Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/400/2026

Ανάθεση πηρεσιών καθαριότητας σε κτίρια.(...)Δεν προκύπτει διενέργεια πλήρους ελέγχου των ασφαλιστικών εισφορών στις οικονομικές προσφορές των αναδόχων ανά δημοπρατούμενο τμήμα βάσει των σχετικών νομοθετικών μεταβολών. Η αναθέτουσα αρχή δε ζήτησε διευκρινήσεις επί των ασφαλιστικών εισφορών από τους οικονομικούς φορείς (άρθρο 102 του ν. 4412/2016). Ελήφθησαν υπόψη: α) απόφαση της ΑΕΠΠ, β) έγγραφο της Διεύθυνσης του ΠΕΚΑ (Γενική Διεύθυνση Εισφορών και Ελέγχων Περιφερειακής Υπηρεσίας Περιφερειακού Ελεγκτικού Κέντρου Αττικής) του e-ΕΦΚΑ, γ) επισημάνσεις και αιτηθέντα στοιχεία που δεν προσκομίστηκαν, σύμφωνα με την 706/2022 αναβλητική Πράξη του Κλιμακίου και δ) παραδοχή της αναθέτουσας αρχής σε έκθεση ότι στις προσφορές των αναδόχων τα ποσοστά των ασφαλιστικών εισφορών δεν αναλύονται ανά χρονική περίοδο, επομένως δεν είναι δυνατό να υπολογιστεί εάν το ποσοστό κράτησης των ασφαλιστικών εισφορών είναι το ίδιο για το σύνολο του συμβατικού διαστήματος. Για τους λόγους αυτούςΔέχεται την από 4.11.2022 (ΑΒΔ 7655/7.11.2022) προσφυγή ανάκλησης τoυ β΄ προσφεύγοντα οικονομικού φορέα ..Ανακαλεί την 746/2022 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά το μέρος που αφορά την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του e-ΕΦΚΑ και του  ανωτέρω οικονομικού φορέα για τα τμήματα 1, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11 και 25 του διαγωνισμού.

Παροχή υπηρεσιών προσωπικού(...)	Όπως παγίως γίνεται δεκτό από το Δικαστήριο, η ανάθεση από Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και τα νομικά τους πρόσωπα σε ιδιώτες, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, υπηρεσιών, για την εξυπηρέτηση των λειτουργικών αναγκών τους ή την εκπλήρωση του σκοπού τους, είναι δυνατή μόνο κατ΄ εξαίρεση, όταν οι υπό ανάθεση υπηρεσίες δεν εμπίπτουν στα συνήθη καθήκοντα του προσωπικού τους, όπως αυτά προσδιορίζονται στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας τους, ή, εάν εμπίπτουν, είτε απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία που δεν διαθέτει το ήδη υπηρετούν στους ως άνω φορείς προσωπικό, είτε υφίσταται αποδεδειγμένα έλλειψη προσωπικού στους φορείς αυτούς σε τέτοιο βαθμό, που καθίσταται αδύνατη η εξυπηρέτηση της συγκεκριμένης λειτουργικής δραστηριότητας αυτών, υπό την προϋπόθεση, πάντως, ότι τα αρμόδια όργανά τους είχαν προβεί, πριν από την ανάθεση, σε όλες τις ενδεδειγμένες ενέργειες για την κάλυψη των κενών οργανικών τους θέσεων (βλ. Ελ.Συν. Έβδ. Τμ. 2443/2020, σκ. 6, πρβλ. Ελ.Συν. Τμ. Μείζ.-Επτ. Σύνθ. 3010/2012, VI Tμ. 1892, 1972/2016, 794, 3060/2012 και την εκεί παρατιθέμενη νομολογία). 	Εξάλλου, όταν η διακήρυξη ή/και το περιεχόμενο υποβληθείσας από διαγωνιζόμενο προσφοράς παρουσιάζει ελλείψεις, κατά παράβαση όρου που περιλαμβάνεται στον νόμο και που έχει τεθεί επί ποινή αποκλεισμού, δεν παρέχεται ούτε στον διαγωνιζόμενο ούτε στον αναθέτοντα φορέα η δυνατότητα άρσης της οικείας παράβασης, μέσω της υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων. Εν προκειμένω, η, μετά την έκδοση της προσβαλλόμενης Πράξης, υποβολή, με το από 7.12.2023 έγγραφο της αναδόχου εταιρείας, συμπληρωματικών στοιχείων, στα οποία περιλαμβάνονται τα αρχικώς ελλείποντα στοιχεία του άρθρου 68 παρ. 1 του ν. 3863/2010, ισοδυναμεί με συμπλήρωση της προσφοράς της, η οποία αντίκειται στις ανωτέρω διατάξεις (βλ. και άρθρο 2.4.6 της διακήρυξης, σκ. 16 της παρούσας, βλ. Ελ.Συν. Έβδ. Τμ. 2646/2020, σκ. 28). Συνακόλουθα, οι σχετικώς προβαλλόμενοι από την προσφεύγουσα ισχυρισμοί είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.Αναφορικά με τη φύση της ως άνω πλημμέλειας ως ουσιώδους ή μη, το Δικαστήριο παρατηρεί τα εξής: (i) στον διαγωνισμό συμμετείχε μία μόνον εταιρεία, ενώ δεν ασκήθηκε ένσταση κατά της νομιμότητας της διακήρυξης από κάποιον οικονομικό φορέα, (ii) η μη απαίτηση των στοιχείων του άρθρου 68 παρ. 1 του ν. 3863/2010 αφορούσε σε όλους τους δυνητικούς υποψήφιους, και (iii) μετά την υποβολή και αξιολόγηση των συμπληρωματικών στοιχείων που υπέβαλε η ανάδοχος εταιρεία, κρίθηκε αιτιολογημένα ότι εξυπηρετείται ο σκοπός του άρθρου 68 του ν. 3863/2010 (έλεγχος του ύψους της οικονομικής προσφοράς σε σχέση με το αντικείμενο της υπηρεσίας, διασφάλιση των εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζομένων). Τούτων δοθέντων, το Δικαστήριο κρίνει ότι η εν λόγω πλημμέλεια δεν είναι ουσιώδης, καθόσον δεν παραβιάστηκαν, εν όψει κυρίως της μοναδικής υποψηφιότητας στον επίμαχο διαγωνισμό, οι αρχές της διαφάνειας, της ισότητας των μερών και του υγιούς ανταγωνισμού (βλ. Ελ.Συν. Έβδ. Τμ. 2646/2020, σκ. 29).Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η κρινόμενη προσφυγή πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 44/2023 Πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΦΥΛΑΞΗΣ (...) Ζήτημα ορθού υπολογισμού των καταβλητέων ασφαλιστικών εισφορών στις υποβληθείσες οικονομικές προσφορές λόγω μεταβολών στο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τον υπολογισμό τους. Κατόπιν εξαντλητικής εξέτασης των καταβλητέων ασφαλιστικών εισφορών εκάστης οικονομικής προσφοράς και των διαφοροποιήσεων που υπάρχουν στον υπολογισμό τους, εξάγεται το συμπέρασμα ότι δεν επηρεάζεται εξ αυτών των διαφορών η σειρά μειοδοσίας.Συνεπώς, βασίμως προβάλλει η προσφεύγουσα ανάδοχος εταιρεία ότι δεν παραβιάζεται η κοινωνικοασφαλιστική νομοθεσία εξαιτίας του υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών στην οικονομική προσφορά της.Για τους λόγους αυτούς. Δέχεται την από 7.9.2023 (ΑΒΔ 2832/7.9.2023) προσφυγή ανάκλησης της εταιρείας με την επωνυμία «..» και τον διακριτικό τίτλο «..A.E.».
Απορρίπτει την ασκηθείσα με το κατατεθέν στις 28.9.2023 δικόγραφο παρέμβαση της εταιρείας με την επωνυμία «..» και τον διακριτικό τίτλο «…..ΑΕ»..Ανακαλεί την 493/2023 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η απόφαση 1156/2025 του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της εταιρείας «…ΕΠΕ». Η εταιρεία ζητούσε την ανάκληση της Πράξης 218/2025, η οποία έκρινε ότι κωλυόταν η υπογραφή σύμβασης για την ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Τμήμα Β' - Λάρισα). Το Κλιμάκιο είχε διαπιστώσει ουσιώδη πλημμέλεια στην οικονομική προσφορά της προσφεύγουσας, καθώς ο υπολογισμός του επιδόματος αδείας και των δώρων Πάσχα και Χριστουγέννων ήταν εσφαλμένος, υπολείποντας του ελάχιστου εργατικού κόστους για τη δομή Γαιόπολη Λάρισας. Το Δικαστήριο απέρριψε όλους τους λόγους ανάκλησης, κρίνοντας ότι ο εσφαλμένος υπολογισμός ήταν σαφής και μαθηματικά αποδεικνύεται ότι υπολογίστηκε μόνο για ένα έτος αντί για την τριετή διάρκεια της σύμβασης, πλήττοντας έτσι τις αρχές της διαφάνειας και του υγιούς ανταγωνισμού.

Ο προσφεύγων ζητεί την ακύρωση της σιωπηρής άρνησης (παράλειψης) της αναθέτουσας αρχής να συμμορφωθεί με την ακυρωτική απόφαση του δικαστηρίου, η οποία ακύρωσε την προηγούμενη απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ. Επιπλέον, απαιτεί να τον καλέσει η αναθέτουσα αρχή για διευκρινήσεις σχετικά με τον υπολογισμό του εργατικού και ασφαλιστικού κόστους της προσφοράς του, σύμφωνα με το άρθρο 102 του ν.4412/2016. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά διάνοιχο διαγωνισμό για υπηρεσίες με εκτιμώμενη αξία €1.938.912,84 (συνολικά €2.404.251,93 με ΦΠΑ) για την περίοδο από 01-04-2022 έως 31-03-2025.

Η προσφεύγουσα ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία αίτησε την ακύρωση της απόφασης υπ’ αριθμ. 1802/28.12.2020, με την οποία κρίθηκε αποδεκτή η προσφορά της παρεμβαίνουσας εταιρείας και ανακηρύχθηκε προσωρινή ανάδοχος για την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας των κτιρίων της … (CPV: …), με συνολικό προϋπολογισμό 140.000,00 € (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) για διάρκεια 12 μηνών. Η προσφυγή επικαλείται εσφαλμένο υπολογισμό του εργατικού κόστους (Δώρα Χριστουγέννων/Πάσχα και επίδομα αδείας) από την παρεμβαίνουσα, καταγγέλλοντας παράβαση της εργατικής νομοθεσίας (ΥΑ 4241/127/30.01.2019) και της διακήρυξης (άρθρο 102 Ν.4412/2016). Ζητείται η αποκατάσταση της νομιμότητας και η ανατροπή της ανάδειξης της αντιπάλου εταιρείας.

ΟΔΟΠΟΙΙΑ ζητείΤΑΙ την ανάκληση της 518/2022 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού ΣυνεδρίοΥ...Ενόψει των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στη σκέψη 4 σχετικά με τις διατάξεις του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 42 του ν. 4782/2021, το Τμήμα κρίνει ότι η αναθέτουσα Αρχή δεν είχε τη διακριτική ευχέρεια να καλέσει την ανωτέρω διαγωνιζόμενη αρχική προσωρινή μειοδότρια εταιρεία (ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ Α.Τ.Ε.) να συμπληρώσει (αναπληρώσει) το ανωτέρω ελλείπον πεδίο – ερώτημα του ΕΕΕΣ το πρώτον μετά την υποβολή της προσφοράς της, καθώς τούτο θα συνιστούσε παροχή δυνατότητας να υποβάλει αυτή ουσιώδες στοιχείο (δικαιολογητικό) της προσφοράς της, απαιτούμενο επί ποινή αποκλεισμού από τα άρθρα 79, 91 και 93 του ν. 4412/2016 αλλά και 23 και 24 της διακήρυξης (βλ. σκέψη 6), μετά την υποβολή της προσφοράς και όχι επιτρεπόμενη κλήση προς συμπλήρωση ή αποσαφήνιση ή ολοκλήρωση ή τεκμηρίωση υποβληθέντος ήδη με την προσφορά της εγγράφου (δικαιολογητικού) ή των σχετικών πληροφοριών. 

ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΠΠ/1636/2021

Παροχή υπηρεσιών Φύλαξης στις εγκαταστάσεις του ... Αθηνών (....) στο ... και στην ... για ένα (1) έτος»(....)Από τον ως άνω πίνακα προκύπτει ότι τα επιμέρους ποσά της οικονομικής προσφοράς διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού. Και ναι μεν σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα το κόστος της κανονικής άδειας και της άδειας αντικαταστάτη εμφανίζεται υψηλότερο στην προσφορά της παρεμβαίνουσας (αριστερή στήλη), γεγονός το οποίο δεν καθιστά την προσφορά της απαράδεκτη, ωστόσο, το Δώρο Πάσχα, το Δώρο Χριστουγέννων και το επίδομα αδείας υπολείπονται σε σχέση με τον προβλεπόμενο στον νόμο τρόπο υπολογισμού (28,21 αντί 30,90 ευρώ, 56,42 αντί 61,80 ευρώ και 27,09 αντί 29,67 ευρώ αντίστοιχα). Ως εκ τούτου, δοθέντος ότι η υποχρέωση κάλυψης του ελάχιστου νόμιμου εργατικού κόστους δεν καταλαμβάνει μόνο το τελικό ποσό της οικονομικής προσφοράς αλλά και κάθε επιμέρους νόμιμο ποσό το οποίο δικαιούται να λάβει ο εργαζόμενος, ακόμα και αν το τελικό ποσό του εργατικού κόστους δεν διαφέρει, η προσφορά πρέπει να απορριφθεί ως μη καλύπτουσα το ελάχιστο νόμιμο εργατικό κόστος, πλημμέλεια που δεν θα εδύνατο να ιαθεί χωρίς να θεωρηθεί ως ανεπίτρεπτη εκ των υστέρων τροποποίηση της οικονομικής προσφοράς, παρά τα περί αντιθέτου προβαλλόμενα. Επομένως, η προσφορά της παρεμβαίνουσας έπρεπε να απορριφθεί για τον λόγο αυτό κατά δέσμια αρμοδιότητα της αναθέτουσας αρχής και σύμφωνα με τις αρχές της τυπικότητας, της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας. Δέχεται την προδικαστική προσφυγή.

ΑΚΥΡΩΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΔΕφΑθ/1646/2021.

Οι προσφεύγουσες επιδιώκουν την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που έκανε δεκτές τις προσφορές άλλων διαγωνιζομένων, ισχυριζόμενες ότι παραβίασαν ουσιώδεις όρους της διακήρυξης, συγκεκριμένα τη μη παράθεση αναλυτικής ανάλυσης μηνιαίων αποδοχών και ασφαλιστικών εισφορών ανά εργαζόμενο και ανά βάρδια, καθώς και ελλείψεις στη μεθοδολογία υπολογισμού του εργατικού κόστους. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά υπηρεσίες καθαρισμού κτιρίων με συνολική εκτιμώμενη αξία 237.534,00€ (χωρίς ΦΠΑ), όπου το κριτήριο ανάθεσης ήταν η πλέον συμφέρουσα οικονομικά προσφορά.

Το Εβδόμο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε προσφυγές ανάκλησης κατά της Πράξης 291/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία είχε κρίνει ως διακωλυτικό της υπογραφής σχεδίων συμβάσεων τον αποκλεισμό της εταιρείας «...SRL» από διαγωνισμό προμήθειας πυροσβεστικών οχημάτων. Το Δικαστήριο δικαίωσε τις προσφεύγουσες εταιρείες, κρίνοντας ότι ο αποκλεισμός της εταιρείας οφειλόταν σε παραβίαση ουσιωδών όρων της διακήρυξης σχετικά με την υποβολή ΕΕΕΣ για τους υπεργολάβους. Η έλλειψη αυτή δεν μπορούσε να θεραπευτεί με τη διαδικασία συμπλήρωσης του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, διότι η τήρηση των όρων της διακήρυξης επιβάλλει στο συγκεκριμένο στάδιο την απόρριψη της προσφοράς. Κατά συνέπεια, ανακλήθηκε η Πράξη του Κλιμακίου και κρίθηκε ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων.