ΓΝΩΜΗ/Γ-ΕΑΔΗΣΥ/1/2025

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) γνωμοδοτεί επί προτεινόμενης νομοθετικής ρύθμισης του Υπουργείου Εργασίας, η οποία προβλέπει την αυτοδίκαιη παράταση της σύμβασης συντήρησης του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΟΠΣ-ΣΕΠΕ) έως την 31.12.2019. Η Αρχή επισημαίνει ότι η εν λόγω παράταση αποτελεί ουσιώδη τροποποίηση των όρων της αρχικής σύμβασης, η οποία δεν προέβλεπε τέτοιο δικαίωμα, εγείροντας ζητήματα συμβατότητας με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις εθνικές διατάξεις του ν. 4412/2016. Η Αρχή τονίζει ότι η απευθείας παράταση ισοδυναμεί με καθ’ υπέρβαση απευθείας ανάθεση, η οποία παρακάμπτει τους κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού, και προτείνει την εξέταση εναλλακτικών διαγωνιστικών διαδικασιών, όπως η σύντμηση προθεσμιών ή η διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες εξαιρετικές προϋποθέσεις.

Η παρούσα απόφαση (Γνώμη Α8/2019) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στη γνωμοδότηση επί σχεδίου νόμου για την ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών στο ελληνικό δίκαιο και άλλες διατάξεις που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις. Η Αρχή εξετάζει αναλυτικά 17 παραγράφους με προτεινόμενες τροποποιήσεις του ν. 4412/2016, οι οποίες στοχεύουν στην απλούστευση και συντόμευση των διοικητικών διαδικασιών, όπως η διαγραφή της λέξης "ιδίως" από τον ορισμό του έργου, η κατάργηση της σύμφωνης γνώμης τεχνικών συμβουλίων και η εισαγωγή νέων κανονιστικών πλαισίων για τη συντήρηση γεφυρών. Η Αρχή διατυπώνει ειδικές νομικές εκτιμήσεις και προτείνει αναδιατυπώσεις σε αρκετές διατάξεις, επισημαίνοντας την ανάγκη διασφάλισης της συμμόρφωσης με το ενωσιακό δίκαιο και της ασφάλειας δικαίου, εκδίδοντας τελικά ομόφωνη γνώμη υπό την επιφύλαξη των επισημάνσεών της.

Η υπ' αριθμ. Α 2/2025 Γνώμη της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) αφορά τη νομιμότητα σχεδίου νόμου του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σχετικά με την κοινωνική αντιπαροχή και τη στέγαση. Η Αρχή επισημαίνει ότι το σχέδιο νόμου, με την κατάργηση παραπομπών στον ν. 4413/2016 και στο Βιβλίο IV του ν. 4412/2016, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ανασφάλειας δικαίου και ερμηνευτικής επισφάλειας σχετικά με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο ανάθεσης και την έννομη προστασία. Η Επιτροπή τονίζει τον αμφοτεροβαρή και επαχθή χαρακτήρα των συμβάσεων κοινωνικής αντιπαροχής, προτείνοντας ρητή υπαγωγή τους στο κατάλληλο νομικό καθεστώς των δημοσίων συμβάσεων, καθώς και τη διατήρηση των κανόνων προδικαστικής προστασίας του ν. 4412/2016, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών ανάθεσης.

Η υπ' αριθμόν Α43/2020 γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά σε αίτημα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με τροπολογία για τον εκσυγχρονισμό της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας. Η Αρχή εξετάζει διατάξεις που αφορούν τη σύναψη προγραμματικών συμβάσεων μεταξύ του Υπουργείου και της ΔΕΗ Α.Ε. για τη διαχείριση των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης, καθώς και τη δυνατότητα απευθείας αναθέσεων συμβάσεων από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) και τη ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε. κατά παρέκκλιση του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη τήρησης των ενωσιακών κανόνων και των αρχών της διαφάνειας, υπογραμμίζοντας ότι οι εξαιρετικές ρυθμίσεις πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για να διασφαλίζεται ο ανταγωνισμός και η νομιμότητα των διαδικασιών, ενώ τονίζει την υποχρέωση προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο όπου αυτό απαιτείται.

Η παρούσα απόφαση (Γνώμη Α1 ΕΑΔΗΣΥ/2025) αφορά τη διατύπωση γνώμης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων επί σχεδίου νόμου για την αναμόρφωση του πλαισίου επαγγελματικής κατάρτισης υπαλλήλων που χειρίζονται δημόσιες συμβάσεις, καθώς και τη βελτίωση του πλαισίου προετοιμασίας, ανάθεσης και έννομης προστασίας. Η Αρχή αξιολογεί τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, προτείνοντας συγκεκριμένες νομοτεχνικές βελτιώσεις και επισημαίνοντας κινδύνους σχετικά με την εφαρμογή του επερχόμενου Μητρώου Επαγγελματιών Δημοσίων Συμβάσεων, την υποστελέχωση των οργάνων εξέτασης μέτρων αυτοκάθαρσης, καθώς και την αναγκαιότητα διασφάλισης αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. Επίσης, παρέχει παρατηρήσεις για την απλούστευση των διαδικασιών, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την ανάγκη ορθολογικής διαβάθμισης των προθεσμιών για την έκδοση σύμφωνης γνώμης, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με το ενωσιακό δίκαιο και τις αρχές της ίσης μεταχείρισης στα δημόσια έργα.

Η απόφαση αφορά γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων κατόπιν αιτήματος του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης. Το υπό εξέταση σχέδιο διάταξης προτείνει την επαναφορά σε ισχύ, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020, των διατάξεων περί υποχρεωτικής δημοσίευσης διακηρύξεων σε ημερήσιες και οικονομικές εφημερίδες, οι οποίες είχαν καταργηθεί την 1η Ιανουαρίου 2018. Η Αρχή επισημαίνει ότι, ενώ ο σκοπός της δημοσιότητας είναι η διαφάνεια και ο ανταγωνισμός, η επαναφορά αυτών των καταργημένων υποχρεώσεων αυξάνει τον διοικητικό φόρτο και το κόστος των συναλλαγών, ερχόμενη σε αντίθεση με τον επιδιωκόμενο στόχο του ν. 4412/2016 για απλοποίηση των διαδικασιών μέσω του ΚΗΜΔΗΣ. Επίσης, αναδεικνύονται κενά σχετικά με τη ρύθμιση της δαπάνης των δημοσιεύσεων και την αναγκαιότητα νομοτεχνικής αναδιατύπωσης της μεταβατικής διάταξης για τη διασφάλιση της νομικής ασφάλειας των διαγωνιστικών διαδικασιών που διενεργήθηκαν στο μεσοδιάστημα.

Η παρούσα γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά το σχέδιο απόφασης του Υπουργού Υγείας σχετικά με τον καθορισμό των συμβάσεων και των συμφωνιών-πλαίσιο που διενεργούνται από την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για το έτος 2019. Το σχέδιο αυτό αποσκοπεί στην κεντρικοποίηση των προμηθειών ιατροτεχνολογικού, υγειονομικού και φαρμακευτικού υλικού για την κάλυψη των αναγκών των φορέων του δημόσιου συστήματος υγείας, βάσει των διατάξεων των νόμων 4412/2016 και 4472/2017. Η Αρχή, εξετάζοντας τη νομιμότητα και τη σκοπιμότητα των προτεινόμενων ρυθμίσεων, επισημαίνει τη σημασία του έγκαιρου προγραμματισμού των αναγκών από τους υπόχρεους φορείς, τονίζει τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των διαγωνιστικών διαδικασιών για τη σύναψη συμφωνιών-πλαίσιο και τελικά παρέχει ομόφωνα τη σύμφωνη γνώμη της για την υλοποίηση του σχεδίου, με σκοπό την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των δημοσίων συμβάσεων στον τομέα της υγείας.

Η υπ' αριθμ. Α9/2018 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την εξέταση προτεινόμενης τροπολογίας σε σχέδιο νόμου, η οποία στοχεύει στην κατ' εξαίρεση ανάθεση των υπηρεσιών δακοκτονίας σε προσωρινούς μειοδότες, σε περίπτωση που οι διαγωνισμοί δεν έχουν ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο. Η Αρχή επισημαίνει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση εισάγει ένα εξαιρετικό καθεστώς παρέκκλισης από τις διατάξεις του ν. 4412/2016, οι οποίες ενσωματώνουν το ενωσιακό δίκαιο. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. τονίζει ότι η ανάθεση σε προσωρινούς μειοδότες συνιστά ουσιαστικά απευθείας ανάθεση, η οποία δεν τεκμηριώνεται επαρκώς ως προς την ανάγκη θέσπισης γενικού κανόνα, καθώς υπάρχουν ήδη νόμιμες διαδικασίες και εργαλεία για την αντιμετώπιση επειγουσών αναγκών χωρίς την ανατροπή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου περί δημοσίων συμβάσεων.

Η παρούσα απόφαση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά στη διατύπωση γνώμης επί τεσσάρων προτεινόμενων νομοθετικών ρυθμίσεων του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις. Οι ρυθμίσεις εξετάζουν την εξαίρεση της εταιρείας ΔΕΘ-HELEXPO Α.Ε. από το πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016, τον τρόπο ανάθεσης συμβάσεων από τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (ΕΟΤ) για προγράμματα δημοσίων σχέσεων του 2019, τον αποκλεισμό της υποχρέωσης παροχής εγγυήσεων συμμετοχής και καλής εκτέλεσης για τις επιχειρήσεις που φιλοξενούν τον θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, καθώς και τη διευκόλυνση δράσεων της εταιρείας «Enterprise Greece» σε τρίτες χώρες. Η Αρχή αξιολογεί τη νομιμότητα και τη σκοπιμότητα των διατάξεων, επισημαίνοντας την ανάγκη τήρησης των γενικών αρχών του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων, όπως της διαφάνειας και του ανταγωνισμού, και διατυπώνει θετική γνώμη υπό ορισμένες επιφυλάξεις.

Η απόφαση 1232/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή της Διοίκησης 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας κατά της Πράξης 42/2025 της Επιτρόπου. Η Επίτροπος είχε κρίνει ότι κωλυόταν η υπογραφή τεσσάρων σχεδίων συμβάσεων προμήθειας «ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ» με συνοδό εξοπλισμό, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 780.000,00€ (με ΦΠΑ), λόγω ανακολουθίας στα προϋπολογιζόμενα ποσά ΦΠΑ και μεταβολής του αντικειμένου της σύμβασης στα σχέδια. Το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή, κρίνοντας ότι το κρίσιμο μέγεθος για τον διαγωνισμό είναι η τιμή χωρίς ΦΠΑ, η οποία δεν παρουσίασε ασάφειες. Αποφάνθηκε ότι δεν υπήρξε ουσιώδης μεταβολή του αντικειμένου και ανακάλεσε την Πράξη 42/2025, επιτρέποντας την υπογραφή των συμβάσεων.