ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/34/2025

Η προσφυγή ζητά την ακύρωση της προκήρυξης του διαγωνισμού για την προμήθεια ηλεκτρολογικού εξοπλισμού εορταστικού στολισμού, επειδή οι τεχνικές προδιαγραφές παραβιάζουν την αρχή της νομιμότητας. Ειδικότερα, προβάλλονται παράνομα ή παρωχημένα πρότυπα πιστοποίησης (όπως ΕΝ 50107-3:2018 και εθνικά γαλλικά πρότυπα), αόριστες προδιαγραφές και αντιφατικές απαιτήσεις σχετικά με τη στεγανότητα, θερμοκρασία και πιστοποιήσεις ασφαλείας. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά προμήθεια ηλεκτρολογικού εξοπλισμού για συμπλήρωση υπάρχοντος εξοπλισμού και εορταστικό στολισμό σημείων της πόλης, με συνολική εκτιμώμενη αξία 420.000€ (χωρίς ΦΠΑ).

Η προσφεύγουσα εταιρία ζητά την ακύρωση της απόφασης με αριθμό 113/2017 της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Σητείας, η οποία αποφάσισε τον αποκλεισμό της από τον ηλεκτρονικό διαγωνισμό για την προμήθεια εξοπλισμού ηλεκτροφωτισμού αθλητικών εγκαταστάσεων και κοινοχρήστων χώρων, φωτιστικών, εορταστικού στολισμού και υλικών δημοτικού φωτισμού, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 106.994,27 €. Επικαλείται ότι εσφαλμένα απερρίφθηκαν τα δικαιολογητικά της, όπως ο κατάλογος τριών συμβάσεων φωτισμού, ο κατάλογος τεχνικού προσωπικού, η ψηφιακή υπογραφή του ΔΣ στο ΤΕΥΔ και τα αποδεικτικά πιστοποίησης ποιότητας χωρίς επίσημη μετάφραση, ζητώντας να εγκριθεί η συμμετοχή της στον διαγωνισμό.

Η Πράξη 460/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης του Δήμου Αθηναίων για την «ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΕΚΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΟΥ ΣΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΕΤΩΝ 2024 - 2027», συνολικού προϋπολογισμού σχεδόν 3 εκ. ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή για την Ομάδα 1 (τοποθέτηση/εκτοποθέτηση στολισμού, €1.862.898,00), καθώς οι απαιτήσεις τεχνικής ικανότητας ήταν ανάλογες του φυσικού αντικειμένου. Αντιθέτως, κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης κατά το μέρος που αφορά την Ομάδα 4 (επισκευή στολιδιών, €101.400,00). Η κώλυση οφείλεται στο ότι οι αυξημένες απαιτήσεις τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας που ίσχυαν για την Ομάδα 1 επιβλήθηκαν αυθαίρετα και στην Ομάδα 4, καθιστώντας τις δυσανάλογες προς το περιορισμένο αντικείμενο της τελευταίας και αντίθετες με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής που αποδέχθηκε την προσφορά του οικονομικού φορέα «…» στην Ομάδα Β του διαγωνισμού για προμήθεια αγαθών (Εορταστικός Διακοσμητικός Φωτισμός, CPV 31600000-2, 39298900-6). Επιχειρηματολογεί ότι η τεχνική του προσφορά αποκλείστηκε μη νόμιμα, καθώς δεν του ζητήθηκε επικύρωση τεχνικών φυλλαδίων της κατασκευάστριας εταιρείας, ενώ υποστήριζε ότι ως κύριος κάτοχος των ειδών δεν απαιτούνταν. Κατηγορεί τη διαδικασία για ανίση μεταχείρηση, αφού άλλοι συμμετέχοντες με ανάλογες ελλείψεις δεν αποκλείστηκαν ολοκληρωτικά. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε προμήθεια ηλεκτρολογικού εξοπλισμού και εορταστικού φωτισμού με εκτιμώμενη αξία 129.032,18 € άνευ ΦΠΑ.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της υπ’ αρ. …/2022 (22.11.2022) απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής (εφεξής η «προσβαλλομένη»), όσον αφορά στην απόρριψη της προσφοράς της για την Ομάδα (Τμήμα) Α3, καθώς και στην αποδοχή, επαναξιολόγηση της προσφοράς της παρεμβαίνουσας και στην ανάδειξη αυτής αρχικά σε προσωρινή και, μετέπειτα, οριστική ανάδοχο της κρίσιμης προμήθειας και την απόρριψη της προσφοράς της ως άνω εταιρίας από τη συνέχεια του διαγωνισμού. 

Τοποθέτηση- εκτοποθέτηση εορταστικού στολισμού της πόλη.(...)	Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 3 και 4 της παρούσας, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο πρώτος λόγος της προσφυγής περί της αναρμοδιότητας του Κλιμακίου να ελέγξει την κρινόμενη σύμβαση είναι αβάσιμος, καθόσον η ελεγχόμενη Ομάδα 2, ανεξαρτήτως του προϋπολογισμού της, αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου διαγωνισμού με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών που αφορούν στον εορταστικό στολισμό και αποστολισμό της πόλης των Αθηνών, τις οποίες η αναθέτουσα Αρχή στο πλαίσιο της διακριτικής της ευχέρειας υποδιαίρεσε μεν σε τμήματα, δημοπράτησε όμως με μία ενιαία διαγωνιστική διαδικασία με συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη για τρία χρόνια που υπερβαίνει το ποσοτικό όριο του 1.700.000 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) και αποτελεί, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν (σκ. 4) το μοναδικό και σαφές κριτήριο για τον καθορισμό της αρμοδιότητας του ελεγκτικού οργάνου, που στην προκειμένη περίπτωση είναι το Ζ΄ Κλιμάκιο. 
Περαιτέρω, απορριπτέος τυγχάνει και ο δεύτερος λόγος της προσφυγής, καθόσον, κατά τα ορθώς κριθέντα από το Κλιμάκιο, από τα διαλαμβανόμενα στα δύο προαναφερόμενα έγγραφα της αναθέτουσας Αρχής προκύπτει ότι αναφορικά με την Ομάδα 2 επήλθε ουσιώδης αλλαγή στους όρους της διακήρυξης, και δη στα κριτήρια τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας των υποψηφίων οικονομικών φορέων και στα μέσα απόδειξης αυτών, τα οποία έγιναν λιγότερο απαιτητικά, χωρίς η εν λόγω αλλαγή να περιβληθεί με τις απαιτούμενες νόμιμες διατυπώσεις δημοσιότητας (σκ. 5), με την τήρηση του ελάχιστου προβλεπόμενου χρονικού διαστήματος μεταξύ της δημοσίευσης και της διενέργειας του διαγωνισμού, ούτως ώστε να λάβουν γνώση υπό τους ίδιους όρους και άλλοι ενδιαφερόμενοι οικονομικοί φορείς, οι οποίοι, μη πληρώντας τα αρχικά κριτήρια ποιοτικής επιλογής, πιθανώς αποθαρρύνθηκαν να υποβάλουν προσφορά. Όσα δε αντίθετα προβάλλει ο προσφεύγων είναι αβάσιμα και απορριπτέα. Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την από 24.2.2025 (ΑΒΔ 435/2025) προσφυγή ανάκλησης.Δεν ανακαλεί την 34/2025 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Ο προσφεύγων επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής με την οποία απορρίφθηκε η οικονομική του προσφορά για την Ομάδα 5 «Γενική Εξέταση Φυσικοχημικών Στοιχείων των Ούρων σε Πλήρως Αυτοματοποιημένο Αναλυτή» (CPV: ...), με συνολική προϋπολογισμένη αξία 96.771,70€ (συν ΦΠΑ). Ισχυρίζεται ότι η απόρριψη ήταν παράνομη, καθώς η προσφορά του πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις και η αιτιολογία απορρίψεως ήταν ελλιπής. Επιπλέον, ζητεί να ακυρωθεί η αποδοχή της προσφοράς του παρεμβαίνοντος, επειδή υποβλήθηκαν τεχνικά φυλλάδια σε αγγλική γλώσσα χωρίς επίσημη μετάφραση, παραβιάζοντας τους όρους της διακήρυξης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε προμήθεια ιατροτεχνολογικού υλικού για εργαστηριακές εξετάσεις με διάρκεια 12 μηνών και δυνατότητα παράτασης για 3 μήνες.

Ο προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής, η οποία ενέκρινε την προσφορά του παρεμβαίνοντος και τον όρισε προσωρινό ανάδοχο για την Ομάδα Δ Λιπαντικών της διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης. Η σύμβαση αφορά την «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΛΙΠΑΝΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ» για τα έτη 2019-2021, με εκτιμώμενη αξία 166.282,60 ευρώ για τα λιπαντικά. Ο προσφεύγων διαφωνεί με την απόδοχή της προσφοράς του παρεμβαίνοντος, ισχυριζόμενος ότι το προσφερόμενο λιπαντικό δεν πληροί τις απαιτούμενες προδιαγραφές, καθώς δεν είναι πλήρως συνθετικό αλλά ημισυνθετικό, και ότι η αναθέτουσα αρχή δεν συμμορφώθηκε με προηγούμενη απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ (ΑΕΠΠ 1203/2019) που απαιτούσε αποδείξεις για τη σύνθεση του προϊόντος.

Παροχή υπηρεσιών υποστήριξης και ανάπτυξης νέου Οργανισμού Εσωτερικής Λειτουργίας.(..)Με τα ανωτέρω δεδομένα οι επίμαχες υπηρεσίες μη νομίμως ανατέθηκαν στη φερόμενη ως δικαιούχο του εντάλματος, καθώς το αντικείμενό τους εμπίπτει στις προβλεπόμενες στον Οργανισμό του Δήμου αρμοδιότητες του Γραφείου Ανάπτυξης και Προγραμματισμού. Επίσης, ως εκ της φύσης του αντικειμένου της, η υπηρεσία αυτή (καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης και των οργανωτικών αναγκών του Δήμου, ανάπτυξη περιγραμμάτων θέσεων εργασίας και σύνταξη Σχεδίου Απόφασης τροποποίησης Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας, Ανάπτυξη μηχανισμού παρακολούθησης της λειτουργίας του νέου Οργανισμού) δεν αποτελεί εξειδικευμένη εργασία...Περαιτέρω, δύο μέρες πριν λάβει χώρα η επίμαχη ανάθεση, ο Δήμαρχος ... συνέστησε ομάδα εργασίας για την αξιολόγηση των δομών του Δήμου και των νομικών του προσώπων. Επομένως, ακόμα και εάν οι επίμαχες υπηρεσίες δεν μπορούσαν να εκτελεσθούν στο σύνολό τους από τους υπηρετούντες υπαλλήλους του, μπορούσαν σε κάθε περίπτωση να εκτελεσθούν με τη συνδρομή της εν λόγω ομάδας εργασίας, το έργο της οποίας θα βασιζόταν στο προαναφερόμενο έγγραφο της ΚΕΔΕ, για τις τηρητέες διαδικασίες για την αναθεώρηση του Ο.Ε.Υ. του Δήμου. Συνεπώς, οι δύο εργασίες, δηλαδή τόσο η ανατεθείσα στη φερόμενη ως δικαιούχο του εντάλματος όσο και η ανατεθείσα στην ομάδα εργασίας του Δήμου, έχουν κοινή στόχευση, ήτοι την αξιολόγηση και βελτίωση της διοικητικής ικανότητας του Δήμου και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών του μέσω της αναδιάρθρωσης των δομών του....Περαιτέρω, το άρθρο 35 παρ. 4 του ν. 4024/2011 παρέχει στους δημόσιους φορείς την ευχέρεια να ζητήσουν τη συνδρομή εξωτερικού συνεργάτη για την εφαρμογή και προετοιμασία της διαδικασίας αξιολόγησης, υπό την αυτονόητη προϋπόθεση ότι δεν διαθέτουν αρμόδια υπηρεσία για την εκτέλεσή της, και ως εκ τούτου, μόνη η επίκληση της ως άνω διάταξης δεν αρκεί για να καταστήσει νόμιμη την επίμαχη ανάθεση.(..) Κατ’ ακολουθία αυτών, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Η ρητή αυτή νομοθετική πρόβλεψη περί ολοσχερούς κατάργησης με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ.1 του ν.4488/2017 των διατάξεων του άρθρου 62 περ. β΄ του Συνταξιοδοτικού Κώδικα αποτυπώνει τη σαφή δικαιοπολιτική επιλογή του νομοθέτη να αποσυνδέσει πλήρως την ποινικά κολάσιμη συμπεριφορά των υπαλλήλων από την οιασδήποτε έκτασης (ολική ή μερική) οριστική απώλεια του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Η ρύθμιση δε αυτή, η οποία έχει τεθεί κατά τρόπο αντικειμενικό και φέρει επαρκή δικαιολογητική βάση, συνεπαγόμενη την απόληψη από τον επίορκο καταδικασθέντα αμετακλήτως υπάλληλο σύνταξης του αυτού ύψους με τον ευόρκως υπηρετήσαντα και μετέπειτα συνταξιούχο δημόσιο υπάλληλο, δεν δύναται να θεωρηθεί ότι εξομοιώνει αυθαίρετα τις δύο αυτές κατηγορίες υπαλλήλων, κατά παραβίαση της συνταγματικής αρχής της αναλογικής ισότητας, δοθέντος πάντως ότι και ο επίορκος υπάλληλος παρείχε επί μακρόν υπηρεσίες επί τη βάσει νομίμως συσταθείσας δημοσιοϋπαλληλικής σχέσης, διαθέτοντας τα απαιτούμενα τυπικά προσόντα της θέσης του, έχοντας καταβάλει ασφαλιστικές εισφορές και συμπληρώσει τις χρονικές προϋποθέσεις για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης από το δημόσιο, ώστε, ευλόγως, να δικαιούται, κατά γενικό συνταγματικό και νομοθετικό κανόνα (βλ. σκέψεις 13 και 16 της παρούσας), μία συνταξιοδοτική παροχή ανάλογη προς τις καταβληθείσες αποδοχές, όπως και ο ευόρκως υπηρετήσας. Σε κάθε περίπτωση, κατά τα παγίως κριθέντα, η ποινικώς κολάσιμη συμπεριφορά των υπαλλήλων δεν συνιστά πρόσφορο κριτήριο δυνάμενο να δικαιολογήσει εν προκειμένω, κατά τρόπο συνταγματικώς ανεκτό, την εξαίρεση της συγκεκριμένης κατηγορίας υπαλλήλων από τον ως άνω γενικό κανόνα και τη δυσμενή διαφορετική συνταξιοδοτική τους μεταχείριση, αφού δεν τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το συνταξιοδοτικό τους καθεστώς αλλά σχετίζεται άμεσα μόνο με την υπηρεσιακή τους κατάσταση (βλ. σκέψη 15 της παρούσας, πρβλ. και ΣτΕ Ολ. 996/2022).