ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/326/2025

Η απόφαση 1387/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή ανάκλησης της εταιρείας «.. AKTE» και την υπέρ αυτής παρέμβαση της Περιφέρειας Αττικής. Η προσφυγή στρεφόταν κατά της Πράξης 326/2025 του Ε΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλυόταν η υπογραφή σύμβασης για το έργο αποκατάστασης πρανών στην οδό Ερυθραίας του Δήμου Αχαρνών. Η Περιφέρεια είχε επιλέξει τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη λόγω απρόβλεπτων βλαβών από τη θεομηνία Atena. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η Περιφέρεια απέτυχε να αποδείξει τόσο τη σφοδρότητα του φαινομένου Atena όσο και τον αιτιώδη σύνδεσμο των βλαβών με αυτό. Επιπλέον, η μεσολάβηση χρονικού διαστήματος δέκα μηνών από το συμβάν έως την κατακύρωση κατέδειξε ότι δεν υπήρχε κατεπείγουσα ανάγκη που θα καθιστούσε αδύνατη την τήρηση των προθεσμιών των ανοικτών διαγωνιστικών διαδικασιών.

Η Πράξη 344/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Ολοκληρωμένη Αντιπλημμυρική Προστασία Σπερχειάδας, Παλαιοβράχας» του Δήμου Μακρακώμης, προϋπολογισμού περίπου 16,5 εκ. ευρώ με ΦΠΑ. Ο Δήμος προσέφυγε στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση, επικαλούμενος κατεπείγουσα ανάγκη λόγω σοβαρών πλημμυρών από τα ακραία καιρικά φαινόμενα Ιανός, Daniel και Elias. Το Κλιμάκιο αναγνωρίζει ότι οι ζημιές οφείλονται σε απρόβλεπτα γεγονότα, πλην όμως κρίνει ότι δεν υφίσταται πλέον κατεπείγον, καθώς έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα από τα γεγονότα μέχρι την ανάθεση. Επισημαίνεται ότι υπήρχε δυνατότητα προσφυγής σε ανοικτή ή επισπευσμένη διαγωνιστική διαδικασία. Η επιλογή της εξαιρετικής διαδικασίας θεωρείται ότι περιορίζει τον ανταγωνισμό και παραβιάζει τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης. Κατά συνέπεια, το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνει ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2γ του ν. 4412/2016 και κωλύει την υπογραφή της σύμβασης.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1564/2025

Η Aπόφαση 1353/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή αναθεώρησης της Περιφέρειας Κρήτης. Η Περιφέρεια ζητούσε την αναθεώρηση προηγούμενης απόφασης που έκρινε παράνομη την ανάθεση σύμβασης για καθαρισμούς ρεμάτων, ύψους 2,9 εκατ. ευρώ, χρησιμοποιώντας την εξαιρετική διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016), επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη λόγω θεομηνιών (Οκτώβριος 2022 και Σεπτέμβριος 2024). Το Δικαστήριο έκρινε (κατά πλειοψηφία) ότι η επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη αποδυναμώθηκε λόγω σημαντικών καθυστερήσεων (έως 32 μήνες) και αδράνειας της αναθέτουσας αρχής, η οποία δεν απέδειξε ότι δεν μπορούσε να διενεργήσει τακτική διαδικασία με συντετμημένες προθεσμίες. Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίφθηκε.

Η Απόφαση 1094/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης του Δήμου Στυλίδας κατά της Πράξης 12/2025 της Επιτρόπου ΠΕ Φθιώτιδας. Η Επίτροπος είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση παραλιακής οδού εντός οικισμού Μεταμόρφωσης Σωτήρος (Μαρίνι)» (προϋπολογισμού €322.580,64 πλέον ΦΠΑ), το οποίο ο Δήμος είχε αναθέσει μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, επικαλούμενος κατεπείγουσα ανάγκη λόγω της κακοκαιρίας «Daniel» (Σεπτέμβριος 2023). Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν συντρέχουν σωρευτικά οι νόμιμες προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, καθώς ο χρόνος που μεσολάβησε (19 μήνες) από το απρόβλεπτο γεγονός μέχρι την ανάθεση είχε αντικειμενικά αμβλύνει την εκτιμώμενη κατεπείγουσα ανάγκη, ενώ η ανάγκη δεν αιτιολογήθηκε επαρκώς.

Η απόφαση αφορά την έγκριση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάθεση υπηρεσιών καθαριότητας στο Γενικό Νοσοκομείο Καρδίτσας, με συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη 214.194,50 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) για πέντε μήνες. Η διαδικασία επικαλείται κατεπείγουσα ανάγκη λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, όπως η καθυστέρηση στη διεξαγωγή τακτικής διαγωνιστικής διαδικασίας από προδικαστικές προσφυγές και η λήξη της υφιστάμενης σύμβασης στις 30 Νοεμβρίου 2025. Η Επιτροπή της ΕΑΔΗΣΥ υποστηρίζει ότι η ανάγκη αυτή δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του Νοσοκομείου και ότι η διαδικασία είναι απολύτως απαραίτητη για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας.

Η απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της Περιφέρειας Κρήτης – Π.Ε. Ηρακλείου, επικυρώνοντας την Πράξη 236/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου. Η Περιφέρεια ζητούσε την ανάκληση της κρίσης που κώλυε την υπογραφή σύμβασης ύψους 2.900.000 ευρώ (προ ΦΠΑ) για «Καθαρισμούς ρεμάτων λόγω θεομηνίας του Οκτωβρίου 2022» με χρήση της εξαιρετικής διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2γ, ν. 4412/2016). 
Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν πληρούνται οι σωρευτικές προϋποθέσεις, καθότι η επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη αποδυναμώθηκε λόγω της  παρέλευσης μεγάλων χρονικών διαστημάτων αδράνειας (28 μήνες από την πρώτη θεομηνία) και το χρονικό διάστημα διεξαγωγής των διαπραγματεύσεων (άνω των 40 ημερών) ήταν επαρκές για τη διεξαγωγή ανοικτής ή κλειστής διαδικασίας με συντετμημένες προθεσμίες.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1353/2025

Η Πράξη 262/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της σύμβασης για την προμήθεια και εγκατάσταση πλωτών κυματοθραυστών και προβλητών στο Λιμάνι Λαυρίου από τον Οργανισμό Λιμένος Λαυρίου Α.Ε., συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης άνω των 3,2 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο επανεξέτασε τον φάκελο μετά από προηγούμενη μη οριστική πράξη και ανέλυσε το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο του ν. 4412/2016. Διαπιστώθηκε ότι, παρότι η διαγωνιστική διαδικασία ολοκληρώθηκε και αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος με μία μοναδική προσφορά, ο αναθέτων φορέας δεν τεκμηρίωσε επαρκώς και με επίκαιρα στοιχεία τον προϋπολογισμό της σύμβασης. Οι μη δεσμευτικές προσφορές που προσκομίστηκαν ήταν παλαιές (έτους 2022) και δεν επέτρεπαν έλεγχο τιμών μονάδας. Η έλλειψη αυτή κρίθηκε ουσιώδης νομική πλημμέλεια. Για τον λόγο αυτό, το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι κωλύεται νόμιμα η υπογραφή της σύμβασης. 
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1567/2025

Η Πράξη 324/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σχεδίου προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης μεταξύ του Δήμου Ναυπακτίας, του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και του Δικτύου Ελληνικών Πόλεων για την Ανάπτυξη (Δ.Ε.Π.ΑΝ.). Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η σύνταξη μελετών για το έργο «Παράκαμψη του κέντρου της Ναυπάκτου», προϋπολογισμού 2.200.000,00 ευρώ. Η απόφαση κωλύει την υπογραφή της σύμβασης λόγω ουσιωδών πλημμελειών, όπως η μη επαρκής εξειδίκευση του Υποέργου 2 (Γεωτεχνικές έρευνες), η μη τεκμηρίωση του προϋπολογισμού του Υποέργου 2, και η μη διασφάλιση της απρόσκοπτης χρηματοδότησης λόγω της επικείμενης λήξης του προγράμματος «Φιλόδημος ΙΙ» στις 31.12.2025, καθώς και η υποχρηματοδότηση του έργου.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1388/2025

Η Γνώμη Δ 110 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης για την προσφυγή του Δήμου Ρόδου στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης, για την προμήθεια ανταλλακτικών μεταφορικών μέσων και λοιπών μηχανημάτων (208.141,69 € πλέον ΦΠΑ) για το έτος 2025. Η ανάγκη κρίθηκε ότι προέκυψε από τη μακρά διοικητική και δικαστική εμπλοκή του αρχικού ανοιχτού διαγωνισμού (2024-2025), η οποία διήρκησε έως τις 15.09.2025, σε συνδυασμό με τις ζημιές στον στόλο λόγω της θεομηνίας BORA. Η Επιτροπή έκρινε ομόφωνα ότι πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ του ν. 4412/2016 (κατεπείγουσα ανάγκη οφειλόμενη σε απρόβλεπτη περίσταση), επιτρέποντας τη σύναψη σύμβασης διάρκειας πέντε μηνών για την προσωρινή κάλυψη των αναγκών τακτικής συντήρησης.

Η Γνώμη Δ 56 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς τον Δήμο Κομοτηνής για προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, για τη σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας (€154.176,60 χωρίς ΦΠΑ) για το διάστημα από 01.06.2025 έως 30.11.2025. Η ανάγκη κρίθηκε κατεπείγουσα, οφειλόμενη σε απρόβλεπτα γεγονότα, καθώς η εν εξελίξει διαγωνιστική διαδικασία (που ξεκίνησε τον Ιούνιο 2024) καθυστέρησε σημαντικά λόγω επαναλαμβανόμενων προδικαστικών και δικαστικών προσφυγών, οι οποίες δεν ανάγονται αποκλειστικά στη σφαίρα ευθύνης του Δήμου. Η Αρχή έκρινε ότι συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016, αναγνωρίζοντας την κρίσιμη ανάγκη για αδιάλειπτη καθαριότητα σε δημοτικά ιατρεία και δομές για την προστασία της δημόσιας υγείας.