ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/412/2024

Η Πράξη 24/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης και παράτασης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Κορυδαλλού. Η αρχική σύμβαση, που υπογράφηκε το 2021, αφορούσε το έργο «Ανάπλαση και διαμόρφωση πρόσβασης για ΑΜΕΑ πεζοδρομίων οδών Καραολή Δημητρίου και Μπουμπουλίνας» με προϋπολογισμό 1.390.000,00 ευρώ. Η τροποποίηση συμφωνήθηκε κατόπιν εισήγησης της Κοινής Επιτροπής Παρακολούθησης και προβλέπει παράταση της χρονικής ισχύος κατά δεκαοκτώ (18) μήνες, με νέα ημερομηνία λήξης την 25η Ιουνίου 2026, καθώς και τροποποίηση του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η παράταση αποτελεί νομίμως προβλεπόμενη δυνατότητα της σύμβασης και δεν διαπιστώνει νομικές πλημμέλειες, κρίνοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της τροποποιητικής πράξης.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ-ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ:«Υπηρεσίες τεχνικής και επιστημονικής υποστήριξης στο … για το σχεδιασμό, ανάπτυξη και λειτουργία του Εθνικού Αποθετηρίου Οπτικοακουστικών Αρχείων (ΕΑΟΑ)»(...)Δεδομένου, άλλωστε, ότι, σε συνδυασμό με τα ανωτέρω, η παράταση δεν συνεπάγεται επαύξηση του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης, δεν απαιτείται να περιβληθεί τον τύπο της τροποποιητικής σύμβασης ... Ως εκ τούτου, απαραδέκτως υποβάλλονται για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας ενώπιον του Κλιμακίου,  τα προεκτεθέντα έγγραφα  για την παράταση της διάρκειας της από 9.10.2019 σύμβασης.

Η Πράξη 472/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Χατζηκυριάκειου Ιδρύματος Παιδικής Προστασίας, σχετικά με την «Αποκατάσταση και Εκσυγχρονισμό λειτουργίας κεντρικού κτηρίου». Το Κλιμάκιο απείχε από τον έλεγχο νομιμότητας της τροποποιητικής σύμβασης, κρίνοντας ότι, εφόσον η αρχική σύμβαση του 2014 δεν είχε υποβληθεί σε προσυμβατικό έλεγχο βάσει της Πράξης 265/2012 —καθώς το Ίδρυμα δεν θεωρήθηκε αναθέτουσα αρχή—, δεν επιτρέπεται ο έλεγχος ούτε της επιγενόμενης τροποποίησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4700/2020 και του ν. 4412/2016. Η τροποποίηση περιλάμβανε την ένταξη 7 Υποέργων συνολικού προϋπολογισμού 13.320.115,37 ευρώ.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η υποβληθείσα προς έλεγχο τροποποίηση συνιστά μερική ενεργοποίηση του σχετικού όρου του άρθρου 16.2.3 του τεύχους 5 «Γενικοί Όροι» της 2001/26.5.2020 σύμβασης – και μάλιστα με ευνοϊκότερους σε σχέση με την αρχική σύμβαση όρους, λόγω της έκπτωσης που προσέφερε ο ανάδοχος κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων προ της οριστικοποίησης του σχεδίου της ελεγχόμενης τροποποιητικής σύμβασης – ο οποίος κρίθηκε νόμιμος με την προαναφερόμενη 242/2020 Πράξη του Κλιμακίου. Επομένως, το υποβληθέν σχέδιο σύμβασης δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο και, ως εκ τούτου, απαραδέκτως εισάγεται ενώπιον του παρόντος Κλιμακίου.

Η Πράξη 012/2024 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης τροποποιητικής σύμβασης του έργου «Κάθετος Άξονας Εγνατίας οδού Αρδάνιο – Ορμένιο: Εργασίες ολοκλήρωσης παράκαμψης Προβατώνα», της εταιρείας «... Α.Ε.». Η τροποποιητική σύμβαση, δαπάνης 1.011.111,20 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), αφορούσε το κόστος χρηματικής εισφοράς παράδοσης προϊόντων ΑΕΚΚ σε μονάδα ανακύκλωσης. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας. Αυτό συμβαίνει επειδή η αξία της τροποποίησης είναι κατώτερη των σωρευτικών ορίων του άρθρου 5 και του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 132 του ν.4412/2016, και επομένως εξαιρείται από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, εφόσον η κύρια σύμβαση είχε ήδη ελεγχθεί.

Η Πράξη 159/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου 2ης τροποποίησης-παράτασης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Ελευσίνας, σχετικά με το έργο «ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ». Η αρχική σύμβαση του 2017 είχε ήδη λάβει μία πρώτη παράταση έως τις 25.4.2025. Ζητήθηκε εκ νέου παράταση κατά δεκαοκτώ (18) μήνες, έως τις 25.10.2026, προκειμένου να ολοκληρωθούν τα υπολειπόμενα στάδια, συμπεριλαμβανομένης της 15μηνης υποχρεωτικής συντήρησης και της οριστικής παραλαβής του έργου. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της 2ης τροποποίησης-παράτασης, καθώς δεν διαπίστωσε νομικές πλημμέλειες, επισημαίνοντας ωστόσο την ανάγκη διόρθωσης της αναγραφής του ισχύοντος Οργανικού Νόμου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ν.4820/2021) στο σχέδιο.

Η Πράξη 147/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας δεκαοκτώ (18) σχεδίων συμβάσεων για την «Προμήθεια Τεχνολογικού Εξοπλισμού για το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η υποβολή ήταν απαράδεκτη. Δεδομένου ότι η προμήθεια συγχρηματοδοτείται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το νόμιμο όριο για υποχρεωτικό έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι 5.000.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Επειδή η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη της συγκεκριμένης προμήθειας ανερχόταν σε 2.151.791,54 ευρώ, δηλαδή υπολειπόταν του ανωτέρω αυξημένου ορίου, το Συνέδριο δεν είχε εκ του νόμου αρμοδιότητα για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου.

Προμήθεια οχημάτων και μηχανολογικού εξοπλισμού με χρηματοδοτική μίσθωση (leasing) ....ζητείται η ανάκληση της 356/2022 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Με τα δεδομένα αυτά και  σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Τμήμα κρίνει ότι συντρέχουν εν προκειμένω όλες οι τιθέμενες στη διάταξη του άρθρου 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016 προϋποθέσεις σύναψης της επίδικης τροποποιητικής σύμβασης, όπως βασίμως προβάλλεται με τις συνεκδικαζόμενες προσφυγές. (...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω και δεδομένου ότι δεν αναδείχθηκε από το Κλιμάκιο άλλος διακωλυτικός λόγος υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης, οι συνεκδικαζόμενες προσφυγές πρέπει να γίνουν δεκτές και να ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη λόγω νομιμότητας της συμπληρωματικής σύμβασης, παρελκούσης ως αλυσιτελούς της εξέτασης του λόγου περί συγγνωστής πλάνης των οργάνων του Δήμου.(...)Ανακαλεί την 356/2022 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου (Δ΄ Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Η Πράξη 536/2024 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης τροποποιητικής σύμβασης για το έργο "Κάθετος Άξονας 56...". Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η υποβληθείσα τροποποίηση, η οποία αφορούσε την πρόσθετη δαπάνη διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (Α.Ε.Κ.Κ.) ύψους 979.239,38 ευρώ, δεν υπάγεται αυτοτελώς στον έλεγχο νομιμότητας καθώς αποτελεί τροποποίηση de minimis. Ωστόσο, διαπίστωσε ότι μέσω της έγκρισης του 2ου Ανακεφαλαιωτικού Πίνακα Εργασιών (Α.Π.Ε.), συντελέστηκε ουσιώδης μείωση του αντικειμένου της αρχικής σύμβασης (αφαίρεση του Βόρειου Τμήματος του έργου), ύψους 11,7 εκατ. ευρώ. Επειδή αυτή η μείωση συνιστά ουσιώδη τροποποίηση που απαιτεί έλεγχο, το Κλιμάκιο έκρινε απαράδεκτη την υποβολή του σχεδίου και ζητά την υποβολή σχεδίου σύμβασης για την συνολική ουσιώδη τροποποίηση.

Η Πράξη 218/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης και παράτασης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Μαραθώνος. Η αρχική σύμβαση (από 25.6.2021) αφορούσε το έργο «Αντικατάσταση αμιαντοσωλήνων στο δίκτυο ύδρευσης της Νέας Μάκρης (περιοχές Μάτι και Ζούμπερι)». Η Κοινή Επιτροπή Παρακολούθησης εισηγήθηκε την παράταση κατά δώδεκα (12) μήνες, με νέα ημερομηνία λήξης την 25.4.2026, ώστε να συμπεριληφθεί ο απαιτούμενος χρόνος συντήρησης και οριστικής παραλαβής του έργου, το οποίο είχε ήδη περαιωθεί την 1.11.2024. Το Κλιμάκιο δεν διαπίστωσε νομικές πλημμέλειες και αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της τροποποιητικής-παρατατικής σύμβασης.