ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/45/2025

Η προδικαστική προσφυγή ζητά την ακύρωση της διακήρυξης ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού για την ανάθεση σύμβασης παροχής εξειδικευμένων συμβουλευτικών, τεχνικών και διοικητικών υπηρεσιών με στόχο την αδειοδότηση δύο καταδυτικών πάρκων. Επικαλείται ότι τα κριτήρια επιλογής και ανάθεσης δεν περιλαμβάνουν τεχνική ικανότητα παροχής καταδυτικών υπηρεσιών, παρά την σχετική νομοθεσία, ενώ τα κριτήρια ανάθεσης χαρακτηρίζονται αόριστα και ασαφή, θέτοντας ζητήματα νομιμότητας και ανταγωνιστικότητας.

Η προσφεύγουσα αίτηση με την προδικαστική προσφυγή αφορά την ακύρωση της πράξης του Γενικού Διευθυντή Υποστηρικτικών Λειτουργιών της εταιρείας, με την οποία εγκρίθηκαν τα αποτελέσματα της Επιτροπής Αποσφράγισης και Αξιολόγησης Προσφορών για τον διαγωνισμό ανάθεσης της σύμβασης με τίτλο «Παροχή συμβουλευτικών φορολογικών υπηρεσιών». Ζητείται η ακύρωση του μέρους της απόφασης που αφορά την αποδοχή των προσφορών της παρεμβαίνουσας εταιρείας και μιας άλλης εταιρείας, καθώς και όλων των εξαρτώμενων ή σχετικών πράξεων, και η ανακήρυξη της προσφεύγουσας ως προσωρινής ανάδοχου. Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η παροχή συμβουλευτικών φορολογικών υπηρεσιών, με προϋπολογισμένη αξία (χωρίς ΦΠΑ) 165.600,00€.

Η Πράξη 96/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια δεκαέξι (16) πολυκέντρων ανακύκλωσης τεσσάρων (4) ρευμάτων του Δήμου Αχαρνών, προϋπολογισμού 4.800.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη την εκτέλεση όσων ζητήθηκαν με την προηγούμενη πράξη 58/2024, έκρινε επαρκή την τεκμηρίωση της αναγκαιότητας και της προϋπολογιζόμενης δαπάνης, επικαλούμενο συναφείς αποφάσεις της Ολομέλειας. Διαπίστωσε ότι οι τεχνικές προδιαγραφές βρίσκονται εντός της διακριτικής ευχέρειας της Αναθέτουσας Αρχής και δεν περιορίζουν τον ανταγωνισμό. Κατακυρώνοντας την διαδικασία, αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του επικαιροποιημένου σχεδίου σύμβασης, με την επισήμανση της αναρίθμησης των παραγράφων του άρθρου 7.

Η Πράξη 121/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την «Προμήθεια αστικού εξοπλισμού και ανταλλακτικών για παιδικές χαρές, πλατείες και άλλους κοινόχρηστους χώρους» του Δήμου Γλυφάδας, προϋπολογισμού 2.983.866,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η διαδικασία επαν-εισήχθη μετά από αναβλητική πράξη. Προς εξέταση τέθηκε το ζήτημα του προσωρινού αναδόχου, «... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», ο οποίος είχε δηλώσει πρόστιμο για παραβάσεις περιβαλλοντικού δικαίου. Ο ανάδοχος τεκμηρίωσε ότι έχει λάβει επαρκή επανορθωτικά μέτρα, τα οποία είχαν κριθεί επαρκή και σε προγενέστερους διαγωνισμούς. Το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη τις διευκρινίσεις της Επιτροπής Διαγωνισμού και την τεκμηρίωση των επανορθωτικών μέτρων, έκρινε ότι δεν συντρέχουν λόγοι αποκλεισμού και αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Η Πράξη 37/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης υπηρεσιών διαχείρισης οικονομικών λειτουργιών για τα ΕΛΤΑ Α.Ε., με συμβατικό τίμημα 6.500.000,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την οριστική κρίση, διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου. Παρατηρήθηκε ότι ο απαιτούμενος μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών (€14,8 εκ.) υπερβαίνει το διπλάσιο της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, ζητώντας αιτιολόγηση. Επίσης, τέθηκε θέμα περιορισμού του ανταγωνισμού, καθώς ένας κριτήριο καταλληλότητας απαιτούσε αποδεδειγμένη εμπειρία σε εταιρείες με «βάση στην Ελλάδα», ενώ στον διαγωνισμό υποβλήθηκε μόνο μία προσφορά. Ζητήθηκαν απόψεις και διευκρινίσεις από τα ΕΛΤΑ επί των ζητημάτων αυτών.

Παροχή Υπηρεσίων:Με τα δεδομένα αυτά, συντρέχει κατεπείγουσα ανάγκη που δικαιολογεί την απευθείας ανάθεση παροχής των επίμαχων υπηρεσιών για σύντομο χρονικό διάστημα, που συνίσταται στη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των υπηρεσιών καθαριότητας στο Δήμο ....., ενόψει και της επερχόμενης εορταστικής περιόδου του Πάσχα, όπου αυξάνεται ιδιαίτερα η τουριστική επισκεψιμότητα του Δήμου και συνακόλουθα η παραγωγή των απορριμμάτων του. Η κατεπείγουσα δε αυτή ανάγκη δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του Δήμου αλλά σε απρόβλεπτες περιστάσεις, καθόσον τα αρμόδια όργανά του δεν καθυστέρησαν να εγκρίνουν τη διενέργεια του σχετικού διαγωνισμού, ο οποίος κατά την έγκριση της απευθείας ανάθεσης, είχε ήδη ολοκληρωθεί και εκκρεμούσε ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας. Συνεπώς, η απευθείας ανάθεση της παροχής των υπηρεσιών αυτών και, κατ’ επέκταση, η ελεγχόμενη δαπάνη είναι νόμιμες.

Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών...Ενόψει των ανωτέρω δεδομένων, το Τμήμα κρίνει κατά πλειοψηφία ότι η ανάθεση της ελεγχόμενης σύμβασης σε ιδιώτη δεν αντίκειται στην αρχή της οικονομικότητας. Και τούτο διότι ότι η Γενική Γραμματεία Ψηφιακής Πολιτικής είναι εμφανώς υποστελεχωμένη αριθμητικά, το δε προσωπικό που υπηρετεί σε αυτήν δεν προκύπτει ότι διαθέτει κατάλληλη εμπειρία για να ασκήσει τις εξειδικευμένες και επιτελικές αρμοδιότητες που προβλέπονται στο νόμο. Τέλος, ενόψει των σοβαρών ελλείψεων κατάλληλου προσωπικού που κατά τα προαναφερθέντα αντιμετωπίζει η αναθέτουσα αρχή, η διάρκεια της σύμβασης δεν υπερβαίνει το εύλογο και αναγκαίο μέτρο. Συνεπώς, οι συμβουλευτικές υπηρεσίες που αποτελούν το αντικείμενο της ανάθεσης αυτής επιτρεπτώς ανατίθενται σε ιδιώτες, απορριπτομένης ως αβάσιμης της πλημμέλειας που αναδείχθηκε με την προσβαλλόμενη Πράξη.(...)Ως προς τη δεύτερη πλημμέλεια, το αιτούν Υπουργείο υποστηρίζει ότι η Επιτροπή Διενέργειας του Διαγωνισμού νομίμως συγκροτήθηκε, σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 221 του ν. 4412/2016. Πράγματι, η ελεγχόμενη σύμβαση δεν έχει ως αντικείμενο την «παροχή τεχνικών υπηρεσιών», όπως περιγράφονται στο άρθρο 2 παρ. 6 περ. (β) και απαριθμούνται στο Παράρτημα Ι του Προσαρτήματος Γ του ν. 4412/2016, κατά τούτο δε, η κρίση της προσβαλλόμενης πράξης κατά την οποία η Επιτροπή Διενέργειας του διαγωνισμού έπρεπε να συγκροτηθεί σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για τις δημόσιες συμβάσεις «μελετών και παροχής τεχνικών υπηρεσιών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών» (άρθρο 221 παρ. 9 του ν. 4412/2016), είναι εσφαλμένη. Αντιθέτως, αντικείμενο της σύμβασης αποτελεί η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 2 παρ. 1 περ. 9 (β)του ίδιου νόμου, για τον λόγο δε αυτόν, η συγκρότησή της σύμφωνα με όσα προβλέπονται για τις δημόσιες συμβάσεις «παροχής γενικών υπηρεσιών» είναι νόμιμη

Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών..:Με δεδομένα αυτά, οι ανατεθείσες υπηρεσίες για έρευνα, υποβολή προτάσεων, συντονισμό και παρακολούθηση υλοποίησης των δημοτικών έργων που πρόκειται να ενταχθούν σε συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα συνιστούν συμβουλευτικές υπηρεσίες και όχι μελέτη ή παροχή τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, ώστε να έπρεπε να διενεργηθεί ηλεκτρονική κλήρωση για την ανάθεσή τους, νομίμως δε παραλήφθηκαν από την επιτροπή παρα-λαβής γενικών υπηρεσιών. Περαιτέρω, αν και ο προϋπολογισμός της υπηρεσίας είναι αόριστος διότι στην οικεία μελέτη αναφέρεται η ενδεικτική δαπάνη για το σύνολο των εργασιών χωρίς να παρατίθεται αναλυτικά το κόστος καθεμιάς από αυτές βάσει των απαιτούμενων ανθρωποωρών και της τιμής μονάδας τους, η πλημμέλεια αυτή οφείλεται σε πλάνη των δημοτικών οργάνων η οποία, δεδομένης της ομαλής διεξαγωγής της διαδικασίας απευθείας ανάθεσης, κρίνεται συγγνωστή.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η ελεγχόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη αλλά το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέτασε αίτημα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για παροχή σύμφωνης γνώμης για προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016. Το αίτημα αφορούσε την ανάθεση μελέτης για την εκπόνηση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) για τη Δημοτική Ενότητα Μενελαΐδας του Δήμου Σοφάδων, με εκτιμώμενη αξία 440.026,66€. Η Αρχή κρίνει ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χρήση της εξαιρετικής διαδικασίας, καθώς η αναθέτουσα αρχή δεν τεκμηρίωσε επαρκώς την κατεπείγουσα ανάγκη που δεν συμβιβάζεται με τις προθεσμίες άλλων διαδικασιών. Συνεπώς, η Αρχή δεν παρέχει τη σύμφωνη γνώμη για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

Κατασκευή εργασιών φράγματος - συμπληρωματική σύμβαση..Με τα δεδομένα αυτά, και εκτός του ότι δεν προσκομίστηκαν ενώπιον του Κλιμακίου οι βεβαιώσεις α) περί έναρξης ή μη εκτέλεσης των εργασιών της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης, όπως αυτές περιγράφονται στον 5ο Α.Π.Ε. και β) περί υπογραφής ή μη της ελεγχόμενης 3ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου, στοιχεία που ζητήθηκαν με την ως άνω αναβλητική πράξη, το Κλιμάκιο κρίνει ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν συντρέχουν οι προβλεπόμενες στις ανωτέρω διατάξεις νόμιμες προϋποθέσεις για τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης, διότι, ενόψει του ότι οι εργασίες αποδοτικής λειτουργίας των Ε.Ε.Ν. παρασχέθηκαν από 1.12.2015 έως 31.11.2016, για 12 μήνες, το οποίο είναι το προβλεπόμενο από τη διακήρυξη του έργου, χρονικό διάστημα για την παροχή των ως άνω υπηρεσιών, η παροχή των υπηρεσιών αυτών περατώθηκε και το αντικείμενο της σύμβασης έχει εξαντληθεί χωρίς να καταλείπεται περιθώριο για συμπλήρωσή της με πρόσθετες εργασίες. Ειδικότερα, δεν χωρεί η κατάρτιση συμπληρωματικής σύμβασης, δεδομένου ότι, εκτός από τις λοιπές εργασίες που προβλέπονται από τα συμβατικά τεύχη του έργου, οι οποίες περατώθηκαν, όπως περιγράφεται ανωτέρω στις 31.12.2014, ολοκληρώθηκε και η δωδεκάμηνη αποδοτική λειτουργία του έργου, με συνέπεια να έχει ολοκληρωθεί το προβλεπόμενο από τη διακήρυξη του έργου φυσικό αντικείμενο και ο συμβατικός δεσμός του επίμαχου έργου να μην είναι ενεργός, ώστε να δύναται να συναφθεί συμπληρωματική σύμβαση. Ανεξαρτήτως των ανωτέρω, οι ως άνω εργασίες, που αποτελούν το αντικείμενο της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης, δεν αποδεικνύεται ότι οφείλονται σε απρόβλεπτες περιστάσεις κατά την τεχνική εκτέλεση του αρχικού έργου, αφού το επικαλούμενο «απρόβλεπτο γεγονός» (καθυστέρηση ολοκλήρωσης διαγωνισμού που προκηρύχθηκε με την 2534/31.5.2015 Διακήρυξη) δεν συνδέεται με την τεχνική εκτέλεση του έργου, αλλά αναφέρεται σε περιστάσεις που είναι άσχετες και δεν συνάπτονται με αυτήν. Πέραν τούτου σημειώνεται ότι αν επιδεικνυόταν η απαιτούμενη επιμέλεια, ο εν λόγω διαγωνισμός θα είχε προκηρυχθεί εγκαίρως και όχι κατά τη λήξη της διάρκειας του έργου «Ύδρευση … από το φράγμα … – Κατασκευή υπολειπομένων εργασιών φράγματος και έργων αγωγών μεταφοράς και Διυλιστηρίων».Κατ’ ακολουθία, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εκτέλεση των ανωτέρω συμπληρωματικών εργασιών και, ως εκ τούτου, κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης.