Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ.ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/274/2025

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνελθόν στις 9 Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αντικατάσταση Δικτύου Υδραγωγείου του Συνδέσμου Ύδρευσης “ΚΑΠΕΤΑΝ ΤΕΛΟΣ ΑΓΡΑΣ”», μεταξύ του Δήμου Τριφυλίας, του Συνδέσμου και της κοινοπραξίας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η επαύξηση του συμβατικού ποσού κατά 1.235.691,12 ευρώ (14,97% της αρχικής σύμβασης) συνιστά ήσσονος σημασίας (de minimis) τροποποίηση κατά το άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται του ενωσιακού κατωφλίου των 5.538.000 ευρώ και του 15% της αρχικής αξίας, χωρίς να μεταβάλλει τη φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το σχέδιο δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και η εισαγωγή του κρίθηκε απαράδεκτη.

Η απόφαση 211/2024 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας τροποποίησης της σύμβασης 41/21.4.2023 μεταξύ ΟΑΣΑ και εταιρείας «… ΑΒΕΤΕ» για προμήθεια εξοπλισμού Αυτόματου Συστήματος Συλλογής Κομίστρου σε επεκτάσεις Μετρό και Τραμ. Η τροποποίηση αυξάνει το αντικείμενο κατά 375.223,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ και παρατείνει χρονικά κατά 136 ημέρες. Το Κλιμάκιο κρίνει ότι πρόκειται για «de minimis» τροποποίηση (άρθρο 337 παρ. 2 ν. 4412/2016), καθώς η αξία είναι κάτω από τα κατώτατα όρια (443.000 ευρώ) και το 10% της αρχικής σύμβασης (6.574.799,00 ευρώ), χωρίς να αλλάζει η φύση της. Επομένως, δεν απαιτείται νέα διαδικασία σύναψης και εξαιρείται από προσυμβατικό έλεγχο (άρθρο 324 παρ. 5 ν. 4700/2020). Η υποβολή κρίνεται απαραδέκτως.

Η απόφαση 267/2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) αφορά τη μερική αποδοχή ενδικοφανούς προσφυγής από μηχανικό ενεργειακών έργων κατά πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος και ΦΠΑ για το 2019. Ο προσφεύγων αμφισβήτησε την προσαύξηση των ακαθάριστων εσόδων του κατά €15.633,16, ποσό που η ελεγκτική αρχή χαρακτήρισε ως προϊόν «τεχνητής διευθέτησης» (εργατικό-οικοδομικό κόστος έργου για συνδεδεμένη εταιρεία). Η ΔΕΔ έκρινε τον ισχυρισμό περί τεχνητής διευθέτησης νόμιμο και βάσιμο, απορρίπτοντας την προσαύξηση αυτή επειδή δεν στοιχειοθετείται. Ωστόσο, απέρριψε τους ισχυρισμούς του σχετικά με δαπάνες ύψους €428,62 (καθαρή αξία) που θεωρήθηκε ότι αφορούν προσωπικές καταναλωτικές δαπάνες, καθώς και σχετικά με την έκπτωση ΦΠΑ για αγορές ηλεκτρονικών συσκευών (Άρθρο 39α). Κατόπιν της τροποποίησης από τη ΔΕΔ, η συνολική οφειλή του προσφεύγοντος μειώνεται σημαντικά.

Η Πράξη 99/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου 2ης τροποποίησης της από 29.9.2019 προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αγρινίου και του Αναγκαστικού Συνδέσμου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων 2ης Δ.Ε. Ν. Αιτ/νίας, σχετικά με την υλοποίηση του έργου «Έργα ολοκληρωμένης διαχείρισης στερεών αποβλήτων...». Η τροποποίηση κρίθηκε ουσιώδης, καθώς αυξάνει τη συνολική εκτιμώμενη δαπάνη σε 24.710.830,82 ευρώ (με Φ.Π.Α.) και προσθέτει νέο υποέργο, το υποέργο 6 («Υπηρεσίες Τεχνικού Συμβούλου»). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης, κρίνοντας ότι έχει συνταχθεί κατόπιν κοινής συμφωνίας των συμβαλλομένων μερών.

Εφαρμογή του άρθρου 39α του Κώδικα ΦΠΑ (ν.2859/2000) στην περίπτωση παράδοσης οχημάτων από υποκείμενους στο φόρο που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.(ΑΔΑ:ΩΛΞ146ΜΠ3Ζ-ΖΑΕ) 

Η Πράξη 34/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου 3ης τροποποίησης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής, του Δήμου Κορυδαλλού και της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, για το έργο «Κατασκευή κλειστού γυμναστηρίου – κολυμβητηρίου και δύο γηπέδων αντισφαίρισης». Η τροποποίηση κρίθηκε αναγκαία λόγω της οικονομικής αδυναμίας του Δήμου Κορυδαλλού να χρηματοδοτήσει την αύξηση της συμβατικής δαπάνης για την 1η Συμπληρωματική Σύμβαση Εργασιών. Με την έγκριση της τροποποίησης, η παράγραφος 5 του άρθρου 3 της σύμβασης μεταβάλλεται, ώστε το ποσό των 630.000,00 € (με ΦΠΑ), που απαιτείται για την εν λόγω συμπληρωματική σύμβαση, να βαρύνει πλέον την Περιφέρεια Αττικής. Το Κλιμάκιο δεν διαπίστωσε νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύει την υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης.

Η Πράξη 130/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας των σχεδίων τροποποίησης επτά (7) αρχικών συμφωνιών-πλαίσιο για την προμήθεια ατομικών εφοδίων της Αστυνομικής Ακαδημίας. Η τροποποίηση κρίθηκε επιτρεπτή, καθώς προέκυψε ανάγκη επαύξησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου (κατά 203.080,80 ευρώ πλέον ΦΠΑ) λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, όπως η αύξηση κατά 600 των οργανικών θέσεων ειδικών φρουρών με το π.δ. 69/2024, λίγες μόνο ημέρες μετά την υπογραφή των αρχικών συμφωνιών. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι πληρούνται σωρευτικά οι νόμιμες προϋποθέσεις του άρθρου 132 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 και ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων τροποποίησης.

Το ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε το σχέδιο τροποποιητικής (συμπληρωματικής) σύμβασης για την «Ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων ύδρευσης και αποχέτευσης» της Δ.Ε.Υ.Α. Ξυλοκάστρου - Ευρωστίνης. Η τροποποίηση, η οποία αυξάνει το αρχικό συμβατικό τίμημα κατά 228.200,00 ευρώ (10,1%), κρίθηκε «ουσιώδης» και υποβλήθηκε σε προσυμβατικό έλεγχο. Οι πρόσθετες προμήθειες και εργασίες κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης, καθώς διαπιστώθηκαν σοβαρές φθορές και διαβρώσεις σε δομικά μέρη και ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό. Η απόφαση έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 337 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, καθώς η αλλαγή αναδόχου θα ήταν ασύμφορη για τεχνικούς λόγους συμβατότητας, ενώ η αύξηση παραμένει εντός του επιτρεπόμενου ορίου του 50%. Κατόπιν τούτων, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης.

Πρόκειται για την Πράξη 302/2025 του Ζ' Κλιμακίου (Γ' Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε σε εκτέλεση της προηγούμενης αναβλητικής Πράξης 39/2025 του ίδιου Κλιμακίου. Αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 4ης τροποποίησης της 691/2022 σύμβασης παροχής υπηρεσιών φύλαξης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Η αρχική σύμβαση, συνολικής αξίας 2.080.155,86 ευρώ πλέον ΦΠΑ, είχε ελεγχθεί με την 1459/2022 απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η τροποποίηση αφορά αύξηση της συμβατικής δαπάνης κατά 335.184,12 ευρώ πλέον ΦΠΑ, λόγω αύξησης του μισθοδοτικού κόστους από την εφαρμογή του άρθρου 33 του ν. 5053/2023 και των διαδοχικών αυξήσεων του κατώτατου μισθού. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η αναθέτουσα αρχή νομίμως προέβη στην αναπροσαρμογή του τιμήματος σύμφωνα με το άρθρο 53 παρ. 10α του ν. 4412/2016, ότι δεν μεταβάλλεται η συνολική φύση της σύμβασης και ότι η σωρευτική αξία των τροποποιήσεων δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής αξίας. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης.

Διευκρινίσεις για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 67 του ν. 4484/2017, σχετικά με την προσθήκη των παρ. 5 και 6 στο άρθρο 39α του Κώδικα ΦΠΑ.(ΑΔΑ:6Θ7Η46ΜΠ3Ζ-ΚΦΨ) (ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ)