ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/96/2025

Η Πράξη 117/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξετάζει τη νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης (ΕΟΚ) και της εταιρείας «...», με αντικείμενο την επιχορήγηση της ΕΟΚ για την υλοποίηση και λειτουργία συστήματος αυτοματοποιημένης τηλεοπτικής μετάδοσης αγώνων. Η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανέρχεται σε 5.556.250 ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι πρόκειται για μεικτή σύμβαση προμηθειών και παροχής υπηρεσιών. Καθώς η εκτιμώμενη αξία των υπηρεσιών (3.864.750 ευρώ) υπερβαίνει την αξία των προμηθειών (1.691.500 ευρώ), η σύμβαση χαρακτηρίζεται ως παροχή υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, το ΣΤ΄ Κλιμάκιο έκρινε εαυτό αναρμόδιο και παραπέμπει το σχέδιο σύμβασης στο αρμόδιο Ζ΄ Κλιμάκιο.

Η απόφαση του ΣΤ΄ Κλιμακίου (121/2025) αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια αστικού εξοπλισμού και ανταλλακτικών για παιδικές χαρές, πλατείες και άλλους κοινόχρηστους χώρους του Δήμου Γλυφάδας, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 3.699.993,84 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η σύμβαση έχει διάρκεια 36 μήνες και αποτελεί μεικτή σύμβαση προμήθειας αγαθών και παροχής υπηρεσιών με προέχον το στοιχείο της προμήθειας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο προσωρινός ανάδοχος, μια Α.Ε., παρείχε επαρκείς διευκρινίσεις και είχε λάβει επανορθωτικά μέτρα για προηγούμενους λόγους αποκλεισμού (πρόστιμο για περιβαλλοντικοί λόγους), τα οποία είχαν κριθεί επαρκή και σε προγενέστερους διαγωνισμούς. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 61/2025 αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας τεσσάρων σχεδίων συμβάσεων, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 15.100.000,00 ευρώ, που αφορούν την «Παραγωγή διδακτικών βιβλίων σχολικού έτους 2025-26». Το ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον φάκελο που υποβλήθηκε από το Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ». Διαπιστώθηκε ότι, παρόλο που εισήχθη στο ΣΤ΄ Κλιμάκιο (αρμόδιο για προμήθειες), το πραγματικό αντικείμενο των συμβάσεων (εκτύπωση, βιβλιοδεσία και συναφείς υπηρεσίες) συνιστά παροχή υπηρεσιών. Κατόπιν αυτού, το Κλιμάκιο έκρινε εαυτό αναρμόδιο, σύμφωνα με την Κανονιστική Απόφαση ΦΓ8/16805/13.10.1999, και αποφάσισε την παραπομπή του φακέλου στο αρμόδιο Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την άσκηση του προβλεπόμενου ελέγχου νομιμότητας.

Η Πράξη 157/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της σύμβασης παραχώρησης των υπηρεσιών λειτουργίας και εκμετάλλευσης της Μαρίνας Αργοστολίου από το ΤΑΙΠΕΔ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι πρόκειται για μεικτή σύμβαση παραχώρησης έργου και υπηρεσιών. Λόγω του ότι οι κύριες λιμενικές υποδομές έχουν ήδη ολοκληρωθεί, και η προϋπολογιζόμενη αξία των υπηρεσιών (74.479.000 ευρώ για 40 έτη) υπερβαίνει κατά πολύ την αξία των υπολειπόμενων χερσαίων έργων (4.250.000 ευρώ), το Κλιμάκιο έκρινε ότι προέχοντα χαρακτήρα έχουν οι υπηρεσίες, καθιστώντας το Ζ΄ Κλιμάκιο αρμόδιο για τον έλεγχο. Ωστόσο, καθώς το Ζ΄ Κλιμάκιο, με την 85/2025 Πράξη του, είχε εκδώσει αντίθετη κρίση, χαρακτηρίζοντας προέχοντα τον χαρακτήρα του έργου, το παρόν Κλιμάκιο παραπέμπει την αμφισβήτηση περί της έννοιας των άρθρων 2 και 19 του ν. 4413/2016 στην ελάσσονα Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την άρση της διαφωνίας.

Η Πράξη 220/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας για τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου και το σχέδιο σύμβασης του έργου «Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) Π.Ε. Λάρισας». Το έργο έχει συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων προαίρεσης, 100.295.033,97 ευρώ, και συνολική συμβατική δαπάνη 54.501.097,05 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Πρόκειται για μεικτή σύμβαση έργου και υπηρεσίας, με κριτήριο ανάθεσης τη βέλτιστη σχέση ποιότητας-τιμής. Το Κλιμάκιο, αφού εξέτασε τα στοιχεία του φακέλου, τη νομιμότητα του διαγωνισμού, καθώς και τις απορριφθείσες προσφυγές άλλων οικονομικών φορέων, έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Θεσσαλίας και του αναδόχου «…Α.Ε».

Η Πράξη 128/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου Πειραιά και της εταιρείας «…» για την προμήθεια μηχανολογικού εξοπλισμού και οχημάτων μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) με παράλληλη συντήρηση πενταετούς διάρκειας. Η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανήλθε σε 7.935.763 ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η Επιτροπή Διαγωνισμού απέρριψε την προσφορά για την ομάδα Δ' λόγω αποκλίσεων στις τεχνικές προδιαγραφές, αλλά δέχθηκε τις προσφορές για τις ομάδες Α', Β', Γ', Ε' και ΣΤ' (συμβατικό τίμημα 7.357.200 ευρώ χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν υπήρξαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, υπό τον όρο ότι η εγγύηση καλής λειτουργίας θα υπολογιστεί επί της εκτιμώμενης, και όχι επί της συμβατικής, αξίας των ειδών των ομάδων Α, Β, Γ, Ε και ΣΤ.

Η Πράξη 121/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την «Προμήθεια αστικού εξοπλισμού και ανταλλακτικών για παιδικές χαρές, πλατείες και άλλους κοινόχρηστους χώρους» του Δήμου Γλυφάδας, προϋπολογισμού 2.983.866,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η διαδικασία επαν-εισήχθη μετά από αναβλητική πράξη. Προς εξέταση τέθηκε το ζήτημα του προσωρινού αναδόχου, «... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», ο οποίος είχε δηλώσει πρόστιμο για παραβάσεις περιβαλλοντικού δικαίου. Ο ανάδοχος τεκμηρίωσε ότι έχει λάβει επαρκή επανορθωτικά μέτρα, τα οποία είχαν κριθεί επαρκή και σε προγενέστερους διαγωνισμούς. Το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη τις διευκρινίσεις της Επιτροπής Διαγωνισμού και την τεκμηρίωση των επανορθωτικών μέτρων, έκρινε ότι δεν συντρέχουν λόγοι αποκλεισμού και αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

ΜΕΙΚΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ-ΔΗΜΟΣΙΟ ΕΡΓΟ-ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ «Αισθητική, ενεργειακή και περιβαλλοντική αναβάθμιση υποδομών ψυχαγωγίας σε κοινόχρηστους χώρους του Δήμου Δυτικής Λέσβου (προμήθεια υλικών και οργάνων για δημιουργία παιδικών χαρών)» (...) Σύμφωνα με την διακήρυξη, αντικείμενο της προς υπογραφή σύμβασης είναι η προμήθεια και εγκατάσταση, μετά της κατασκευής των αναγκαίων υποδομών και χώρων πρασίνου, του απαραίτητου εξοπλισμού δραστηριοτήτων παιδικής χαράς, αστικού εξοπλισμού, φωτισμού και των λοιπών προαπαιτουμένων εργασιών και υπηρεσιών σε είκοσι επτά (27) παιδικές χαρές σε οικισμούς του Δήμου Δυτικής Λέσβου, με στόχο την δημιουργία ή αναβάθμισή τους (...)Από την αντικειμενική εκτίμηση του συνόλου των ποιοτικών χαρακτηριστικών της ελεγχόμενης σύμβασης, σε συνδυασμό με τα αναφερόμενα στη σκέψη 5 κριτήρια, το Κλιμάκιο άγεται στην κρίση ότι η προς ανάθεση σύμβαση αποτελεί μεικτή σύμβαση εκτέλεσης εργασιών και προμήθειας (βλ. σκέψεις 2-5 και 14), το προέχον (κύριο) αντικείμενο της οποίας είναι αυτό της προμήθειας των ειδών που αποτελούν το ενιαίο σύνολο για την κατασκευή/αναβάθμιση των παιδικών χαρών του Δήμου Δυτικής Λέσβου. (...) Εν όψει της παραδοχής ότι το κύριο αντικείμενο της σύμβασης είναι η προμήθεια και εγκατάσταση των ανωτέρω ειδών, μη νομίμως, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 6 και 7, δημοπρατήθηκε η προς ανάθεση σύμβαση ως έργο. Κατά συνέπεια, α) μη νομίμως και κατά παράβαση των αρχών του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού περιορίσθηκε ο κύκλος των δικαιούμενων συμμετοχής στους οικονομικούς φορείς που είναι εγγεγραμμένοι στην αντίστοιχη κατηγορία έργων του Μ.Ε.ΕΠ., οι οποίοι δεν πρέπει να υπερβαίνουν το ανώτατο όριο ανεκτέλεστου υπολοίπου συμβάσεων δημοσίων έργων (βλ. σκ. 6 της παρούσας), β) μη νομίμως επιβαρύνθηκε το σύνολο του αντικειμένου της σύμβασης με γενικά έξοδα και εργολαβικό όφελος, απρόβλεπτα και αναθεώρηση (βλ. σκ. 6 της παρούσας) και γ) μη νομίμως δεν τηρήθηκε η υποχρέωση διαβίβασης της προκήρυξης της σύμβασης στην Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για δημοσίευση, αν και η εκτιμώμενη, πλέον ΦΠΑ, αξία της σύμβασης υπερβαίνει το ποσό των 221.000,00 ευρώ (βλ. σκ. 7 της παρούσας). Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης 

Η Πράξη 145/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων και τεσσάρων σχεδίων συμβάσεων για τα Είδη Β, Γ, Δ, Ε και ΣΤ της προμήθειας «Προμήθεια υλικών στο πλαίσιο του Σχεδίου ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ», συνολικού προϋπολογισμού 4.189.880 ευρώ. Η διαδικασία προκηρύχθηκε από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για την κάλυψη αναγκών του Λιμενικού Σώματος. Το Κλιμάκιο, αφού εξέτασε την τεκμηρίωση, τις διαδικασίες διαβούλευσης και τα πρακτικά του διαγωνισμού, έκρινε ότι δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Συνεπώς, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των συμβάσεων με τους οριστικούς αναδόχους για όλα τα ελεγχόμενα Είδη, πολλά εκ των οποίων κατακυρώθηκαν με προσαυξημένη ποσότητα.

Η Πράξη 186/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το συγχρηματοδοτούμενο έργο «Ανέγερση Μουσικού Σχολείου Χαλκίδας» με συμβατική δαπάνη 390.440,09 ευρώ (άνευ Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, παρόλο που η αρχική σύμβαση του 2020 δεν υποβλήθηκε σε έλεγχο λόγω ποσού (ήταν κάτω του τότε ορίου των 10 εκ. ευρώ), η συμπληρωματική υπάγεται στον έλεγχο. Αυτό συμβαίνει επειδή η προϋπολογιζόμενη δαπάνη του αρχικού έργου (5.875.000,00 ευρώ) υπερβαίνει πλέον το μειωμένο όριο των 5.000.000 ευρώ για συγχρηματοδοτούμενες συμβάσεις, βάσει του ν.4700/2020. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο έκδοσης απόφασης δέσμευσης πίστωσης.