ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/527/2022

Λειτουργική και Περιβαλλοντική Αναβάθμιση οδού.(...) Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η επίμαχη τροποποίηση δεν συνεπάγεται ουσιώδη τροποποίηση, κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 4 του ν. 4412/2016, της αρχικής 39777/29.9.2021 σύμβασης, αφού δεν μεταβάλλεται το κύριο αντικείμενο της συμφωνίας, ούτε εισάγει όρους οι οποίοι, αν είχαν αποτελέσει μέρος της αρχικής διαδικασίας σύναψης σύμβασης, θα είχαν επιτρέψει τη συμμετοχή διαφορετικών υποψηφίων ή στην αποδοχή άλλης προσφοράς ή θα προσέλκυαν και άλλους συμμετέχοντες στη διαδικασία σύναψης σύμβασης, ούτε αλλάζει την οικονομική ισορροπία της σύμβασης υπέρ του αναδόχου. Επομένως, πρόκειται για μη ουσιώδη τροποποίηση – διόρθωση της σύμβασης.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το υποβληθέν σχέδιο τροποποίησης – διόρθωσης σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για έλεγχο ενώπιον του παρόντος Κλιμακίου.

ΔΑΝΕΙΑΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ:Ζητείται η ανάκληση της 167/2022 πράξης Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι απαραδέκτως υπεβλήθη ενώπιόν του σχέδιο δανειακής σύμβασης μεταξύ της προσφεύγουσας επιχείρησης και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠΔ), ποσού 1.986.702,00 ευρώ, για την εκτέλεση του έργου «ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΟΜΒΡΙΩΝ ΔΚ …», ενταγμένου στο Πρόγραμμα Χορήγησης Επενδυτικών Δανείων «ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ».(....)και γ) η οικονομία της διαδικασίας, δοθέντος ότι το Κλιμάκιο έχει -κατά τα λοιπά- ολοκληρώσει τον έλεγχό του με την 324/2021 πράξη του, επιβάλλει να μην αναπεμφθεί η παρούσα υπόθεση σ’ αυτό για την εκ νέου εκφορά κρίσης, δέχεται ότι, η προσβαλλόμενη πράξη πρέπει να ανακληθεί, αποφαινόμενο ότι το υποβληθέν σχέδιο σύμβασης δεν κωλύεται να υπογραφεί.Δέχεται την από 15.4.2022 (ΑΒΔ …/2022) προσφυγή ανάκλησης της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης ….Διακρατεί την υπόθεση κατά τα αναφερόμενα το σκεπτικό.Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου δανειακής σύμβασης μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης … και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ποσού 1.986.702,00 ευρώ, για τη χρηματοδότηση της εκτέλεσης του έργου «ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΟΜΒΡΙΩΝ ΔΚ …».

Κατασκευή κλειστού Γυμναστηρίου.(...)Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η ως άνω σκοπούμενη τροποποίηση - διόρθωση της 3151/1.2.2022 σύμβασης, η οποία περιορίζεται στην προσθήκη εδαφίου στην παράγραφο 2 του άρθρου 5 αναφορικά με την χρηματοδότηση του έργου μέχρι το ποσό των 3.900.000€ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, και κατά το ποσό των υπολείπεται της συμβατικής δαπάνης των 596.583,08€ από ίδιους πόρους του Δήμου Αλεξανδρούπολης, συνιστά μη ουσιώδη τροποποίηση κατά την έννοια της παραγράφου 5 του άρθρου 324 του ν.4700/2020, όπως ερμηνεύτηκε ανωτέρω (σκέψη 1 της παρούσας), αφού δεν επιφέρει καμία μεταβολή, αλλά τελεί σε συμφωνία με τα οριζόμενα από τη διακήρυξη ως προς τον τρόπο χρηματοδότησης της σύμβασης, ενέχει δε απλώς διευκρινιστικό χαρακτήρα.

ΑΣΦΑΛΤΟΣΤΡΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ.(...)Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η ως άνω σκοπούμενη τροποποίηση - διόρθωση της ... σύμβασης, η οποία περιορίζεται στη συμπλήρωση του πίνακα εγγυήσεων καλής εκτέλεσης, ανεξαρτήτως του ότι συνιστά μη ουσιώδη τροποποίηση κατά την έννοια της παραγράφου 5 του άρθρου 324 του ν.4700/2020, δεν επιφέρει μεταβολή ως προς τα ήδη κριθέντα με την 281/2021 Πράξη του Κλιμακίου, αλλά επιβάλλεται σε συμμόρφωση (σύμφωνα και με τη σχετικώς τεθείσα με την ίδια πράξη επισήμανση) προς τα οριζόμενα από τη διακήρυξη (άρθρο 17.1 αυτής) και τις διατάξεις του άρθρου 72 παρ. 4 ν.4412/2016, σχετικά με το ύψος της εγγύησης καλής εκτέλεσης, χωρίς να υπόκειται κατά τούτο εκ νέου στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το υποβληθέν σχέδιο τροποποίησης της 6458/4.5.2022 σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται προς έλεγχο ενώπιον του Κλιμακίου.

Προμήθεια «Αντιδραστηρίων (τεστ) (.....)Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η αξία της ανωτέρω από 23.5.2022 εγκριθείσας τροποποίησης της 58018/16.10.2020 αρχικής ελεγχθείσας από το Κλιμάκιο σύμβασης ανέρχεται σε 156.672,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και, επομένως, υπολείπεται (μειωτικά) τόσο του 10% της αξίας της αρχικής αυτής σύμβασης, όπως το συνολικό ποσό (τιμή) της έχει διαμορφωθεί μετά και την ενεργοποίηση του ανωτέρω δικαιώματος προαίρεσης (5.000.000,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ), όσο και του κατώτατου ορίου των 214.000,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ της περ. γ΄ του άρθρου 5 του ν. 4412/2016, που εφαρμόζεται στις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών των μη κεντρικών κυβερνητικών αρχών, όπως η ανωτέρω ΥΠΕ (ν.π.δ.δ.). Εξάλλου, με την εν λόγω τροποποίηση δεν μεταβάλλεται η συνολική φύση της ανωτέρω αρχικής σύμβασης, καθώς η διά της ανωτέρω τροποποίησης σκοπούμενη μεταβολή της αφορά αποκλειστικώς στη μείωση της τιμής μονάδας των υπολοίπων προς προμήθεια στο πλαίσιο εκτέλεσης της σύμβασης αντιδραστηρίων (τεστ), και, κατ’ επέκτασιν, στη μείωση της συνολικής τιμής των αντιδραστηρίων αυτών. Επομένως, η ανωτέρω υποβληθείσα για έλεγχο τροποποίηση σύμβασης ερείδεται στις διατάξεις του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016 και, συνεπώς, σε συνδυασμό με το άρθρο 324 παρ. 5 του ν. 4700/2020 αλλά και σύμφωνα με όσα έγιναν σχετικώς δεκτά στη σκέψη 3, δεν εμπίπτει στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και απαραδέκτως έχει υποβληθεί στο Κλιμάκιο για τη διενέργεια τέτοιου ελέγχου.

Η Πράξη 326/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποιητικής σύμβασης της 1ης εκτελεστικής σύμβασης, με αντικείμενο την «Ψηφιοποίηση Αρχείων Πολεοδομικής Πληροφορίας» (Τμήμα 1), αξίας 34.630.989,24 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. Η τροποποίηση συνίσταται στην αντικατάσταση των Υπηρεσιών Δόμησης πέντε δήμων (Δράμας, Δοξάτου, Κάτω Νευροκοπίου, Παρανέστιου και Προσοτσάνης) με την Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Λαρισαίων. Η αλλαγή κρίνεται επιτακτική λόγω της εκτεταμένης φθοράς που υπέστη το φυσικό αρχείο της Λάρισας από την κακοκαιρία «DANIEL» και του κινδύνου ολικής καταστροφής. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι αυτή η αλλαγή δεν αποτελεί ουσιώδη τροποποίηση κατά την έννοια του άρθρου 132 του ν. 4412/2016, καθώς δεν μεταβάλλει τον χαρακτήρα ή το οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης. Ωστόσο, έθεσε ως όρο για την υπογραφή της τροποποίησης να έχει ισχύ μόνο για το μέλλον και όχι αναδρομικά.

ΔΑΝΕΙΑΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας και του σχεδίου της δανειακής σύμβασης μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης – Αποχέτευσης … και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων για τη χρηματοδότηση του έργου «ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΟΜΒΡΙΩΝ ΔΚ …», ποσού 1.986.702,00 ευρώ(....)Επισημαίνεται ότι στο σχέδιο δανειακής σύμβασης έχουν εμφιλοχωρήσει, από προφανή παραδρομή, τα ακόλουθα σφάλματα, τα οποία χρήζουν διόρθωσης πριν από την υπογραφή της:(....)Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι νομίμως συνάπτεται η υπό έλεγχο δανειακή σύμβαση μεταξύ της Δ.Ε.Υ.Α. … και του Τ.Π.Δ., δυνάμει των αποφάσεων προσφυγής στον δανεισμό και έγκρισης των σχετικών όρων από το Δ.Σ. της Δ.Ε.Υ.Α. και το Τ.Π.Δ., υπό τον όρο διόρθωσης του σχεδίου της σύμβασης κατά τα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας σημεία.

ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/937/2022.

Προμήθεια επιβατικών αυτοκινήτων...Επομένως, υπό τα ανωτέρω δεδομένα συντρέχουν οι σωρευτικά τασσόμενες προϋποθέσεις του άρθρου 132 παρ. 1 περ. γ' του ν. 4412/2016 που η αναθέτουσα αρχή επικαλείται ως νομική βάση για την τροποποίηση της αρχικής σύμβασης, χωρίς νέα διαδικασία σύναψης σύμβασης.6. Συντρέχουσας της περίπτωσης γ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 132 του ν.4412/2016, που δικαιολογεί την τροποποίηση της αρχικής σύμβασης χωρίς νέα διαδικασία σύναψης σύμβασης, νομίμως, σύμφωνα με το άρθρο 206 παρ. 1 και 3 του ίδιου νόμου, με την .... πράξη του Γενικού Γραμματέα Δημόσιας Τάξης, που εκδόθηκε ύστερα από το υποβληθέν πριν τη λήξη του συμβατικού χρόνου από 13.9.2019 σχετικό αίτημα του αναδόχου και μετά από θετική σχετική γνωμοδότηση της Ε.Δ. που διατυπώθηκε με το 10ο/27.9.2019 πρακτικό της, παρατάθηκε ο συμβατικός χρόνος παράδοσης των υπό προμήθεια αυτοκινήτων για χρονικό διάστημα ίσο με τον αρχικό συμβατικό χρόνο παράδοσης (κατά 7 μήνες, έως 19.4.2020).7. Κατ’ ακολουθία όλων των ανωτέρω, στην προκειμένη υπόθεση συντρέχει η περίπτωση γ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 132 του ν.4412/2016, που δικαιολογεί την τροποποίηση της αρχικής σύμβασης χωρίς νέα διαδικασία σύναψης σύμβασης. Η κατ’ εφαρμογή της ως άνω περίπτωσης τροποποιητική σύμβαση, της οποία η αρχική σύμβαση διήλθε από τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας και παραδακτώς, σύμφωνα με το άρθρο 132 παρ. 6 του ν.4412/2016, που προστέθηκε με το άρθρο 43 παρ. 21 του ν.4605/2019 και την .... περί "... καθορισμού της αρμοδιότητας των Ε΄, ΣΤ΄ και Ζ΄ Κλιμακίων" (ΦΕΚ 1970 Β΄) απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οικείο σχέδιο σύμβασης εισάγεται στο Κλιμάκιο τούτο για την άσκηση του εν λόγω ελέγχου. Από τον έλεγχο αυτόν, διαπιστώθηκε ότι δεν συντρέχει νόμιμος λόγος, που να κωλύει την υπογραφή του ως άνω σχεδίου σύμβασης, η δε αναθέτουσα αρχή υποχρεούται, σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 132 του ν.4412/2016, να δημοσιεύσει σχετική τροποποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Πράξη 14/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης 18478/24.6.2022, σχετικά με την παροχή υπηρεσιών συμβούλου για την τεχνική υποστήριξη του προγράμματος «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2021». Η κρινόμενη τροποποίηση αφορά την παράταση της διάρκειας της σύμβασης, από 24.6.2025 έως 31.12.2025, λόγω ανάγκης ολοκλήρωσης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου των ωφελούμενων του Προγράμματος εντός της νέας προθεσμίας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η τροποποίηση είναι νόμιμη, σύμφωνα με το άρθρο 132 παρ. 1 περ. γ του ν. 4412/2016, καθώς η ανάγκη προέκυψε από απρόβλεπτες περιστάσεις, δεν μεταβάλλεται η συνολική φύση ή το τίμημα της σύμβασης. Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης.

Η απόφαση του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης τροποποίησης της σύμβασης μεταξύ του Δήμου Τριφυλίας, του Συνδέσμου Ύδρευσης «ΚΑΠΕΤΑΝ ΤΕΛΟΣ ΑΓΡΑΣ» και της κοινοπραξίας «... Α.Τ.Ε.». Η τροποποίηση αύξανε το οικονομικό αντικείμενο κατά 1.981.595,26 ευρώ. Η αύξηση κρίθηκε αναγκαία για την κάλυψη του ΦΠΑ, ο οποίος αρχικά εξαιρέθηκε λόγω εσφαλμένης εκτίμησης ότι ίσχυε η αντιστροφή υποχρέωσης καταβολής ΦΠΑ (Άρθρο 39Α). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η αύξηση αυτή δεν συνιστά ουσιώδη τροποποίηση της σύμβασης (κατά το άρθρο 132 παρ. 4 του ν. 4412/2016), διότι το επιπλέον ποσό αντιστοιχεί αποκλειστικά στον ΦΠΑ που ο ανάδοχος οφείλει να αποδώσει στο Δημόσιο, με αποτέλεσμα να μην ανατρέπεται η οικονομική ισορροπία υπέρ του. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης, το οποίο αυξάνει τον συνολικό συμβατικό προϋπολογισμό σε 10.238.242,19 € συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.