ΕΣ/ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜ/542/2023

Η απόφαση 1981/2021 της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά αίτηση αναίρεσης ανώνυμης εταιρείας – Ομάδας Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ) κατά απόφασης με την οποία επιβλήθηκε δημοσιονομική διόρθωση και ανακτήθηκε ποσό 232.500 ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος Leader+. Το ποσό αντιστοιχούσε σε ενίσχυση που είχε καταβληθεί σε τελικό αποδέκτη για επενδυτικό σχέδιο, με βάση δικαιολογητικά που κρίθηκαν ανακριβή και ελλιπή. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι σχετικές δαπάνες ήταν μη επιλέξιμες και ότι, λόγω της έκτασής τους, καθιστούσαν μη επιλέξιμο το σύνολο του έργου. Έγινε δεκτό ότι η ΟΤΔ, ως τελικός δικαιούχος, υπέχει αντικειμενική ευθύνη για τη νομιμότητα και ακρίβεια των δικαιολογητικών των τελικών αποδεκτών. Η ευθύνη αυτή δεν αναιρείται από το γεγονός ότι η ΟΤΔ δεν διατήρησε τα ποσά στην περιουσία της ούτε από την ενδεχόμενη απάτη του τελικού αποδέκτη. Το Δικαστήριο τόνισε ότι η ανάκτηση από την ΟΤΔ συνάδει με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο και δεν παραβιάζει τις αρχές της αναλογικότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Κατά συνέπεια, η αίτηση αναίρεσης απορρίφθηκε. 

Δυνατότητα δεύτερης επανεπιβολής ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης υπό την ισχύ του ν. 4759/2020, σε περίπτωση που οικείος Δήμος έχει εγγράψει στον προϋπολογισμό του τις αναγκαίες πιστώσεις για την αποζημίωση του κυρίου του ακινήτου που απαλλοτριώνεται.(..)Μετά τη θέση σε ισχύ του ν. 4759/2020 δεν είναι επιτρεπτή η εκ νέου ολική ή μερική ρυμοτομική απαλλοτρίωση ακινήτου, στο οποίο είχε ήδη επανεπιβληθεί ρυμοτομική απαλλοτρίωση για δημιουργία κοινόχρηστου χώρου, που προβλέπεται στο εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, ακόμη και εάν ο οικείος Δήμος έχει εγγράψει στον προϋπολογισμό του τις αναγκαίες πιστώσεις για την αποζημίωση του κυρίου του ακινήτου ένεκα της απαλλοτρίωσης (ομόφωνα με συγκλίνουσες αιτιολογίες).

Η Απόφαση 9/2025 του Πρώτου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά αίτηση ομόρρυθμης εταιρείας για αναστολή εκτέλεσης ατομικής ειδοποίησης καταβολής και συναφών πράξεων διοικητικής εκτέλεσης της Δ.Ο.Υ. Τρίπολης. Η υποκείμενη οφειλή, ύψους άνω των 521.000 ευρώ (πλέον τόκων), προέρχεται από καταλογισμό αχρεωστήτως καταβληθείσας δημόσιας οικονομικής ενίσχυσης (εθνικών και ενωσιακών πόρων) του 2011, λόγω παραβίασης των όρων υλοποίησης επενδυτικού σχεδίου. Το Τμήμα έκρινε ότι αυτή η διαφορά, ως θέμα ανάκτησης χρηματοδότησης σε βάρος υπόχρεου δημόσιας λογοδοσίας, υπάγεται στην αποκλειστική δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Οργανικό Νόμο (ν. 4820/2021), η εκδίκαση τέτοιων διαφορών εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Δέκατου Τμήματος. Ως εκ τούτου, το Πρώτο Τμήμα κηρύχθηκε ομοφώνως αναρμόδιο και παρέπεμψε την αίτηση αναστολής, μαζί με την εκκρεμούσα ανακοπή, στο αρμόδιο Δέκατο Τμήμα.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ.(...)	Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι, όπως ορθά κρίθηκε από το δικάσαν Τμήμα, αφενός ο κανονισμός (ΕΚ) 1164/1994 περί ιδρύσεως του Ταμείου Συνοχής δεν εφαρμόζεται στην επίδικη περίπτωση, διότι το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από το ΕΤΠΑ στο πλαίσιο της προγραμματικής περιόδου 2007-2013, αφετέρου η εκτέλεση εργασιών κατά παράβαση του ενωσιακού και του εθνικού δικαίου περί δημοσίων συμβάσεων αποτελεί παρατυπία, η οποία επηρεάζει σημαντικά τη φύση και τους όρους εκτέλεσης του υποέργου και δικαιολογεί την έκδοση της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης και την ανάκτηση των ποσών που καταβλήθηκαν για τις εργασίες αυτές. Περαιτέρω, απορριπτέος είναι ο ισχυρισμός ότι έπρεπε προηγουμένως να ζητηθεί η έγκριση της Επιτροπής για την ανάκτηση, καθώς τα κράτη μέλη φέρουν κατ’ αρχήν την ευθύνη για τον δημοσιονομικό έλεγχο των παρεμβάσεων, τη δίωξη των παρατυπιών, την πραγματοποίηση των αναγκαίων δημοσιονομικών διορθώσεων και την ανάκτηση των παρανόμως ή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη διαβούλευση των εθνικών οργάνων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ούτε έκδοση προηγούμενης απόφασης από την Επιτροπή, με την οποία να υποχρεώνονται οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς να αναζητήσουν τα παρανόμως ή αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά. Τέλος, ο ισχυρισμός της αναιρεσείουσας ότι εν προκειμένω δεν υπήρξε οικονομική απώλεια του ΕΤΠΑ παρίσταται αόριστος και σε κάθε περίπτωση αβάσιμος, καθόσον η παραβίαση των αναφερόμενων στη σκέψη 8 εφαρμοστέων κανόνων συνιστά ουσιώδη παρατυπία, εφόσον δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να έχει αυτή επιπτώσεις στον προϋπολογισμό του Ταμείου, λόγω του καταλογισμού σε αυτόν της καταβληθείσας στον ανάδοχο αδικαιολόγητης δαπάνης εξωσυμβατικών εργασιών, που δεν εγκρίθηκαν από τη Διαχειριστική Αρχή και δεν εντάχθηκαν νομίμως στο φυσικό αντικείμενο του έργου.Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «…Α.Ε.» για αναίρεση της 620/2021 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ Με την έφεση αυτή, ζητείται παραδεκτώς η ακύρωση της 2002/0052/2.7.2014 απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, με την οποία επιβλήθηκε σε βάρος της εκκαλούσας ομόρρυθμης εταιρείας δημοσιονομική διόρθωση ποσού 167.462,54 ευρώ, πλέον τόκων ποσού 11.839,83 ευρώ, ήτοι συνολικού ποσού 179.302,37 ευρώ, που φέρεται ότι έλαβε αχρεωστήτως, στο πλαίσιο χρηματοδότησης της Πράξης «Ενίσχυση της επιχείρησης ..... στο πλαίσιο της 1ης Δράσης ΕΣΠΑ για την ενίσχυση Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς Μεταποίησης - Τουρισμού - Εμπορίου - Υπηρεσιών στο πλαίσιο του Άξονα Ψηφιακή Σύγκλιση και Επιχειρηματικότητα Ηπείρου του ΠΕΠ - Θεσσαλία - Στερεά Ελλάδα – Ήπειρος, μέσω του καθεστώτος ενίσχυσης Ν. 304/2009, με Ενδιάμεσο Φορέα Διαχείρισης την …. με κωδικό πρότασης ΕΑ - 01317», με κωδικό ΟΠΣ 336999.(.....)Εξ άλλου στο πλαίσιο υλοποίησης της συγκεκριμένης σύμβασης, όπου ο τελικός δικαιούχος φέρει παράλληλη και αυτοτελή ευθύνη ως προς την τήρηση των κανόνων επιλεξιμότητας, νομιμότητας και κανονικότητας των δαπανών, η αποδοχή των επίμαχων βεβαιώσεων κατάρτισης εκ μέρους του τελικού δικαιούχου δεν μπορούσε να στοιχειοθετήσει δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του τελικού αποδέκτη (εκκαλούσας), ο οποίος γνωρίζει ότι πρέπει να υποβάλλει ενώπιον κάθε αρμοδίου οργάνου του Ελληνικού Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης έγγραφα ικανά να αποδείξουν την επαγγελματική του κατάρτιση ώστε  να βαθμολογηθεί προσηκόντως στο πλαίσιο αξιολόγησης του επενδυτικού του σχεδίου ( Ε.Σ. Ι Τμ. 1721, 1722/2016).Απορρίπτει την έφεση​.
ΑΝΑΙΡΕΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/Β΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/98/2025

ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟΙ:Με την αίτηση αυτή επιδιώκεται η αναίρεση της 39/2019 απόφασης του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(....)Με την προσβαλλόμενη απόφαση έγινε εν μέρει δεκτή έφεση της αναιρεσείουσας κατά της 9954/10.4.2014 απόφασης του Διοικητή του ως άνω Νοσοκομείου και περιορίσθηκε το σε βάρος της, συνεπεία ανακλήσεως του διορισμού της λόγω πλαστογραφίας του βαθμού του πτυχίου της, καταλογισθέν ποσό των 179.014,40 ευρώ, στο ύψος των 50.000,00 ευρώ, κατ’ εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας(....)Υπό τις ως άνω ειδικές περιστάσεις, ο τυχόν σε βάρος της αναιρεσείουσας καταλογισμός, έστω και του μειωθέντος ποσού των 50.000,00 ευρώ, δεν επιτυγχάνει μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ του σκοπού που υπηρετεί (αποκατάσταση της δημοσιονομικής νομιμότητας εξαιτίας της αναδρομικής ανατροπής της υπαλληλικής σχέσης) καθόσον αφ’ ενός μετατρέπει την ανάκληση του διορισμού σε κύρωση αφ’ ετέρου άγει σε πλουτισμό του Νοσοκομείου σε βάρος της περιουσίας της.Αναιρεί  την 39/2019 απόφαση του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Διακρατεί και δικάζει την υπόθεση.Δέχεται την από 30.9.2014 (με  ΑΒΔ 367/2014) έφεση αυτής.Ακυρώνει την 16944/30.6.2014 καταλογιστική πράξη του Διοικητικού Συμβουλίου του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών “… - …” Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού».

ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟΙ:αίτηση αναιρέσεως κατά της 502/2017 απόφασης του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκε η από ... έφεση της ήδη αναιρεσείουσας κατά της ... καταλογιστικής απόφασης της Οικονομικής Επιθεώρησης Υπολοίπου Κεντρικής Μακεδονίας, με την οποία καταλογίστηκε υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, υπό την ιδιότητά της ως Προϊσταμένης της Δημόσιας Οικονομικής Υπηρεσίας (ΔΟΥ) …, ως συνευθυνόμενη, εις ολόκληρον με τα αναφερόμενα στην απόφαση αυτή πρόσωπα και κατά τον λόγο της ευθύνης αυτών, με το ποσό των 1.535.089,57 ευρώ, που αντιστοιχεί σε ισόποσο έλλειμμα που φέρεται ότι προκάλεσε στην ως άνω ΔΟΥ κατά τα έτη 1998-2000, πλέον προσαυξήσεων εκπρόθεσμης καταβολής ύψους 2.271.870,29 ευρώ, ήτοι με το συνολικό ποσό των 4.256.959,86 ευρώ.(...)Υπό τις ειδικές περιστάσεις της υπόθεσης το Δικαστήριο κρίνει ότι ο καταλογισμός σε βάρος της εκκαλούσας ποσού που υπερβαίνει το 40% των αναλογουσών στο ποσό του καταλογισμού προσαυξήσεων, διαρρηγνύει τη δίκαιη ισορροπία μεταξύ του σκοπού που επιδιώκεται με τον καταλογισμό και των περιουσιακών δικαιωμάτων της καταλογιζόμενης.Αναιρεί την 502/2017 απόφαση του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Μεταρρυθμίζει την ... καταλογιστική απόφαση της Οικονομικής Επιθεώρησης Υπολοίπου Κεντρικής Μακεδονίας.Μειώνει το καταλογισθέν ποσό σε βάρος της αναιρεσείουσας,  μόνο κατά το ποσό των προσαυξήσεων, το οποίο αναπροσαρμόζει στο ποσό των 908.748,11  ευρώ.

ΑΠΟΔΟΧΕΣ.Ζητείται η αναθεώρηση: α) της 8/2017 πράξης του I Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, β) της 226/2016 πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο Ι Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου και γ) της 73/2016 πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Δήμο ......, με τις οποίες κρίθηκε μη θεωρητέο το 114, οικονομικού έτους 2016, χρηματικό ένταλμα πληρωμής του Δήμου ......, ποσού 1.040,54 ευρώ, που αφορούσε στην καταβολή αποδοχών μηνός Απριλίου 2016, σε υπάλληλο του Δήμου.(...)Με τα δεδομένα, όμως, αυτά και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην υπό στοιχείο 2 σκέψη, η υπό κρίση αίτηση και η υπέρ αυτής παρέμβαση, στρεφόμενες κατά πράξεων, οι οποίες έχουν εκδοθεί κατ' εφαρμογή των άρθρων 32 και 33 του ανωτέρω Κώδικα, στο πλαίσιο άσκησης του διενεργούμενου από το Ελεγκτικό Συνέδριο προληπτικού ελέγχου δαπανών, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες. Τούτο, διότι κατά των πράξεων αυτών δεν χωρεί αίτηση αναθεώρησης ενώπιον του παρόντος Τμήματος, καθόσον με τις ειδικότερες διατάξεις των άρθρων 35 - 37 του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο ρυθμίζονται εξαντλητικά οι αρμοδιότητες του Τμήματος τούτου, περιοριζόμενες στην εξέταση της νομιμότητας των αποφάσεων του VI Τμήματος, που εκδίδονται κατά τη διαδικασία διενέργειας του προσυμβατικού ελέγχου και δεν καταλείπεται περιθώριο αναλογικής εφαρμογής άλλων νομοθετικών διατάξεων.

Καταβολή μισθοδοσίας: Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η εντελλόμενη δαπάνη δεν υπάγεται στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθόσον, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου και δεν αμφισβητείται από τον ελεγχόμενο Δήμο, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν είναι το πρώτο που εκδόθηκε μετά την απόσπαση της εν λόγω δημοτικής υπαλλήλου. Εξάλλου, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην σκέψη ΙΙ, δεν είναι δυνατόν, εξ αφορμής υποβολής του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος, να ελεγχθεί παρεμπιπτόντως, όπως ζητείται, η εν γένει νομιμότητα της ήδη καταβληθείσας από τον εν λόγω Δήμο στην υπάλληλο αυτή μισθοδοσίας επί ένα περίπου έτος μετά την απόσπασή της, χωρίς να έχει υποβληθεί το πρώτο ένταλμα πληρωμής, μετά την υπηρεσιακή αυτή μεταβολή, σε προληπτικό έλεγχο, διότι τούτο θα μετέτρεπε τον προληπτικό έλεγχο σε κατασταλτικό. Επομένως, ο υποβληθείς προς έλεγχο τίτλος πληρωμής δεν υπόκειται σε προληπτικό αλλά μόνον σε κατασταλτικό έλεγχο, στο πλαίσιο του οποίου και θα εκτιμηθεί τόσο η κατ΄αρχήν παρατυπία της μη υποβολής του πρώτου χρηματικού εντάλματος μετά την απόσπαση όσο και η εν γένει νομιμότητα της δαπάνης της απόσπασης (πρβλ. Ολομ. 4682/2013, βλ. ΚΠΕΔ στο VII Τμ. 281/2015). 

Ζητείται η αναίρεση της 412/2016 απόφασης του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία απορρίφθηκε  έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 1916/Α.Πλ.3301/17.1.2012 απόφασης Το Δικαστήριο δικάζον την υπόθεση στην ουσία, κρίνει ότι πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή η από 1.3.2012 έφεση του εκκαλούντος κατά της 1916/Α.Πλ.3301/17.1.2012 απόφασης του Υφυπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και να μεταρρυθμιστεί η εν λόγω απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης, αφού αφαιρεθεί το ποσό των 14.600 ευρώ χωρίς φόρο προστιθέμενης αξίας που αντιστοιχεί στο διατεθέν ποσόν για την κατασκευή του υδατόπυργού, περιορίζοντας το σε βάρος του επιβληθέν ποσό δημοσιονομικής διόρθωσης σε 153.547,32 ευρώ. Ακολούθως δε, πρέπει να διαταχθεί η απόδοση  κατά το ήμισυ του κατατεθέντος για την άσκησή της παραβόλου στον εκκαλούντα και η κατάπτωση του υπολοίπου υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου [άρ. 56 παρ. 4 εδ. α΄ του π.δ/τος  774/1980 (Α΄ 189) και ήδη άρθρο 310 παρ. 1 εδ. β΄ και 1 του ν. 4700/2020], ενώ το Δικαστήριο εκτιμώντας τις περιστάσεις, συμψηφίζει τη δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων. ​Δέχεται την από 6.6.2016 (ΑΒΔ 1160/2016) αίτηση αναίρεσης του ..... του Ιωάννη. Αναιρεί την 412/2016 απόφαση του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.