμφωνο με το υπόδειγμα της διακήρυξης και είχε συνοδεύσει υπεύθυνη δήλωση για το ανεκτέλεστο υπόλοιπο εργολαβικών συμβάσεων. Η ΕΑΔΗΣΥ έκρινε ότι η απόρριψη ήταν άδικη λόγω ασάφειας στη διακήρυξη και ακύρωσε την μεταγενέστερη απόφαση 464/22.12.2023 που επίσης απέρριπτε την προσφορά του.

Δίκτυα αποχέτευσης ακαθάρτων.(...)Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η αναθεώρηση της 775/2024 απόφασης του Έβδομου Τμήματος .(...)Με τα δεδομένα αυτά, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 6 της παρούσας, ο προβληθείς λόγος ανάκλησης, παρά τα όσα αβάσιμα προβάλλει η προσφεύγουσα, εξετάστηκε από το Τμήμα και ορθώς απορρίφθηκε, έστω και με συνοπτική αιτιολογία με την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού κρίθηκε ότι η εταιρεία …ανταποκρίθηκε στις σχετικές προαποδεικτικές της υποχρεώσεις και επομένως μη νομίμως αποκλείστηκε από τον διαγωνισμό. Το γεγονός ότι δεν το έπραξε αυτό με πανηγυρικό τρόπο, όπως με τους λοιπούς λόγους ανάκλησης, δεν καθιστά την απόφαση του Τμήματος αναθεωρητέα. Ειδικότερα, η ανάρτηση στον διαδικτυακό τόπο του διαγωνισμού από την αναθέτουσα αρχή υποδείγματος ΕΕΕΣ, στο οποίο είχαν απαλειφθεί τα πεδία Α έως Δ του Μέρους IV του ΕΕΕΣ και στο οποίο δεν συμπεριλαμβάνονταν ερωτήσεις ως προς τη συνδρομή ή μη του συγκεκριμένου λόγου εθνικού αποκλεισμού (μη υπέρβαση του ανεκτέλεστου υπολοίπου εργολαβικών συμβάσεων – δήλωση του ανεκτέλεστου υπόλοιπου εργολαβικών συμβάσεων), δημιούργησε αντικειμενική ασάφεια ως προς το εάν συντρέχει απαίτηση της διακήρυξης για προαπόδειξη της μη συνδρομής του. Όπως ορθά έγινε δεκτό με την πληττόμενη απόφαση, η ασάφεια αυτή δεν μπορούσε να αποβεί σε βάρος της 2ης μειοδότριας και νυν παρεμβαίνουσας, η οποία συμπλήρωσε πλήρως το αναρτηθέν από την Αναθέτουσα Αρχή υπόδειγμα, υπέβαλε δε, και την από 01-08-2023 συνοδευτική του ΕΕΕΣ υπεύθυνη δήλωση, σε πλήρη συμμόρφωση προς τις διατάξεις της παρ. 9 του άρθρου 79 του Ν. 4412/2016 και του άρθρου 23 της διακήρυξης, όπου δήλωσε το ανεκτέλεστο υπόλοιπο των εργολαβικών της συμβάσεων και συνεπώς ανταποκρίθηκε στις σχετικές προαποδεικτικές της υποχρεώσεις και επομένως μη νομίμως αποκλείστηκε. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, και μη υπάρχοντος άλλου λόγου αναθεώρησης, πρέπει η ένδικη προσφυγή αναθεώρησης να απορριφθεί

Με την προδικαστική προσφυγή του ο πρώτος προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της προσβαλλόμενης υπ’ αριθμ. 445/5.12.2023 απόφαση και κάθε άλλης συναφούς προγενέστερης ή μεταγενέστερης πράξης της αναθέτουσας αρχής, κατά το σκέλος που απορρίπτεται η προσφορά του.

Η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής, με την οποία έγινε δεκτή η προσφορά της εταιρείας «…» και ανεδείχθη αυτή προσωρινή ανάδοχος για την κατασκευή του έργου «…», συνολικής εκτιμώμενης αξίας €1.209.677,40 (χωρίς ΦΠΑ). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά ανοικτό δημόσιο διαγωνισμό με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά. Η προσφυγή επικαλείται παράβαση της διακήρυξης, καθώς η εν λόγω εταιρεία δεν δήλωσε το ανεκτέλεστο υπόλοιπο εργολαβικών συμβάσεων στο Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (ΕΕΕΣ) και χρησιμοποίησε μη δηλωμένους υπεργολάβους.

Η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση της απόφασης υπ' αριθμ. 943/07.08.2020 της αναθέτουσας αρχής, η οποία έκανε αποδεκτές τις προσφορές στον διαγωνισμό για τις εργασίες «ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΗΣ Π.Ε. …ΠΟΥ ΠΛΗΓΗΚΕ ΑΠΟ ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΤΟΝ ΑΠΡΙΛΙΟ 2019 ΚΑΙ Κ.Α.». Συγκεκριμένα, επικεντρώνεται στην απόρριψη της προσφοράς της παρεμβαίνουσας, η οποία κατέταξε δεύτερη, ισχυριζόμενη ότι αυτή παρέλειψε να δηλώσει το ανεκτέλεστο υπόλοιπο εργολαβικών συμβάσεων στο ΤΕΥΔ, όπως απαιτούσε η διακήρυξη. Το αντικείμενο της σύμβασης περιλαμβάνει εργασίες συντήρησης οδών με προϋπολογισμό 2.016.129,03€ (χωρίς ΦΠΑ), με κριτήριο κατακύρωσης την οικονομικά πλέον συμφέρουσα προσφορά.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα (οικονομικός φορέας) αιτείται την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής, η οποία ενέκρινε την αποδοχή των προσφορών τεσσάρων οικονομικών φορέων στον ανοικτό διαγωνισμό για την ανάθεση του έργου με τίτλο «…» και προϋπολογισμό 126.000 €. Ο ισχυρισμός είναι ότι οι διαγωνιζόμενοι παρέλειψαν να αναφέρουν το ανεκτέλεστο υπόλοιπο εργολαβικών συμβάσεων ανά έργο στο ΕΕΕΣ ή στην υπεύθυνη δήλωση (ΥΔ), όπως απαιτεί ο όρος 23.1 της Διακήρυξης, καθιστώντας τις προσφορές τους μη νόμιμες. Η ΕΑΔΗΣΥ κρίνει τον ισχυρισμό βάσιμο, ακυρώνοντας την απόφαση της αναθέτουσας Αρχής, καθώς η παράλειψη αυτή συνιστά ουσιώδες πλημμέλημα που δεν επιτρέπει τη συμπλήρωση εκ των υστέρων.

Η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής, με την οποία επικυρώθηκε το 1ο Πρακτικό του Διαγωνισμού και έγιναν δεκτές οι προσφορές των οικονομικών φορέων «...», «...», «...» και «...», καθώς και την ανάδειξη της εταιρείας «...» ως προσωρινής αναδόχου. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά στην εκτέλεση έργου με τίτλο «...», εκτιμώμενης αξίας 903.225,81 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. (1.120.000,00€ με Φ.Π.Α.), με κριτήριο κατακύρωσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής (χαμηλότερη τιμή). Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι οι προσφορές των ανθυποψηφίων της έπρεπε να απορριφθούν επειδή συμπλήρωσαν πλημμελώς ή ελλιπώς τα Ευρωπαϊκά Ενιαία Έγγραφα Σύμβασης (ΕΕΕΣ), καθώς δεν περιελάμβαναν όλες τις απαιτούμενες δηλώσεις για την πλήρωση των κριτηρίων ποιοτικής επιλογής και το ανεκτέλεστο υπόλοιπο των εργολαβικών τους συμβάσεων.

ΕΠΕΝΔΥΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΒΡΑΧΩΔΩΝ ΠΡΑΝΩΝ(...)Υπό το ανωτέρω πραγματικό της προκείμενης υπόθεσης και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: Από την επισκόπηση του ΕΕΕΣ που κατέθεσε στις 28.6.2023 ο νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας «..Α.Ε.», ήτοι της μετέπειτα αναδειχθείσας αναδόχου, αποδεικνύεται ότι στο Μέρος IV υπό στοιχ. Β΄ "Οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια" και ειδικότερα στο πεδίο "Άλλες οικονομικές ή χρηματοοικονομικές απαιτήσεις" δηλώθηκε ότι "Το ανεκτέλεστο μέρος των εργολαβικών συμβάσεων της επιχείρησής μου δεν υπερβαίνει τα όρια ανεκτέλεστου που τίθενται στο άρθρο 20 παρ. 4 του ν. 3669/2008 (ΚΔΕ)", χωρίς ωστόσο να δηλώνεται το ύψος του συνολικού ποσού του ανεκτέλεστου υπολοίπου των εργολαβικών συμβάσεών της, κατά παράβαση του άρθρου 23.1. της ένδικης διακήρυξης. Συνεπώς, η κρίση της προσβαλλόμενης Πράξης παρίσταται ορθή, καθόσον ο ανωτέρω οικονομικός φορέας παρέλειψε την προαπόδειξη ρητώς αξιούμενου από τη διακήρυξη στοιχείου, που αποτελεί ένα εκ των περισσοτέρων κριτηρίων τα οποία συνεκτιμώνται, ώστε να κριθεί από την αναθέτουσα αρχή σε πρώιμο στάδιο της διαγωνιστικής διαδικασίας ότι ο προσφέρων φορέας παρίσταται ικανός για την ανάληψη του επίμαχου έργου, χωρίς η ανωτέρω παράλειψη να είναι επιδεκτική συμπλήρωσης και αποσαφήνισης με τη διαδικασία του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, όπως ισχύει. Εντούτοις, υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης διαδικασίας και ιδίως λαμβάνοντας υπόψη ότι α) Η ως άνω διαγωνιζόμενη εν τέλει δεν παρέλειψε να συμπεριλάβει οποιαδήποτε δήλωση περί ανεκτελέστου στο ΕΕΕΣ της, έστω και εάν αυτή δεν ήταν η ενδεδειγμένη, β) Η ενσωματούμενη στο ΕΕΕΣ δήλωση ενός οικονομικού φορέα ότι δεν βρίσκεται σε μια από τις καταστάσεις, λόγω των οποίων μπορεί να αποκλεισθεί από τον διαγωνισμό (μεταξύ των οποίων και η υπέρβαση του ορίου ανεκτέλεστων εργολαβικών συμβάσεων), λειτουργεί, σε κάθε περίπτωση, ως προκαταρκτική απόδειξη, μεταθέτοντας απλά το χρονικό σημείο προσκόμισης των σχετικών, αναγόμενων στον χρόνο υποβολής της προσφοράς, αποδεικτικών στοιχείων (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 1362/2022 και 310/2022, Ε.Α. του ΣτΕ 292, 204, 114-5/2019), γ) Όπως αποδεικνύεται από τα δικαιολογητικά προσωρινού αναδόχου που της ζητήθηκαν και προσκόμισε στη συνέχεια, η εταιρεία «…Α.Ε.» πληρούσε το επίμαχο κριτήριο του συνολικού ποσού του ανεκτέλεστου υπολοίπου των εν εξελίξει εργολαβικών συμβάσεων, ήδη κατά τον κρίσιμο χρόνο υποβολής της προσφοράς της (ήτοι στις 28.6.2023), όπως προκύπτει από όλα τα απαιτούμενα από την διακήρυξη έγγραφα, ψηφιακά υπογεγραμμένα, με ημερομηνία προ της υποβολής της προσφοράς της, τα οποία προσκόμισε και τα οποία βεβαιώνουν γεγονότα αντικειμενικώς εξακριβώσιμα. Συνεπώς καλύπτεται ο σκοπός της διακήρυξης, ήτοι της απόδειξης της χρηματοοικονομικής επάρκειας του συμμετέχοντα φορέα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ικανότητά του να εκτελέσει προσηκόντως και να φέρει σε πέρας εν γένει επιτυχώς το προς ανάθεση έργο. Από την επισκόπηση των ΕΕΕΣ που υποβλήθηκαν από τους λοιπούς συμμετέχοντες οικονομικούς φορείς που έγιναν δεκτοί στο διαγωνισμό, ακόμη και εκείνου της πρώτης μειοδότριας εταιρείας που αποκλείσθηκε στη συνέχεια λόγω της ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς της, το ύψος της οποίας δεν αιτιολογήθηκε με επαρκή στοιχεία, προκύπτει ότι στο αντίστοιχο κρίσιμο πεδίο του εν λόγω εγγράφου περιλήφθηκαν δηλώσεις ομοίου περιεχομένου με την ανάδοχο εταιρεία, χωρίς οποιαδήποτε αριθμητική αναφορά στο ύψος του ανεκτέλεστου υπολοίπου των υπό εκτέλεση εργολαβικών συμβάσεων τους. Τούτο είχε ως αποτέλεσμα ότι με την αποδοχή της προσφοράς της εταιρείας «..Α.Ε.» τηρήθηκε η αρχή του ίσου μέτρου μεταξύ των υποψηφίων χωρίς να πλήττεται εξ αυτού του λόγου ο υγιής και ανόθευτος ανταγωνισμός. Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο κρίνει ότι η αναδειχθείσα πλημμέλεια δεν παρίσταται ουσιώδης. 	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης..Ανακαλεί την 19/2025 Πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

Επομένως, βάσει των ανωτέρω, και ιδίως της μη υποβολής τεχνικής  προσφοράς από τον προσφεύγοντα, ήτοι της συνδρομής έτερων λόγων αποκλεισμού της προσφοράς του που δεν αμφισβητούνται, αλυσιτελως ο προσφεύγων προβάλλει αφενός μεν ότι δεν απαιτείτο να υποβάλλει συνοδευτική δήλωση του ΕΕΕΣ του και αφετέρου ότι οι ισχυρισμοί του παρεμβαίνοντος περί μη προσκόμισης πιστοποιητικών ΕΝ από τον προσφευγοντα και μη δήλωσης του προμηθευτή του ως τρίτου δανείζοντος εμπειρία προβάλλονται άνευ εννόμου συμφέροντος διότι συντρέχουν και για τον παρεμβαίνοντα. Ως εκ τούτου, ορθώς και κατά δεσμία αρμοδιότητα η αναθέτουσα αρχή έκρινε ότι συντρέχει λόγος αποκλεισμού της προσφοράς του προσφεύγοντος και η προσφυγή θα πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Επειδή, σε συνέχεια της προηγούμενης σκέψης και για τους λόγους που αναλυτικά παρατίθενται σε αυτή, βασίμως υποστηρίζει η προσφεύγουσα ότι, η απλή αναφορά στο Μέρος ΙΙ - Α του ΕΕΕΣ από τον παρεμβαίνοντα του αριθμού μητρώου και της βεβαίωσης εγγραφής του στο ΜΕΕΠ δεν δύναται να εκληφθεί ως η προσήκουσα προαπόδειξη όλων των κριτηρίων επιλογής. Περαιτέρω και ειδικότερα όσον αφορά την απαίτηση προαπόδειξης του ανεκτέλεστου υπολοίπου εργολαβικών συμβάσεων ως στοιχείου της απαιτούμενης οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας, οι ισχυρισμοί Αριθμός απόφασης: 1233 / 2022 17 της προσφεύγουσας, ότι δηλαδή η απλή μνεία στο ΕΕΕΣ του παρεμβαίνοντος ότι «το ανεκτέλεστο υπόλοιπο των εργολαβικών συμβάσεων του δεν υπερβαίνει τα ανώτατα επιτρεπτά όρια που ορίζονται στο άρθρο 20 παρ. 4 του ν. 3669/2008 όπως ισχύει» δεν αρκεί, καθώς, ρητώς, η οικεία διακήρυξη απαιτεί την αναγραφή του ακριβούς ποσού του ανεκτέλεστου, πρέπει να γίνουν δεκτοί ως βάσιμοι. Και τούτο διότι η ως άνω έλλειψη στη συμπλήρωση του ΕΕΕΣ του παρεμβαίνοντος δεν μπορεί να αναπληρωθεί αφενός μεν ούτε από τη δήλωση περί ακρίβειας και ορθότητας των επικαλούμενων στοιχείων που περιλαμβάνεται στο Μέρος V του υποβληθέντος ΕΕΕΣ, ούτε από τη γενική δήλωση του Μέρους ΙΙ περίπτωση δ ότι η εγγραφή στους καταλόγους καλύπτει τα κριτήρια επιλογής, που εν προκειμένω μάλιστα κατά τα ως άνω κριθέντα, είναι εσφαλμένη. Και τούτο διότι στην υπόψη διακήρυξη ορίζεται ρητώς ότι απαιτείται η προαπόδειξη της πλήρωσης του κριτηρίου που αναφέρεται στη μη υπέρβαση των ανωτάτων επιτρεπόμενων ορίων ανεκτέλεστου υπολοίπου εργολαβικών συμβάσεων με τη ρητή δήλωση του υποψηφίου στο ΕΕΕΣ (βλ. ad hoc ΔΕφ Κομ. 49/2018). Σημειώνεται δε ότι ο ισχυρισμός της αναθέτουσας αρχής στην έκθεση των απόψεων της ότι «Η Ε.Δ. έκρινε ότι ο εν λόγω οικ. φορέας απέδειξε σε προκαταρκτικό στάδιο ότι πληροί τις προϋποθέσεις συμμετοχής στο διαγωνισμό και ότι δεν πρέπει να απορριφθεί η προσφορά του. Σε κάθε περίπτωση η προσκόμιση της υπεύθυνης δήλωσης περί ανεκτέλεστου, εξετάζεται εκτενώς από την Επιτροπή Διαγωνισμού στο επόμενο στάδιο του διαγωνισμού, που αφορά την προσκόμιση των δικαιολογητικών κατακύρωσης του προσωρινού αναδόχου, τόσο κατά το χρόνο υποβολής προσφορών, όσο και κατά το χρόνο υποβολής των δικαιολογητικών κατακύρωσης. Με το σκεπτικό της προσφυγής όλοι οι οικονομικοί φορείς που υποβάλλουν προσφορά, πρέπει εκ των προτέρων να υποβάλλουν δικαιολογητικά που ζητούνται σε μεταγενέστερη φάση του διαγωνισμού, μόνο από τον προσωρινό ανάδοχο.» είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι και ερειδόμενοι σε εσφαλμένη αφετηρία. Και τούτο διότι η εν λόγω δήλωση περί ανεκτέλεστου προβλέπεται στο κανονιστικό πλαίσιο της διακήρυξης, όφειλε συνεπώς ο παρεμβαίνων και κατά τα ανωτέρω ορισθέντα, στο ΕΕΕΣ του, να προβεί σε ακριβή αναφορά του ποσού (ανεκτέλεστου υπολοίπου). Επομένως, εκ των ανωτέρω συνάγεται ότι η αναθέτουσα αρχή έπρεπε, κατά δέσμια αρμοδιότητα αυτής, να αποκλείσει την προσφορά του Αριθμός απόφασης: 1233 / 2022 18 παρεμβαίνοντος λόγω παράλειψης προαπόδειξης δια του υποβληθέντος ΕΕΕΣ (και) της πλήρωσης του κριτηρίου του όρου 22.Γ της οικείας διακήρυξης περί μη υπέρβασης των ανωτάτων επιτρεπόμενων ορίων ανεκτέλεστου υπολοίπου εργολαβικών συμβάσεων, κατά παράβαση των προβλεπόμενων στον όρο 23.5 της διακήρυξης.