ΕΣ/Ε ΚΛΙΜΑΚΙΟ/412/2024

Η Πράξη 24/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης και παράτασης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Κορυδαλλού. Η αρχική σύμβαση, που υπογράφηκε το 2021, αφορούσε το έργο «Ανάπλαση και διαμόρφωση πρόσβασης για ΑΜΕΑ πεζοδρομίων οδών Καραολή Δημητρίου και Μπουμπουλίνας» με προϋπολογισμό 1.390.000,00 ευρώ. Η τροποποίηση συμφωνήθηκε κατόπιν εισήγησης της Κοινής Επιτροπής Παρακολούθησης και προβλέπει παράταση της χρονικής ισχύος κατά δεκαοκτώ (18) μήνες, με νέα ημερομηνία λήξης την 25η Ιουνίου 2026, καθώς και τροποποίηση του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η παράταση αποτελεί νομίμως προβλεπόμενη δυνατότητα της σύμβασης και δεν διαπιστώνει νομικές πλημμέλειες, κρίνοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της τροποποιητικής πράξης.

Η Πράξη 151/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης του Δήμου Αγίου Βασιλείου για το «ΟΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ». Η απόφαση έκρινε απαράδεκτη την υποβολή προς έλεγχο της μετάθεσης της προθεσμίας ολοκλήρωσης της προμήθειας κατά επτά μήνες (έως 22.7.2025), καθώς αυτή η δυνατότητα προβλεπόταν ήδη ρητά στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης. Κρίθηκε όμως νόμιμη η τροποποίηση του φυσικού αντικειμένου, η οποία περιλαμβάνει την αντικατάσταση τεσσάρων ειδών εξοπλισμού/λογισμικού με νεότερες εκδόσεις λόγω διακοπής παραγωγής και την αναδιάταξη συγκεκριμένων στοιχείων του εξοπλισμού. Η τροποποίηση αυτή θεωρήθηκε μη ουσιώδης, καθώς δεν μεταβάλλει την οικονομική ισορροπία ή τις αρχικές τεχνικές προδιαγραφές. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή της τροποποιητικής σύμβασης, υπό τον όρο τυπικών διορθώσεων (ημερομηνία έναρξης ισχύος, αναδιατύπωση άρθρου 1).

Η Πράξη 524/2024 του Ζ' Κλιμακίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης-τροποποίησης του ν.π.δ.δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» για μελέτη κτηματογράφησης στον νομό Χανίων. Η συμβατική δαπάνη της τροποποίησης ανέρχεται σε 192.798,32 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η αξία αυτή είναι κατώτερη τόσο του 10% της αξίας της αρχικής σύμβασης όσο και του κατώτατου ορίου των 221.000 ευρώ που ισχύει για τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές. Επειδή η τροποποίηση θεωρείται 'de minimis' και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης, κρίνεται μη ουσιώδης. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, οι μη ουσιώδεις τροποποιήσεις εξαιρούνται από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ως εκ τούτου, το σχέδιο σύμβασης υποβάλλεται απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας.

Η Πράξη 98/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της επί έλαττον τροποποίησης της σύμβασης του έργου «Κάθετος Άξονας 56 - Ολοκλήρωση σύνδεσης αυτοκινητοδρόμου Π.Α.Θ.Ε. και Εγνατίας οδού με τον 6ο προβλήτα Λιμένα Θεσσαλονίκης και το οδικό δίκτυο της περιοχής Καλοχωρίου». Η τροποποίηση μειώνει το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο κατά 11.766.208,70 ευρώ, λόγω αδυναμίας εκτέλεσης εργασιών στο Βόρειο Τμήμα του έργου. Η αδυναμία οφείλεται στη συνεχιζόμενη μη απόδοση των απαλλοτριωθεισών εκτάσεων από τους ιδιοκτήτες, κατάσταση που κρίθηκε ως απρόβλεπτη περίσταση. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 132 παρ. 1 περ. γ του ν. 4412/2016, καθώς η τροποποίηση δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης και οδηγεί σε μείωση της αξίας. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποιητικής σύμβασης.

Η Πράξη 112/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΑΓΙΑΣ». Η αρχική σύμβαση είχε υπογραφεί στις 26.9.2023 έναντι τιμήματος 8.053.805,97 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η προτεινόμενη συμπληρωματική σύμβαση, αξίας 990.173,04 ευρώ, εισάγεται απαραδέκτως για προσυμβατικό έλεγχο. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η τροποποίηση εμπίπτει στις εξαιρέσεις του άρθρου 337 του ν. 4412/2016, καθώς η επαύξηση (12,29% της αρχικής αξίας) υπολείπεται του κατώτατου ορίου του 15% και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης.

Η Πράξη 74/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου τροποποίησης της από 3.8.2021 σύμβασης, μεταξύ του «ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ» και αναδόχου, για την παροχή υπηρεσιών διασυνδέσεων, τηλεφωνίας και προμήθεια δικτυακού εξοπλισμού, αυξάνοντας τη δαπάνη κατά 353.831,65 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η τροποποίηση αυτή βασίζεται σε ρητό και σαφή όρο αναθεώρησης (ρήτρα αναθεώρησης) της αρχικής σύμβασης, ο οποίος είχε ήδη κριθεί νόμιμος με την 269/2021 Πράξη. Δεδομένου ότι η ενεργοποίηση της ρήτρας συνιστά απλώς εκτέλεση όρου της αρχικής σύμβασης και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της, η τροποποίηση θεωρείται μη ουσιώδης και εξαιρείται από τον υποχρεωτικό προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας. Επομένως, το σχέδιο τροποποίησης εισάγεται απαραδέκτως προς έλεγχο ενώπιον του Κλιμακίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 132 παρ. 1 περ. α΄ του ν. 4412/2016 και του άρθρου 324 παρ. 5 του ν. 4700/2020.

Η Πράξη 326/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποιητικής σύμβασης της 1ης εκτελεστικής σύμβασης, με αντικείμενο την «Ψηφιοποίηση Αρχείων Πολεοδομικής Πληροφορίας» (Τμήμα 1), αξίας 34.630.989,24 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. Η τροποποίηση συνίσταται στην αντικατάσταση των Υπηρεσιών Δόμησης πέντε δήμων (Δράμας, Δοξάτου, Κάτω Νευροκοπίου, Παρανέστιου και Προσοτσάνης) με την Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Λαρισαίων. Η αλλαγή κρίνεται επιτακτική λόγω της εκτεταμένης φθοράς που υπέστη το φυσικό αρχείο της Λάρισας από την κακοκαιρία «DANIEL» και του κινδύνου ολικής καταστροφής. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι αυτή η αλλαγή δεν αποτελεί ουσιώδη τροποποίηση κατά την έννοια του άρθρου 132 του ν. 4412/2016, καθώς δεν μεταβάλλει τον χαρακτήρα ή το οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης. Ωστόσο, έθεσε ως όρο για την υπογραφή της τροποποίησης να έχει ισχύ μόνο για το μέλλον και όχι αναδρομικά.

Η Πράξη 472/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Χατζηκυριάκειου Ιδρύματος Παιδικής Προστασίας, σχετικά με την «Αποκατάσταση και Εκσυγχρονισμό λειτουργίας κεντρικού κτηρίου». Το Κλιμάκιο απείχε από τον έλεγχο νομιμότητας της τροποποιητικής σύμβασης, κρίνοντας ότι, εφόσον η αρχική σύμβαση του 2014 δεν είχε υποβληθεί σε προσυμβατικό έλεγχο βάσει της Πράξης 265/2012 —καθώς το Ίδρυμα δεν θεωρήθηκε αναθέτουσα αρχή—, δεν επιτρέπεται ο έλεγχος ούτε της επιγενόμενης τροποποίησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4700/2020 και του ν. 4412/2016. Η τροποποίηση περιλάμβανε την ένταξη 7 Υποέργων συνολικού προϋπολογισμού 13.320.115,37 ευρώ.

Η Πράξη 154/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο του σχεδίου τροποποίησης προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Σπάρτης και ανώνυμης εταιρείας για την υλοποίηση της Πράξης «ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ». Η αρχική σύμβαση (5.4.2023) είχε εγκριθεί με την 918/2022 Πράξη. Η τροποποίηση κρίθηκε αναγκαία λόγω νέων δεδομένων από παρακείμενο έργο. Με την τροποποίηση, το αντικείμενο της σύμβασης περιορίζεται αποκλειστικά στο Υποέργο 5 (Μελέτες Ωρίμανσης) με προϋπολογισμό 250.000,00 € και χρονική διάρκεια έως 04/04/2026. Το Κλιμάκιο απέρριψε τον έλεγχο, κρίνοντας ότι η τροποποιητική σύμβαση, εφόσον απλώς περιορίζει το αντικείμενο στην ανάθεση μελετών χωρίς να μεταβάλλει τα αρχικά δεδομένα, εισάγεται απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας.

Η Πράξη 012/2024 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης τροποποιητικής σύμβασης του έργου «Κάθετος Άξονας Εγνατίας οδού Αρδάνιο – Ορμένιο: Εργασίες ολοκλήρωσης παράκαμψης Προβατώνα», της εταιρείας «Εγνατία οδός Α.Ε.». Η τροποποιητική σύμβαση, δαπάνης 1.011.111,20 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), αφορούσε το κόστος χρηματικής εισφοράς παράδοσης προϊόντων ΑΕΚΚ σε μονάδα ανακύκλωσης. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας. Αυτό συμβαίνει επειδή η αξία της τροποποίησης είναι κατώτερη των σωρευτικών ορίων του άρθρου 5 και του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 132 του ν.4412/2016, και επομένως εξαιρείται από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, εφόσον η κύρια σύμβαση είχε ήδη ελεγχθεί.