Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1025/2024
Παροχή υπηρεσιών για τη λειτουργία, συντήρηση, παρακολούθηση και φύλαξη: Επιδιώκεται η ανάκληση της 164/2024 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του Ζ΄ Κλιμακίου (....) Με δεδομένα αυτά, ενόψει όσων εκτέθηκαν ανωτέρω στη μείζονα σκέψη της παρούσας, το Δικαστήριο κρίνει ότι από τα επικαιροποιημένα στοιχεία που υποβλήθηκαν ενώπιόν του προκύπτει προδήλως ότι το αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης δεν έχει μεταβληθεί ουσιωδώς σε σχέση με τα οριζόμενα στη διακήρυξη. Ειδικότερα, ναι μεν τα ακραία πλημμυρικά φαινόμενα της κακοκαιρίας «Daniel» πράγματι προκάλεσαν πρόσκαιρα προβλήματα στη δυνατότητα εκτέλεσης των εργασιών που προβλέπονται στην υπό έλεγχο σύμβαση, όπως άλλωστε οι ίδιες οι υπηρεσίες της προσφεύγουσας διέλαβαν στο 413831/18.10.2023 έγγραφο, στο οποίο διατυπώθηκαν οι αρχικές εκτιμήσεις τους σχετικά με τον βαθμό εφικτότητας υλοποίησης των προς εκτέλεση εργασιών, και στο οποίο, κυρίως, βασίστηκε η διατύπωση της αρνητικής κρίσης του Ζ΄ Κλιμακίου, πλην κατά τον χρόνο συζήτησης της υπόθεσης ενώπιον του Τμήματος, διαπιστώνεται ότι, οκτώ –και πλέον- μήνες μετά, η κατάσταση έχει εξομαλυνθεί και οι ίδιες ως άνω υπηρεσίες, έχοντας πλήρως διαμορφωμένη εικόνα κατόπιν αλλεπάλληλων ελέγχων και τακτικών επισκέψεων, ήδη διαβεβαιώνουν με το 248999/31.5.2024 έγγραφό τους και τους συνημμένους σε αυτό πίνακες, ότι το σύνολο σχεδόν των υπηρεσιών δύναται να παρασχεθεί, καθόσον η στάθμη των υδάτων έχει υποχωρήσει και το σύνολο σχεδόν των εγκαταστάσεων είναι προσβάσιμο, ενώ και η ελλείπουσα έτι προσβασιμότητα αναμένεται να αποκατασταθεί, λόγω της έλευσης του θέρους και της αναμενόμενης περαιτέρω υποχώρησης των υδάτων. Προς απόδειξη των ανωτέρω, με το ως άνω έγγραφο παρέχονται από την προσφεύγουσα Περιφέρεια αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τις ακριβείς προς παροχή υπηρεσίες, τον βαθμό (επί τοις εκατό) κατά τον οποίο επηρεάζεται η εκτέλεσή τους από την έκτακτη συγκυρία, καθώς και ο χρόνος και η συχνότητα παροχής τους, συμπληρώνοντας τις σχετικές ελλείψεις που εντόπισε η προσβαλλομένη, οι οποίες είχαν θεμελιώσει την αρνητική της κρίση (σκ. 9 της παρούσας). Εξάλλου, το Τμήμα, στο πλαίσιο της πρακτικής αποτελεσματικότητας του προσυμβατικού ελέγχου (βλ. συναφώς ΕλΣυν Ολ. 138/2024 σκ. 7), συνεκτιμά ότι η ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία συνιστά επαναληπτική ματαιωθείσας όμοιας, η οποία (ματαιωθείσα διαδικασία) είχε εκκινήσει ήδη τον Σεπτέμβριο του έτους 2020 (βλ. ΕλΣυν Ολ. 1884/2022 σκ. 11), ήτοι πριν από περίπου τέσσερα έτη (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 1579/2023 σκ. 34). Τέλος, εκ των ανωτέρω σαφώς συνάγεται ότι δεν απαιτείται οποιαδήποτε επικαιροποίηση της ισχύουσας έως τις 31.12.2031 απόφασης έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ), αφού οι συνέπειες του προμνησθέντος ακραίου καιρικού φαινομένου έχουν εν πολλοίς αρθεί, και, κατά συνέπεια, δεν προκύπτει ότι έχει επέλθει ουσιώδης μεταβολή των δεδομένων στα οποία βασίστηκε η έκδοσή της το έτος 2000 και η ανανέωσή της το έτος 2007. Ανακαλεί την 164/2024 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ : 1Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Ιστορικό Κωδικοποιήσεων
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/556/2026
Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 50/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...). Ωστόσο, το Δικαστήριο παρατηρεί ότι σύμφωνα με την πάγια νομολογία του, ουσιώδης παρίσταται η πλημμέλεια με την οποία παραβιάζονται βασικές αρχές της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων και πλήττεται η ακεραιότητα της διαδικασίας. Εξάλλου, μία πλημμέλεια δεν κρίνεται ουσιώδης κατά τρόπο αφηρημένο και θεωρητικό, αλλά ενόψει των πραγματικών περιστατικών της συγκεκριμένης διαδικασίας που ελέγχεται από το Δικαστήριο (ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 28 και εκεί παρατεθείσα νμλγ). Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα δεδομένα, ήτοι: α) Ότι οι επίμαχοι όροι του διαγωνισμού ετέθησαν υπόψη των δυνητικά ενδιαφερομένων φορέων, αφού, κατά την ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία τηρήθηκαν όλες οι επιβαλλόμενες διατυπώσεις δημοσιότητας. β) Ότι δεν προσβλήθηκε η νομιμότητα των όρων αυτών, ούτε υπεβλήθη κάποιο διευκρινιστικό ερώτημα σχετικώς. γ) Ότι κανείς διαγωνιζόμενος δεν αποκλείσθηκε για τον λόγο ότι δεν πληρούσε τις επίμαχες απαιτήσεις της διακήρυξης. δ) Ότι η αναδειχθείσα πλημμέλεια δεν οφείλεται σε πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων από την ΕΚΑΠΥ (πρβλ. ΕλΣυν VI Τμ. 596/2019 σκ. Χ), καθώς η διαδικασία ωρίμανσης της διακήρυξης και το σχέδιο αυτής ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 (βλ. την αρχική έγκριση της διακήρυξης με την 466/10.12.2024 απόφαση του ΔΣ της ΕΚΑΠΥ) οπότε και υποβλήθηκε στην Ειδική Επιτροπή Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ) προς διατύπωση σύμφωνης γνώμης σε συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του οικείου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου· η δε σχετική έγκριση του σχεδίου διακήρυξης παρασχέθηκε με την 6482/15.1.2025 απόφαση της ΕΥΣΤΑ, πλην η ΕΚΑΠΥ, θεωρώντας ότι μετά την σχετική έγκριση δεν καταλειπόταν πεδίο επαναδιαμόρφωσης των όρων της διακήρυξης, εκ παραδρομής δεν συμπεριέλαβε το έτος 2024. ε) Ότι εν προκειμένω ο υπό προμήθεια εξοπλισμός είναι απαραίτητος για την ορθή λειτουργία 85 νοσοκομείων της χώρας και για τη διασφάλιση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες, και στ) Ότι βάσει των προσκομισθέντων στοιχείων ο ανάδοχος ήταν και ο μοναδικός προσφέρων σε αυτό το Τμήμα της διακήρυξης, πέραν του ότι κάλυπτε με τον μέσο όρο του γενικού κύκλου εργασιών του για τα έτη 2022, 2023 και 2024, το κριτήριο αυτό για τα Τμήματα, για τα οποία αναδείχθηκε ανάδοχος, κρίνει ότι η διαπιστωθείσα πλημμέλεια της επίμαχης διαδικασίας δεν δύναται να θεωρηθεί, στην προκειμένη περίπτωση, ως ουσιώδης, για το σύνολο των υπό έλεγχο Τμημάτων, δοθέντος ότι δεν έπληξε την αντικειμενική ακεραιότητα του διαγωνισμού (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 29, 1716/2022 σκ. 31, Έβδ. Τμ. 477/2026 σκ.18, 1165/2025 σκ. 19, 1158/2025 σκ. 13, 1157/2025 σκ. 17, 227/2023 σκ. 19, 1762/2022 σκ. 14, 1759/2022 σκ. 13). Ως εκ τούτου πρέπει να αρθεί ο διακωλυτικός λόγος υπογραφής της σύμβασης. Ανακαλεί την 50/2026 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/477/2026
Με την υπό κρίση προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 31/2026 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Με τα δεδομένα αυτά και με βάση όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν (σκ. 5-8), το Δικαστήριο κρίνει ότι μη νομίμως τέθηκαν ως κριτήρια χρηματικής – χρηματοοικονομικής επάρκειας των διαγωνιζομένων αφενός ο γενικός και ο ειδικός ετήσιος κύκλος εργασιών των ετών 2019, 2020 και 2021 (ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 27, 1716/2022 σκ. 29, 180/22 σκ. 20 - 21, 1831/2021 σκ. 26, Έβδ. Τμ. 1165/2025 σκ. 19, 1158/2025 σκ. 12, 1157/25 σκ 15 κ.α.) και αφετέρου η μη εμφάνιση ζημίας κατά τις ίδιες οικονομικές χρήσεις (βλ. Έβδ. Τμ. 1243/2021 σκ. 45), κατά παράλειψη του έτους 2022.Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, οι επίμαχοι όροι οικονομικής και τεχνικής ικανότητας δεν επέφεραν, στην προκειμένη περίπτωση, εν τοιςπράγμασι ουσιώδη αλλοίωση των συνθηκών ανταγωνισμού, λαμβανομένων υπόψη των ακόλουθων δεδομένων: α) Οι επίμαχοι όροι του διαγωνισμού ετέθησαν υπόψη των δυνητικά ενδιαφερομένων φορέων, αφού, κατά την ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία τηρήθηκαν όλες οι επιβαλλόμενες διατυπώσεις δημοσιότητας και αναπτύχθηκε ανταγωνισμός με την υποβολήτριών προσφορών. β) Δεν προσβλήθηκε η νομιμότητα των όρων αυτών, πλην της απαίτησης του άρθρου 2.2.5 περ. δ΄ της διακήρυξης από τονοικονομικό φορέα «….ΑΕ», ο οποίος, μετά την απόρριψη της σχετικής προσφυγής του, συμμετείχε στον διαγωνισμό και δεν αποκλείστηκε για τονλόγο αυτόν. γ) Κανείς διαγωνιζόμενος δεν αποκλείσθηκε για τον λόγο ότι δεν πληρούσε τις επίμαχες απαιτήσεις της διακήρυξης. Με τα δεδομένααυτά το Δικαστήριο κρίνει ότι η διαπιστωθείσα πλημμέλεια της επίμαχηςδιαδικασίας δεν δύναται να θεωρηθεί, στην προκειμένη περίπτωση, ωςουσιώδης, δοθέντος ότι δεν έπληξε την αντικειμενική ακεραιότητα του διαγωνισμού (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 28, 1716/2022 σκ. 31, Έβδ.Τμ. 1165/2025 σκ. 19, 1158/2025 σκ. 17, 1157/25 σκ. 14, 227/2023 σκ. 19,1762/2022 σκ. 14, 1759/2022 σκ. 13). Ως εκ τούτου, δεν συντρέχει λόγοςδιακωλυτικός της υπογραφής του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης καιπαρέλκει η εξέταση των λοιπών προβαλλόμενων με την υπό κρίσηπροσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση λόγων. Ανακαλεί την 31/2026 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/Γ΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1735/2024
Με την προσφυγή αυτή επιδιώκεται η αναθεώρηση της 1378/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία απορρίφθηκε η από 3.9.2024 (ΑΒΔ 5931/4.9.2024) προσφυγή ανάκλησης που ασκήθηκε από το προσφεύγον κατά της 295/2024 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου (Γ΄ Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου. .(...). Με τα δεδομένα αυτά ο πρώτος λόγος αναθεώρησης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Δοθέντος δε ότι η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού αποτελεί τμήμα του υποχρεωτικού περιεχομένου του φακέλου της σύμβασης κατά τον ν. 4412/2016 και ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν αποδείχθηκε παντάπασι η ακρίβεια του υπολογισμού των συνολικών και επιμέρους ποσοτήτων των προς προμήθεια υλικών, με αποτέλεσμα να μην δύναται να ελεγχθεί το εύλογο της σχετικής δημοσιονομικής επιβάρυνσης του Νοσοκομείου εντός του πλαισίου των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της οικονομικότητας, το Δικαστήριο κρίνει ότι η εν λόγω πλημμέλεια παρίσταται εν προκειμένω ουσιώδης, και πλήττει το σύνολο της διενεργηθείσας διαδικασίας ανάθεσης της εν λόγω προμήθειας, κωλύοντας την υπογραφή των υποβληθέντων σχεδίων σύμβασης, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση του Εβδόμου Τμήματος. Κατόπιν αυτών, παρέλκει ως αλυσιτελής η έρευνα των λοιπών λόγων αναθεώρησης (ΕλΣυν Ολ. 1656/2023 σκέψη 33, 179/2022 σκέψη 38, 1833/2021 σκέψη 14), με τους οποίους προβάλλεται πλάνη περί τα πράγματα του Τμήματος ως προς α) τη διαπιστωθείσα ελλιπή τεκμηρίωση των τιμών μονάδας των προς προμήθεια υλικών και β) την κατακύρωση των ειδών 4 και 5 της διακήρυξης σε μειοδότη που δεν προσέφερε τη χαμηλότερη τιμή. . Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ο έλεγχος νομιμότητας που ασκείται από το Ελεγκτικό Συνέδριο επί των σχεδίων συμβάσεων που υπάγονται στην ελεγκτική του δικαιοδοσία είναι αυτεπάγγελτος, καθολικός και ανεξάρτητος των τυχόν υποβληθεισών ενστάσεων, διοικητικών προσφυγών και λοιπών προβλεπόμενων ενδίκων βοηθημάτων, περιοριζόμενος μόνον από την ύπαρξη δεδικασμένου στις περιπτώσεις, που τα αρμόδια δικαστήρια αποφάνθηκαν επί ζητημάτων που έθεσαν ενώπιόν τους οι συμμετέχοντες στον διαγωνισμό, αιτούμενοι δικαστικής προστασίας, απορριπτομένου ως αβάσιμου του περί του αντιθέτου ισχυρισμού του προσφεύγοντος (ΕλΣυν Ολ. 1404/2022, 180/2022, 1978/2021, 1832/2021, Τμ. Μείζ. - Επταμ. Σύνθ. αποφ. 763/2019, 1354/2018). Κατόπιν αυτών, η ένδικη προσφυγή πρέπει να απορριφθεί και να μην αναθεωρηθεί η 1378/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Δικαστηρίου.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1383/2024
Προμήθεια Αντιδραστηρίων με Συνοδό Εξοπλισμό.(...) Από τις διατάξεις των άρθρων 18 παρ. 1, 75 παρ. 1γ΄,4 και 5, και 80 παρ. 1 και 5 σε συνδυασμό με τα στοιχεία που αναφέρονται στο Παράρτημα XII «Αποδεικτικά μέσα για τα κριτήρια επιλογής» του Προσαρτήματος A' του ιδίου νόμου για την απόδειξη της τεχνικής ικανότητας συνάγονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: (i) Κατά τη διαδικασία ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, οι όροι του διαγωνισμού πρέπει να διατυπώνονται κατά τρόπο τελούντα σε συνάρτηση με την ανάγκη, την οποία η αναθέτουσα αρχή επιδιώκει να ικανοποιήσει, όπως απαιτείται από την αρχή της αναλογικότητας, η οποία διέπει τις σχετικές ρυθμίσεις του νόμου ως εγγενές στοιχείο αυτών, αλλά και ως ερμηνευτικός κανόνας για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει οι ρυθμίσεις αυτές να εφαρμόζονται. Συνακόλουθα, όροι υπερβολικά περιοριστικοί, και συνεπώς μη αναλογικοί, πλήττουν τον ανταγωνισμό, διότι, περιορίζοντας, χωρίς την επίκληση λόγου δημοσίου συμφέροντος, τον κύκλο των δικαιουμένων να υποβάλουν προσφορά, δημιουργούν συνθήκες αθέμιτης εύνοιας υπέρ ορισμένων μόνον ή και μεμονωμένων οικονομικών φορέων (ΕλΣυν. Ολ. 180/2022 σκ. 6, 1832/2021 σκ. 9, 505/2021 σκ. 9, Εβδ. 1279/2023 σκ.3,4). (ii) Στο πλαίσιο αυτό οι αναθέτουσες αρχές διαμορφώνουν, κατά διακριτική ευχέρεια, ως επιμέρους κριτήριο καταλληλότητας των διαγωνιζομένων, τους όρους τεχνικής και επαγγελματικής επάρκειας, οι οποίοι πρέπει να αποβλέπουν στην αποτελεσματική εκτέλεση της σύμβασης και να είναι συναφείς ποσοτικά και ποιοτικά με το αντικείμενο αυτής, ώστε να καθίστανται πρόσφοροι για τη διακρίβωση της καταλληλότητας των υποψηφίων (ΕλΣυν. Ολ. 180/2022 σκ. 9, 1832/2021 σκ. 12, 505/2021 σκ.12, Τμ. Μείζ. - Επτάμ. Σύνθ. 1265, 1563/2019, 6022/2015, 3065/2014, πρβλ. ΔΕΕ αποφ. της 13.7.2017, INGSTEEL και Metrostav, C-76/16, σκ. 33, και της 18.10.2012, Edukozivig - Hochtief Construction AG, C-218/11, σκ. 29). Ειδικότερα, για την απόδειξη της τεχνικής και επαγγελματικής επάρκειας των διαγωνιζομένων, οι αναθέτουσες αρχές μπορεί να απαιτούν από τους οικονομικούς φορείς να διαθέτουν ικανοποιητικό επίπεδο εμπειρίας, ζητώντας από τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς την υποβολή καταλόγου των κυριότερων υπηρεσιών που παρασχέθηκαν από αυτούς την τελευταία τριετία στο πλαίσιο συμβάσεων που είτε έχουν περατωθεί είτε εκτελούνται ακόμη (ΕλΣυν. Ολ. 505/2021 σκ. 12, Έβδ. Τμ. 1279/2023 σκ. 4, 1400/2022 σκ. 5, 1274/2021 σκ. 7).Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση. Δεν ανακαλεί την 299/2024 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ(ΠΕΜΠΤΟ ΔΙΑΚΟΠΩΝ)/1279/2021
Παροχή Υπηρεσιών: Ζητείται η ανάκληση της 278/2021 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης παροχής υπηρεσιών με αντικείμενο τη «Μεταφορά 50.000 τόνων απορριμμάτων Δήμου ……. για τα έτη 2020-2023», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 3.800.000 ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α., μεταξύ του προσφεύγοντος Δήμου και της εταιρείας με την επωνυμία «…».(....)Οι παραπάνω νομικές πλημμέλειες εξάλλου, επηρέασαν ουσιωδώς τη συμμετοχή στο διαγωνισμό ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων, λειτουργώντας αποτρεπτικά για αυτούς στην περίπτωση που δεν επιθυμούσαν να αναλάβουν τον επιχειρηματικό κίνδυνο ανάληψης της υποχρέωσης εκτέλεσης μιας υπηρεσίας, η πραγματοποίηση της οποίας τελεί υπό την αίρεση ολοκλήρωσης των διαδικασιών εύρεσης χώρου εναπόθεσης των Α.Σ.Α.. Η πλημμέλεια αυτή δεν αίρεται από το γεγονός ότι ως τιμή μεταφοράς προβλέφθηκε η τιμή τόνου/χιλιόμετρο για τα 380 χλμ, η οποία ήταν εκ των προτέρων γνωστή στους ενδιαφερόμενους να συμμετάσχουν στο διαγωνισμό οικονομικούς φορείς, όπως και οι ακριβείς τοποθεσίες των πιθανών χώρων εναπόθεσης των Α.Σ.Α.. Και τούτο, αφενός διότι δεν ήταν γνωστό στους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς εάν και πότε θα εξευρεθεί οριστικά ο χώρος προς τον οποίο θα πραγματοποιούνταν η μεταφορά των Α.Σ.Α. αφετέρου διότι η έλλειψη σαφούς προσδιορισμού του χώρου αυτού κατά το χρόνο δημοσίευσης της διακήρυξης προδήλως δημιούργησε δυσχέρεια στους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς, τόσο ως προς την καταρχήν λήψη της απόφασής τους να συμμετάσχουν στο διαγωνισμό με αυτούς τους όρους, όσο και, σε περίπτωση που αποφασίσουν να πράξουν τούτο, στην κατάρτιση της οικονομικής τους προσφοράς. Συνακόλουθα από την έλλειψη καθορισμένου φυσικού και τεχνικού αντικειμένου αλλά και ορισμένου προϋπολογισμού, επηρεάστηκε η ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού, καθιστώντας το διαγωνισμό ασύμφορο για το Δήμο, όπως άλλωστε αποδεικνύεται από τη σχεδόν μηδενική έκπτωση(1%) που τελικά επετεύχθη. Γ ι α τ ο υ ς λ ό γ ο υ ς α υ τ ο ύ ς Απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης του Δήμου ……. Δεν ανακαλεί την 278/2021 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/Γ΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1339/2024
Το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναίρεσης περί συνυπολογισμού στη συνολική συντάξιμη υπηρεσία της ως χρόνου πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας του χρόνου υπηρεσίας της στη μετακλητή θέση του Προέδρου του Τ.Α.Π.Ι.Τ. είναι απορριπτέο, προεχόντως ως προβαλλόμενο το πρώτον κατ’ αναίρεση, καθόσον από την επισκόπηση του δικογράφου της έφεσης προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα δεν είχε προβάλλει τέτοιον ισχυρισμό, τη βασιμότητα του οποίου όφειλε να εξετάσει η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (ΕλΣυν Ολ. 788/2022 σκ. 30, 2117/2021 σκ. 20, 1391/2018 σκ. 13). Σε κάθε περίπτωση ο ισχυρισμός αυτός είναι και αλυσιτελής, δεδομένου ότι η επίκλησή του γίνεται στο πλαίσιο των διατάξεων του άρθρου 6 παρ. 4 του ν. 4024/2011, οι οποίες εντάσσονται στο δεύτερο κεφάλαιο του νόμου και οι οποίες σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην σκέψη 10 της παρούσας, ρυθμίζουν μεν νέο σύστημα βαθμολογικών προαγωγών και μισθολογικής εξέλιξης, δεν εφαρμόζονται, όμως, στην περίπτωση της αναιρεσείουσας.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί, να διαταχθεί η κατάπτωση του κατατεθέντος παραβόλου υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου (βλ. άρθρο 310 παρ. 1 του ν. 4700/2020) και εκτιμωμένων των περιστάσεων να συμψηφισθεί η δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων (άρθρα 314 παρ. 4 εδ. β΄ του ν. 4700/2020).
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1165/2024
Παροχή υπηρεσιών φύλαξης εγκαταστάσεων.(...) Υπό τις ανωτέρω συνθήκες, η απαίτηση για αυτοτελή χρηματοοικονομική επάρκεια, από τους αριθμητικούς δείκτες της οποίας αντλούνται πληροφορίες σχετικές με την υγεία και την ευρωστία της επιχείρησης (αν μπορεί να ανταποκριθεί στις άμεσες (οικονομικές) υποχρεώσεις της, οι αναπτυξιακές της τάσεις και η οικονομική αξιοπιστία της), επιτρέποντας τη σύγκριση με άλλες επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου, δεν προκύπτει ότι θα ήταν δυνατόν στην ελεγχόμενη σύμβαση να αποτελέσει αντικείμενο αθροιστικής συνένωσης περισσοτέρων υποψηφίων και συνεπώς, ότι ο επίμαχος όρος βαίνει πέραν του ευλόγως αναγκαίου για τον σκοπό της σύμβασης. Περαιτέρω, η απαίτηση αυτοτελούς τεχνικής επάρκειας για το μέλος της ένωσης/κοινοπραξίας, ενόψει των προαναφερόμενων χαρακτηριστικών της κρινόμενης σύμβασης, δεν προκύπτει ότι δεν είναι πρόσφορη και ανάλογη προς τον σκοπό διασφάλισης της έγκαιρης, ορθής και αποτελεσματικής εκτέλεσης των συγκεκριμένων υπηρεσιών, τον οποίο επιδιώκει η αναθέτουσα με τη διατύπωση του εν λόγω όρου. Πολλώ δε μάλλον που στην ελεγχόμενη διαδικασία εκτός από την ανάδοχο εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, δεν συμμετείχε κάποια ένωση/κοινοπραξία οικονομικών φορέων (πρβλ. ΕλΣυν Έβδομο Τμ. 2646/2020 σκ. 25-29) ούτε αποκλείστηκε ένωση/κοινοπραξία λόγω μη πλήρωσης των όρων αυτών. Επιπλέον, δεν προκύπτει ότι ζητήθηκαν σχετικά διευκρινίσεις από άλλους οικονομικούς φορείς, ώστε να παρέχονται ενδείξεις ότι ενδεχομένως και κάποιοι άλλοι θα επιθυμούσαν να λάβουν μέρος στη διαγωνιστική διαδικασία ούτε ότι κατά των επίμαχων όρων ασκήθηκαν προδικαστικές προσφυγές (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 376/2024 σκ. 33). Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη προσφυγή πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 274/2024 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου (Α΄ Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να κριθεί ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ αφενός της ... ΑΕ και αφετέρου της εταιρείας με την επωνυμία «..ΕΠΕ» για την «Παροχή υπηρεσιών φύλαξης εγκαταστάσεων του . με τεχνικά μέσα».
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/401/2026
Με τις ανωτέρω προσφυγές ζητείται η ανάκληση της 24/2026 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...). . Ενόψει των ανωτέρω περιστάσεων και συνεκτιμωμένων της φύσης και του ιδιαιτέρως τοπικού χαρακτήρα του αντικειμένου της ελεγχόμενης σύμβασης, το Τμήμα κρίνει ότι η κατά τα προαναφερόμενα διαπιστωθείσα πλημμέλεια της μη δημοσίευσης της ανωτέρω αλλαγής του όρου 2.2.7. της διακήρυξης στην ΕΕΕΕ δεν δύναται, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τις κρινόμενες προσφυγές, να θεωρηθεί στην προκειμένη περίπτωση ως ουσιώδης, υπό την έννοια της αποστέρησης πληροφόρησης ή χρόνου προετοιμασίας για επιμελείς και επαρκώς ενημερωμένους οικονομικούς φορείς ή της αλλοίωσης των συνθηκών ανταγωνισμού με μεροληπτικές και αυθαίρετες ενέργειες εκ μέρους της προσφεύγουσας αναθέτουσας Αρχής. Επομένως, δια της διαπιστωθείσας ως άνω πλημμέλειας δεν αναδεικνύεται πλήγμα στην αντικειμενική ακεραιότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης (πρβλ. ΕλΣυν. Τμ. Έβδομο 1444/2023 σκ. 15, 1195/2023 σκ. 14, 1305/2021 σκ. 6.1, 518/2021 σκ. 9i).(...)Κατ’ ακολουθία των προεκτεθέντων, πρέπει να γίνουν δεκτές οι κρινόμενες προσφυγές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 24/2026 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, να γίνει δεκτό ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του ελεγχομένου σχεδίου συμβασης
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/771/2025
Μικτές συμβάσεις.Αισθητική, ενεργειακή και περιβαλλοντική αναβάθμιση υποδομών ψυχαγωγίας σε κοινόχρηστους χώρους. (...)Με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο, κατόπιν αντικειμενικής εκτίμησης του συνόλου των ποιοτικών χαρακτηριστικών της σύμβασης, κρίνει ότι αυτή συνιστά μεικτή σύμβαση εκτέλεσης τεχνικών εργασιών και προμήθειας, το προέχον (κύριο) αντικείμενο της οποίας είναι η προμήθεια οργάνων παιδικής χαράς και συνοδού εξοπλισμού (δάπεδα, φωτιστικά και αστικός εξοπλισμός). Τούτο δε, καθόσον η προμήθεια των ως άνω ειδών αποτελεί τον κεντρικό άξονα, γύρω από τον οποίο διαρθρώνεται η σύμβαση, λαμβάνοντας υπόψη τον σκοπό, στον οποίο απέβλεψε πρωτίστως η αναθέτουσα αρχή και τις υποχρεώσεις του αναδόχου, που είναι ουσιώδεις και υπερέχουσες (βλ. ΕλΣυν Ολ. 2095/2022 σκ. 16, Τμ. Μείζ. – Επτ. Σύνθ. 604/2019 σκ. 7, 1182/2015, VI Τμ. 1041/2019). Ειδικότερα, οι εργασίες που πρόκειται να εκτελεστούν και προηγούνται της τοποθέτησης του εξοπλισμού αφορούν στην αποξήλωση και απομάκρυνση τυχόν υπάρχοντος εξοπλισμού, στην επιφανειακή διαμόρφωση του εδάφους, στην κατασκευή κατάλληλης υπόβασης από σκυρόδεμα, επί της οποίας θα τοποθετηθεί χυτό ελαστικό δάπεδο και σε περιορισμένες ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες και δενδροφυτεύσεις.Με τα δεδομένα αυτά, δεν μπορεί να γίνει δεκτό εν προκειμένω, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, ότι κάποιος ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας περιήλθε, λόγω των ως άνω πλημμελειών στη διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης, σε μειονεκτική θέση, σε βαθμό μη αμελητέο (βλ. ΕλΣυν Ολ. 101/2025 σκ. 13, Έβδ. Τμ. 1195/2024 σκ. 13.2). Ως εκ τούτου, οι πλημμέλειες αυτές κρίνονται μη ουσιώδεις, εν προκειμένω, καθώς δεν παραβιάστηκαν οι αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης των οικονομικών φορέων και της ανάπτυξης υγιούς ανταγωνισμού (πρβλ. Έβδ. Τμ. 607/2021 σκ. 10.1, VΙ Τμ. 3263/2013, 3202/2011). Εξάλλου, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η έτερη εντοπισθείσα από το Κλιμάκιο πλημμέλεια περί μη νόμιμης επιβάρυνσης του συνόλου της σύμβασης, ήτοι και του τμήματος της προμήθειας, με γενικά έξοδα – εργολαβικό όφελος, απρόβλεπτα και αναθεώρηση, ερείδεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, καθώς τα κονδύλια αυτά αφορούν μόνο στο πρώτο τμήμα του προϋπολογισμού της σύμβασης περί τεχνικών εργασιών, όπως, άλλωστε, αναφέρεται σχετικά και στη σκέψη 17 της ίδιας της προσβαλλόμενης πράξης. Για τους λόγους αυτούς.Συνεκδικάζει τις από 28.4.2025 (Α.Β.Δ. 749/2025 και 750/2025) προσφυγές ανάκλησης της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Δίκτυο Πόλεων ΔΕΠΑΝ» και της ανώνυμης εταιρείας «….ΙΚΕ».Δέχεται αυτές.Ανακαλεί την 123/2025 πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1029/2024
Ελληνικές Έξυπνες Πόλεις: Επενδύσεις σε υποδομές και συστήματα SSC για ένα βιώσιμο & πράσινο αστικό μέλλον.(....)Εν προκειμένω, με την 390/11.6.2024 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου Τρικκαίων (ΑΔΑ: ΡΠΕΩΩΗ9-ΚΩΚ) εγκρίθηκε το Παράρτημα του Πρακτικού 1 της επιτροπής διαγωνισμού της ελεγχόμενης συμφωνίας-πλαίσιο, περί λεκτικής αιτιολόγησης της βαθμολόγησης της τεχνικής προσφοράς της μοναδικής προσφέρουσας και ήδη αναδόχου ένωσης οικονομικών φορέων. Η απόφαση αυτή, μετά του οικείου παραρτήματος λεκτικής αιτιολόγησης, προσκομίστηκε ενώπιον του παρόντος Τμήματος. Περαιτέρω, νομίμως, κατά τα ανωτέρω, το εσωτερικό έγγραφο της Ε.Δ. περί της μεθοδολογίας βαθμολόγησης των επιμέρους κριτηρίων ανάθεσης δεν περιλήφθηκε στη διακήρυξη ή σε άλλα δημοσιευμένα τεύχη του διαγωνισμού, δοθέντος άλλωστε ότι σχετικές επεξηγήσεις επί των κριτηρίων ανάθεσης είχαν περιληφθεί στη διακήρυξη (βλ. ιδίως άρθρα 2.3.1 και 2.3.2 της διακήρυξης). Τέλος, από την επισκόπηση του εσωτερικού εγγράφου αυτού δεν προκύπτει προδήλως ότι η αναθέτουσα αρχή προέβη σε απαγορευμένη εκ των υστέρων μεταβολή των κριτηρίων ανάθεσης και της σχετικής στάθμισής τους, μη δυναμένου του παρόντος Τμήματος να προβεί σε έλεγχο ουσιαστικών τεχνικών κρίσεων της διοίκησης (βλ., υπό την έννοια αυτή, ΕλΣυν Έβδομο Τμ. 535/2024 σκ. 8.3). Τούτων δοθέντων, ο έκτος διακωλυτικός λόγος πρέπει να ανακληθεί.Κατ’ ακολουθία των προεκτεθέντων, αφού δεν συντρέχει κανένας από τους διαπιστωθέντες με την προσβαλλομένη διακωλυτικούς λόγους, πρέπει να γίνουν δεκτές οι κρινόμενες προσφυγές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 170/2024 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να γίνει δεκτό ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο.