ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1285/2025
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
Η απόφαση 1285/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή της εταιρείας «… ΑΕ» κατά της Πράξης 216/2025 του Στ' Κλιμακίου. Η προσφυγή στρεφόταν κατά της κρίσης του Κλιμακίου ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης τροποποίησης σύμβασης (συμβατικού τιμήματος 13.365.820,00 ευρώ) με το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), όσον αφορά το άρθρο 8 (τρόπος πληρωμής). Το Τμήμα έκρινε ότι ο συνδυασμός των δύο διαζευκτικά προβλεπόμενων τρόπων πληρωμής της διακήρυξης (προκαταβολή 30% και τέσσερεις τμηματικές πληρωμές) συνιστά ουσιώδη τροποποίηση κατά το άρθρο 132 παρ. 4 του ν. 4412/2016, καθώς ανατρέπει την οικονομική ισορροπία υπέρ του αναδόχου. Οι επικαλούμενες γεωπολιτικές εξελίξεις και η αβεβαιότητα των αγορών δεν κρίθηκαν ως απρόβλεπτες περιστάσεις δικαιολογούσες την τροποποίηση, καθώς ήταν ήδη γνωστές κατά την υποβολή της προσφοράς.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ/216/2025
Η Πράξη 216/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης τροποποίησης σύμβασης μεταξύ του ΕΚΕΤΑ και του αναδόχου για την προμήθεια εξοπλισμού του κόμβου καινοτομίας H2 (H2-HUB). Το Κλιμάκιο απέφάνθη ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της τροποποίησης στο σκέλος που αφορά την εν μέρει αντικατάσταση του συμβατικού εξοπλισμού (άρθρα 1 και 9.1.1.), καθώς τα νέα είδη κρίθηκαν ως τεχνικά ισοδύναμα ή ανώτερα και δεν επιφέρουν πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση. Αντίθετα, κωλύεται η υπογραφή της τροποποίησης στο μέρος σχετικά με τον τρόπο πληρωμής (άρθρο 8 και Παράρτημα 1). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο συνδυασμός της ήδη εισπραχθείσας προκαταβολής (30%) με την επαναφορά στον αρχικό τρόπο τμηματικής πληρωμής είναι μη επιτρεπτός, καθώς οι δύο τρόποι προβλέπονταν διαζευκτικά στη διακήρυξη, καθιστώντας την τροποποίηση ουσιώδη λόγω μεταβολής της οικονομικής ισορροπίας υπέρ του αναδόχου..ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1285/2025
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1363/2022
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:ζητείται η ανάκληση της 16/2022 Πράξεως του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. …, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου τροποποιητικής σύμβασης του τμήματος 11 της 151/2022 σύμβασης μεταξύ του Γενικού Νοσοκομείου … και του οικονομικού φορέα με την επωνυμία «...» με αντικείμενο την προμήθεια τροφίμων (άρτου και αρτοσκευασμάτων).(....)Κατόπιν τούτων, εφόσον με την προτεινόμενη τροποποίηση αυτής προβλέπεται αύξηση του τιμήματος κατά 50%, η τροποποίηση αυτή δεν είναι νόμιμη διότι πρόκειται για ουσιώδη τροποποίηση της αρχικής σύμβασης που ανατρέπει την αρχική οικονομική ισορροπία αυτής, συνεπώς και τη φύση της αρχικής σύμβασης, χωρίς να προβλέπεται τούτο με ρήτρες αναθεώρησης τιμών.Δεν ανακαλεί την 16/2022 Πράξη του Αναπληρωτή Επιτρόπου στην Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό ….
50433/Ζ1/2021
Ρύθμιση ζητημάτων εφαρμογής εναλλακτικών τρόπων πραγματοποίησης της πρακτικής άσκησης μεταπτυχιακών φοιτητών, λόγω των έκτακτων μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας από τον κίνδυνο περαιτέρω διασποράς του κορωνοϊού COVID-19, κατά το εαρινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2020-2021.
ΝΣΚ/97/2001
Επιμελητήρια. Εκλογές.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή
Η αληθινή έννοια της διάταξης της παραγράφου 6 του άρθρου 16 του ΠΔ 327/1987, εξεταζομένης σε συνάρτηση με τις διατάξεις των παραγράφων 2,3 και 4 του ίδιου άρθρου, είναι ότι η διάταξη αυτή έχει εφαρμογή, πέραν της προφανούς περιπτώσεως που κάποιος συνδυασμός, παρότι δικαιούται αριθμό εδρών, δεν έχει επαρκή (γενικώς) αριθμό υποψηφίων για την κατάληψή τους και στην περίπτωση κατά την οποία συνδυασμός που πρέπει να λάβει έδρα κατά την β κατανομή σε συγκεκριμένο Περιφερειακό Τμήμα, δεν έχει υποψήφιο στο συγκεκριμένο Περιφερειακό Τμήμα. Οι κενές έδρες που προκύπτουν και στην περίπτωση αυτή κατανέμονται μεταξύ των υπολοίπων συνδυασμών κατ αναλογία του ολικού αριθμού των ψήφων τους.
ΑΕΠΠ/159/2020
Προμήθεια λιπαντικών...Επειδή, κατόπιν σχετικού ερωτήματος της Εισηγήτριας στην αρμόδια Διεύθυνση του Γενικού Χημείου του Κράτους, ελήφθη η κάτωθι απάντηση αυτολεξεί «Όπως προκύπτει από τον πίνακα της σελίδας 41234 του Φ.Ε.Κ.3293/Β/08-08-2018, οι ΒΑΘΜΙΔΕΣ ΣΥΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 1,2,3 κατά NLGI είναι διακριτές πλήρως μεταξύ τους και ως εκ τούτου, δεν δύναται να ισχύει κανένας συνδυασμός αυτών ανά δύο». Επομένως, δεν δύνανται να πληρούνται σωρευτικά οι οικείες προδιαγραφές. Ήτοι η σωρευτική κάλυψη των επίμαχων προδιαγραφών δεν είναι δυνατή εν τοις πράγμασι. 32. Επειδή, σε συνέχεια των αναγραφόμενων στην προηγούμενη σκέψη, δεν καθίσταται δυνατή η ταυτόχρονη κάλυψη δύο οποιωνδήποτε εκ των τριών βαθμίδων NLGI με το ίδιο προϊόν, κρίνονται ορθοί οι επ’ αυτού ισχυρισμοί του β’ παρεμβαίνοντος, απορριπτόμενων των ισχυρισμών του προσφεύγοντος. Επομένως, δοθέντος ότι δεν καθίσταται δυνατή η ταυτόχρονη πλήρωση τους από το ίδιο προϊόν, οι οικείες προδιαγραφές της διακήρυξης τέθηκαν διαζευκτικά και όχι σωρευτικά εν τοις πράγμασι, απορριπτόμενων ωστόσο των ισχυρισμών της αναθέτουσας αρχής ότι τούτο προκύπτει από τη γραμματική ερμηνεία των όρων της διακήρυξης. Συνεπώς, ορθώς κρίθηκε αποδεκτή η τεχνική προσφορά του β παρεμβαίνοντος τόσο για το είδος με α/α 1.24 όσο και για το είδος με α.α 1.25.
ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.7/27/2018
ΜΕΛΕΤΗ.(..)Με δεδομένα αυτά, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι κανονική διότι, το μεν οικονομικό έτος 2015 δεν εκδόθηκε απόφαση του διατάκτη που να ανατρέπει, λόγω μη πληρωμής της, τη δεσμευθείσα πίστωση, το δε οικονομικό έτος 2016 δεν εκδόθηκε κατά προτεραιότητα νέα απόφαση ανάληψης υποχρέωσης που να δεσμεύει εκ νέου την πίστωση αυτή. Ωστόσο, τα αρμόδια όργανα του Δήμου εκ παραδρομής ακολούθησαν τη διαδικασία αντιλογισμού της δεσμευθείσας πίστωσης, αντί της ανατροπής της το έτος 2015, και το επόμενο έτος 2016 μερίμνησαν για την εγγραφή της στον προϋπολογισμό και συνεπώς δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των διατάξεων που αφορούν τη δημοσιονομική δέσμευση της ελεγχόμενης δαπάνης, αλλά από συγγνωστή πλάνη.
ΔΕΔ/Θεσ/822/2025
Η απόφαση 822/12.05.2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (Δ.Ε.Δ.) αφορά την απόρριψη ενδικοφανούς προσφυγής που υπέβαλε εκλογικός συνδυασμός κατά πράξης επιβολής προστίμου 100,00€ από τη Δ.Ο.Υ. Ιωαννίνων, για το φορολογικό έτος 2019. Το πρόστιμο, βάσει του άρθρου 53 του ν. 5104/2024, επιβλήθηκε λόγω μη υποβολής Κατάστασης Φορολογικών Στοιχείων (Μ.Υ.Φ./πελατών-προμηθευτών). Ο προσφεύγων ισχυρίστηκε ότι, ως πολιτική οργάνωση/εκλογικός συνδυασμός, δεν είχε υποχρέωση υποβολής. Η Δ.Ε.Δ. απέρριψε τον ισχυρισμό, τονίζοντας ότι όλες οι νομικές οντότητες, ανεξαρτήτως κερδοσκοπικού χαρακτήρα, υποχρεούνται να υποβάλλουν τις καταστάσεις για συναλλαγές που σχετίζονται με την εκπλήρωση του σκοπού τους, βάσει των ΠΟΛ 1022/2014 και 1078/2014. Καταληκτικά, η οριστική φορολογική υποχρέωση (πρόστιμο 100,00€) επικυρώθηκε.
ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.4/63/2019
Καταβολή ποσού για πληρωμή λογαριασμού έργου:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν το Κλιμάκιο κρίνει τα εξής: α) Η εντελλόμενη δαπάνη, κατά το μέρος που αφορά στις απολογιστικές εργασίες που περιλαμβάνονται στον 1ο Α.Π.Ε. (32.900,82 ευρώ πλέον ΦΠΑ) και μέρος αυτών στην 3η Εντολή Πληρωμής (13.387,35 ευρώ, πλέον ΦΠΑ), δεν είναι νόμιμη, καθώς δεν συντρέχουν τόσον οι προϋποθέσεις, που προβλέπονται στην παρ. 10 του άρθρου 154 του ν. 4412/2016, όσον και αυτές που ορίζονται στο άρθρο 132 του ν. 4412/2016, στο οποίο η ως άνω διάταξη παραπέμπει. Ειδικότερα, από την οικεία τεχνική περιγραφή της μελέτης του έργου (βλ. σκ. ΙΙΙΑ) προκύπτει ότι αντικείμενο του αρχικού έργου ήταν σημειακές και μικρής κλίμακας εργασίες επισκευής της στέγης του κτιρίου, οι οποίες μάλιστα είχαν εγκριθεί με το ΥΠΠΟ/ΓΔΑΜΤΕ/ΔΠΑΝΣΜ/434418/40155/5735/2017 π.ε. σχετ. 433473/40080/5728 π.ε. έγγραφο του Υπουργείου Πολιτισμού, ενώ οι επίμαχες απολογιστικές εργασίες, αφορούν σε αντικατάσταση - κατασκευή παραθύρων, επισκευή κουφωμάτων μπαλκονοθύρων και παραθύρων και αλλαγή της παροχής υδροδότησης του κτιρίου, ήτοι σε εργασίες ουσιωδώς διαφορετικές από αυτές της αρχικής σύμβασης. Συνεπώς, από τα στοιχεία του φακέλου δεν αποδεικνύεται ότι η εκτέλεση των εν λόγω απολογιστικών εργασιών είναι απαραίτητη για την επίτευξη της αρτιότητας και λειτουργικότητας του αρχικού έργου, το οποίο δεν αφορούσε σε εργασίες στο σύνολο του κτιρίου, αλλά αποκλειστικά στη στέγη αυτού (βλ. σκ. ΙΙΔ). Τουναντίον, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι οι εργασίες αυτές αποτελούν επέκταση του αρχικού τεχνικού αντικειμένου της σύμβασης και μεταβάλλουν τη συνολική φύση του έργου (βλ. σκ. ΙΙΒ). Λόγω δε της ουσιώδους διαφοροποίησης της φύσης και του είδους των απολογιστικών εργασιών σε σχέση με τις εργασίες της αρχικής σύμβασης, δεν αποδεικνύεται ότι η αλλαγή αναδόχου δεν μπορεί να γίνει για λόγους οικονομικούς ή τεχνικούς ή διότι θα συνεπαγόταν σημαντικά προβλήματα ή ουσιαστική επικάλυψη δαπανών για την αναθέτουσα Αρχή. (...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω η εντελλόμενη δαπάνη, κατά το μέρος που αφορά στις απολογιστικές εργασίες που περιλαμβάνονται στον 1ο Α.Π.Ε. και μέρος αυτών στην 3η Εντολή Πληρωμής (13.387,35 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 24%), δεν είναι νόμιμη και ως εκ τούτου το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί.
ΣΤΕ/1666/2009
ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ-ΠΟΣΟΣΤΩΣΗ ΦΥΛΩΝ-ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ:Περαιτέρω, ορθώς το δικάσαν δικαστήριο ακύρωσε στο σύνολό τους τις εκλογές στο Δήμο ..., εφόσον, στην περίπτωση που συνδυασμός ανακηρύσσεται, κατά παράβαση της διατάξεως του άρθρου 35 παρ. 6 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων περιλαμβάνοντας μικρότερο από τον απαιτούμενο αριθμό υποψηφίων δημοτικών ή τοπικών συμβούλων από το γυναικείο φύλο, δεν απαιτείται να αποδειχθεί ότι η πλημμέλεια αυτή είναι δυνατόν να άσκησε επιρροή στο εκλογικό αποτέλεσμα. Πλην όμως, κατά την γνώμη του Προεδρεύοντος Αντιπροέδρου Σωτ. Ρίζου μη νομίμως το δικάσαν δικαστήριο διέταξε την διεξαγωγή επαναληπτικής ψηφοφορίας με τη συμμετοχή του συνδυασμού των αναιρεσιβλήτων «...»,όπως βασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη αίτηση, δεδομένου ότι ο συνδυασμός αυτός αν και είχε δυνατότητα να προβεί σε αντικατάσταση της παραιτηθείσης υποψήφιας τοπικής συμβούλου, με δήλωση του επικεφαλής του συνδυασμού, δεν το έπραξε, δήλωση στην οποία, όμως, μπορεί να προβεί και μετά την αναίρεση της προσβαλλομένης αποφάσεως.(...)Απέχει να αποφανθεί οριστικώς.Παραπέμπει την υπόθεση στην επταμελή σύνθεση του Γ΄ Τμήματος
ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.4/136/2018
Προμήθεια ελαιολάδου:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι ο προβαλλόμενος λόγος διαφωνίας είναι νόμω και ουσία αβάσιμος. Ειδικότερα, η τυχόν μη υποβολή της δαπάνης του πρώτου λογαριασμού συμβάσεως που υπάγεται κατ’ αρχήν στον προληπτικό έλεγχο δαπανών που διενεργεί το Ελεγκτικό Συνέδριο για τη διενέργεια του ελέγχου αυτού, δεν έχει ως συνέπεια την ακυρότητα ή τη μη νομιμότητα της εν λόγω συμβάσεως και κατ’ επέκταση τη μη νομιμότητα της οικείας παρατάσεως, η οποία αποτελεί παρακολούθημά της, αλλά συνεπάγεται μόνον τη μη νομιμότητα της δαπάνης που απορρέει από την αρχική σύμβαση, ενώ ο τίτλος πληρωμής που αντιστοιχεί στον πρώτο λογαριασμό της παρατάσεως υπόκειται αυτοτελώς σε προληπτικό έλεγχο σύμφωνα με τις προδιαληφθείσες διατάξεις του άρθρου 1 του π.δ/τος 136/2011. Ανεξαρτήτως, όμως, των ανωτέρω, στην προκειμένη περίπτωση, ο προβαλλόμενος λόγος διαφωνίας είναι και ουσία αβάσιμος, αφού, σύμφωνα με τα γενόμενα δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το χρηματικό ένταλμα που αντιστοιχεί στον πρώτο λογαριασμό της Σ/52/16 συμβάσεως υπεβλήθη στην αρμόδια Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τη διενέργεια προληπτικού ελέγχου, χωρίς τούτο να αναιρείται από το γεγονός ότι το εν λόγω χρηματικό ένταλμα θεωρήθηκε τελικώς από την Επίτροπο, λόγω της εκδόσεως της 2273/2017 διαταγής πληρωμής από το Διοικητικό Εφετείο ....... Περαιτέρω, όσον αφορά το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής, η Επίτροπος δεν προβάλλει κάποιο άλλο λόγο μη νομιμότητας της ελεγχόμενης δαπάνης, ούτε επαναλαμβάνει τον λόγο διαφωνίας που είχε προβάλει με την 20/2017 πράξη επιστροφής, πλήττοντας αυτοτελώς τη νομιμότητα της ελεγχόμενης παρατάσεως. Κατόπιν τούτων, παραδεκτώς υπεβλήθη για τη διενέργεια προληπτικού ελέγχου ο πρώτος λογαριασμός της παρατάσεως της Σ/52/16 συμβάσεως, ενώ, μη προβαλλομένου άλλου λόγου διαφωνίας από την Επίτροπο, δεν συντρέχει λόγος μη νομιμότητας της πληρωμής του λογαριασμού αυτού.