Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1089/2025

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση της σύμβασης «Ολοκληρωμένα προγράμματα κατάρτισης ανέργων και εργαζομένων» από το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, συνολικού προϋπολογισμού 9.462.000,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο όρος της διακήρυξης που απέκλειε οριζόντια τη δυνατότητα στήριξης στην ικανότητα άλλων φορέων (δάνεια εμπειρία) για συγκεκριμένα σημεία των κριτηρίων τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας είναι μη νόμιμος, καθώς δεν αιτιολογήθηκε επαρκώς η αναγκαιότητα αυτού του αποκλεισμού. Διαπιστώνοντας ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που εμφιλοχώρησαν στη διακήρυξη και τις οποίες η αναθέτουσα αρχή δεν μπόρεσε να δικαιολογήσει, το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων για τα δύο τμήματα του διαγωνισμού.

Το Εβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε την προσφυγή ανάκλησης του ΕΟΠΥΥ κατά της 435/2025 Πράξης του Ζ' Κλιμακίου, η οποία είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για τον έλεγχο νοσηλειών σε πραγματικό χρόνο. Το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και την παρέμβαση της αναδόχου ένωσης οικονομικών φορέων, επικυρώνοντας τις διαπιστωθείσες πλημμέλειες. Συγκεκριμένα, κρίθηκε ότι ο προϋπολογισμός της σύμβασης δεν τεκμηριώθηκε νομίμως καθώς στηρίχθηκε σε εσωτερικές παραδοχές χωρίς επίκαιρη έρευνα αγοράς. Επιπλέον, κρίθηκαν ως παράνομοι οι όροι που απαιτούσαν υποχρεωτική έδρα ή υποκατάστημα στην Ελλάδα, πενταετή αδιάλειπτη λειτουργία για όλα τα μέλη της ένωσης, καθώς και την εκτέλεση συναφούς έργου στην ημεδαπή. Οι εν λόγω όροι κρίθηκαν ότι περιορίζουν αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό και παραβιάζουν τις ενωσιακές αρχές της ίσης μεταχείρισης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών.

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 60/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Περαιτέρω, εσφαλμένα κρίθηκε ότι ο επίμαχος όρος της διακήρυξης περί συμπερίληψης του κόστους πλήρους συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης στην οικονομική προσφορά των αναδόχων παραβιάζει το άρθρο 86 του ν. 4412/2016, με την αιτιολογία ότι οι υπηρεσίες αυτές είναι εκτός του κυρίως αντικειμένου των συμφωνιών – πλαίσιο. Αυτό διότι οι διατάξεις των άρθρων 86 και 87 του ν. 4412/2016, ερμηνευόμενες υπό το φως των αιτιολογικών σκέψεων της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ (βλ. σκέψη 8 της παρούσας), δεν απαγορεύουν, αλλά αντιθέτως ενθαρρύνουν τη συνεκτίμηση του κύκλου ζωής των προϊόντων στο πλαίσιο της συγκριτικής αξιολόγησης των προσφορών, στοιχείο δε του κόστους ζωής αποτελεί και το κόστος της συντήρησης των υπό προμήθεια αγαθών. Μετά από όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, δεδομένου ότι ήρθησαν όλοι οι διακωλυτικοί λόγοι, η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και να επιτραπεί η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου της συμφωνίας-πλαίσιο. 

Συντήρηση αντλιοστασίων υπόγειων διαβάσεων (....)Υπό το ανωτέρω πραγματικό της προκείμενης υπόθεσης και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι ορθώς με την προσβαλλομένη έγινε δεκτό ότι είναι μη νόμιμη η απαίτηση της διακήρυξης, για τη διακρίβωση της καταλληλότητας των υποψηφίων να προσκομίζεται από αυτούς έγγραφη απόδειξη προηγούμενης εμπειρίας στη συντήρηση αντλιοστασίων τοποθετημένων αποκλειστικά σε υπόγειες διαβάσεις πεζών και οχημάτων. Τούτο διότι, καταρχάς, η απόκλιση από τις προβλέψεις περί εμπειρίας στη διακήρυξη του έτους 2023 σε σχέση με τις ομοίου περιεχομένου προβλέψεις στις προηγούμενες δύο διακηρύξεις (ετών 2018 και 2020, με ΑΔΑΜ 18PROC002564308 2018-01-19 και 20PROC007308980 2020-09-14, αντίστοιχα) που αφορούσαν στην ανάθεση υπηρεσιών συντήρησης αντλιοστασίων από την ίδια Περιφέρεια, δεν τεκμηριώνεται πειστικά από την προσφεύγουσα και την παρεμβαίνουσα, καθόσον μολονότι οι εργασίες που πρέπει να εκτελεστούν από την ανάδοχο είναι ακριβώς ίδιες βάσει των τριών ως άνω διακηρύξεων (βλ. τις παρατεθείσες στη σκ. 11 εργασίες), στην τελευταία –και ήδη κρινόμενη- διακήρυξη προστέθηκε η ανωτέρω απαίτηση για απόκτηση εμπειρίας αποκλειστικά σε υπόγειες διαβάσεις πεζών και οχημάτων. Δεδομένου, ωστόσο, ότι πρόκειται να εκτελεστούν οι ίδιες ακριβώς εργασίες συντήρησης, δεν αιτιολογείται γιατί οι υποψήφιοι ανάδοχοι απαιτείται να έχουν εμπειρία στην ανωτέρω εξειδικευμένη κατηγορία αντλιοστασίων και δεν αρκεί η μέχρι τότε απαιτούμενη γενική εμπειρία σε εν γένει εργασίες «συντήρησης ή κατασκευής ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων αντλιοστασίων ή ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων ή ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων». Περαιτέρω, δεν αποδεικνύεται από τα στοιχεία του φακέλου ότι συντρέχουν οι περιστάσεις που προβάλλονται με την κρινόμενη προσφυγή και παρέμβαση, οι οποίες να δικαιολογούν την απόδειξη ειδικής εμπειρίας σε αντλιοστάσια υπογείων διαβάσεων πεζών και οχημάτων, ήτοι η «αλλαγή στη συχνότητα εμφάνισης και την ένταση ακραίων καιρικών φαινομένων λόγω κλιματικής αλλαγής» και η επίκληση της «εκτέλεσης μεγάλων έργων υποδομής, όπως οι εργασίες ανάπλασης του Φαληρικού Δέλτα, στην περιοχή του οποίου βρίσκονται πολλά από τα προς συντήρηση αντλιοστάσια» με αποτέλεσμα να μην αρκεί η απλή εμπειρία στη συντήρηση αντλιοστασίων, καθώς αυτά αποτελούν ενιαίο σύνολο υδραυλικού, κτηριακού και ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, ώστε να είναι δυνατή η πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων με την εξεύρεση των καταλληλότερων λύσεων (πχ διάνοιξη εναλλακτικών οδών απορροής).(....)Κατ’ ακολουθίαν των προεκτεθέντων, η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί και να μην ανακληθεί η 91/2023 Πράξη προσυμβατικού ελέγχου της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

Προμήθεια με τίτλο «Δημιουργία γωνιών ανακύκλωσης και προμήθειας κινητού εξοπλισμού ανακύκλωσης για τις ανάγκες του Δήμου ...» (...)Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι παρά το γεγονός ότι αμφότεροι οι συμμετέχοντες πρόσφεραν το ίδιο ακριβώς όχημα η Επιτροπή Διαγωνισμού προέβη σε αξιολόγηση των προσφορών μέσω της εξέτασης των στοιχείων των τεχνικών προσφορών που οι ίδιοι συνέταξαν, χωρίς να ανατρέξει στα τεχνικά φυλλάδια του κατασκευαστή, προκειμένου να διαπιστώσει αν πράγματι το προσφερόμενο όχημα της εταιρείας «… Α.Ε.» υπερείχε καταφανώς έναντι του οχήματος που προσέφερε η εταιρεία «… ΑΤΕΒΕ» και να αιτιολογήσει προσηκόντως με βάση τις πραγματικές δυνατότητες των προσφερόμενων οχημάτων τη διαφορά στην τεθείσα βαθμολογία. Ο ανωτέρω περιγραφόμενος τρόπος αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών των συμμετεχόντων, όμως, συνιστά ευθεία παραβίαση της προβλεπόμενης στο άρθρο 86 του ν. 4412/2016 υποχρέωσης της αρμόδιας Επιτροπής για την αποτελεσματική επαλήθευση των πληροφοριών που παρέχονται από αυτούς και καθιστά αναιτιολόγητη την τεθείσα βαθμολογία στα κριτήρια «κινητήρας», «σύστημα μετάδοσης», «σύστημα πέδησης», «λοιπός πρόσθετος εξοπλισμός» και «υδραυλικός γερανός με αρπάγη». Επίσης, λόγω της προσφοράς του ίδιου οχήματος από τους συμμετέχοντες οι αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, αλλά και το οικονομικό συμφέρον της αναθέτουσας Αρχής, επέτασσε στην Επιτροπή Διαγωνισμού να εξαντλήσει κάθε δυνατότητα διαπίστωσης των τεχνικών χαρακτηριστικών των προσφερόμενων οχημάτων και σε περίπτωση αμφιβολίας ως προς τα τεχνικά χαρακτηριστικά της προσφοράς της εταιρείας «… ΑΤΕΒΕ» όφειλε να έχει ζητήσει οποιοδήποτε συμπληρωματικό στοιχείο κρινόταν αναγκαίο. Εν προκειμένω δε, η Επιτροπή όχι μόνο δεν εξάντλησε κάθε δυνατότητα που θα διασφάλιζε την ισότιμη αξιολόγηση των προσφορών, αλλά ειδικά κατά την αξιολόγηση της προσφοράς της ως άνω εταιρείας για το κριτήριο «υδραυλικός γερανός με αρπάγη» προέβη σε βαθμολόγηση αυτής αναφέροντας ότι το αρχείο που περιείχε το σχετικό τεχνικό φυλλάδιο δεν ήταν δυνατό να ανοιχθεί και δηλώνοντας στη συνέχεια αντιφατικά ότι για την αξιολόγηση της προσφοράς και παρά την τεχνική αδυναμία στο αρχείο «ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΓΕΡΑΝΟΥ ΚΑΙ ΑΡΠΑΓΗΣ.rar, η Επιτροπή «είχε όλη την πληροφορία που απαιτείτο».(...)Τέλος, η ως άνω διαπιστωθείσα πλημμέλεια που εμφιλοχώρησε κατά τη βαθμολόγηση των τεχνικών προσφορών είναι ουσιώδης, καθώς λόγω της μεγάλης διαφοράς στην τεθείσα βαθμολογία των συμμετεχουσών επιχειρήσεων η σύμβαση ανατέθηκε εν τέλει στην εταιρεία «… Α.Ε.», η οποία όμως προσέφερε υψηλότερη τιμή έναντι της εταιρείας «… ΑΤΕΒΕ». Για τους λόγους αυτούς Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης ... για την προμήθεια ενός οχήματος αποκομιδής ανακυκλώσιμων υλικών και κλαδεμάτων. Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης ... για την προμήθεια ενός οχήματος τύπου γάντζου (hook lift) με αποσπώμενη υπερκατασκευή. Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης ... για την προμήθεια εξοπλισμού για τη δημιουργία δικτύου γωνιών ανακύκλωσης, υπό τον όρο που τίθεται στη σκέψη 25 της παρούσας. 

Μίσθωση μηχανημάτων έργου και οχημάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση κινδύνων αντιπυρικής περιόδου 2023 και 2024 (...)	Ανεξαρτήτως των ανωτέρω, ο όρος 12.5 της ΕΣΥ, όπως διευκρινίστηκε με το 1580573/20.12.2023 έγγραφο του Αντιπεριφερειάρχη Πολιτικής Προστασίας και Περιβάλλοντος (βλ. σκ. 10), κρίνεται μη νόμιμος, δεδομένου ότι δεν συνάπτεται με το φυσικό και οικονομικό συμβατικό αντικείμενο του εν θέματι διαγωνισμού, αλλά αφορά σε δυνατότητα απευθείας ανάθεσης όμοιων υπηρεσιών, η προσφυγή στην οποία πρέπει, όμως, να κρίνεται σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση από τα αρμόδια όργανα της αναθέτουσας αρχής, τηρουμένων των προϋποθέσεων του άρθρου 32 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Επιπλέον, ο όρος 6.5 της διακήρυξης, ο οποίος ορίζει ότι «Οι προσφερόμενες τιμές αναπροσαρμόζονται σύμφωνα με τα αναλυτικώς οριζόμενα στο αρ. 53 του Ν. 4412/2016», εμπεριέχει ρήτρα αναθεώρησης, η οποία όμως δεν χαρακτηρίζεται από τη σαφήνεια, ακρίβεια και κατηγορηματικότητα που επιτάσσει το άρθρο 132 παρ. 1 περ. α΄ του ν. 4412/2016, δεδομένου ότι δεν εμπεριέχει έναν ή και περισσότερους μαθηματικούς τύπους με εκ των προτέρων σαφώς καθορισθείσες μεταβλητές παραμέτρους, ώστε να καθίσταται εξαρχής δυνατή η εφαρμογή της σχετικής ρήτρας εξειδικευμένα, κατά το μέτρο του δυνατού (πρβλ. ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 1719/2023), τούτο δε, συνεκτιμωμένων των ιδιαιτεροτήτων της ελεγχόμενης σύμβασης (μίσθωση οχημάτων/μηχανημάτων μετά του οδηγού). Συνεπώς, ο όρος αυτός, ο οποίος ενσωματώνεται στο άρθρο 6 των υποβληθέντων για έλεγχο σχεδίων συμβάσεων, παρίσταται μη νόμιμος.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον οικονομικό φορέα …….: Τμήματα 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 14 και 17. Επίσης, κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον οικονομικό φορέα …..ΙΑ κατά το μέρος που αφορά τα Τμήματα 15 και 16, ενώ δεν κωλύεται κατά το μέρος που αφορά τα Τμήματα 1, 2, 3 και 4.

Με την υπό κρίση προσφυγή, για την άσκηση της οποίας καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (βλ. το με κωδικό 74251023495505260067 ηλεκτρονικό παράβολο), ζητείται η αναθεώρηση της 1384/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος, απορριπτικής προσφυγής ανάκλησης της  υπό δίκη αιτούσας κατά της 312/2024 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ αυτής  και της υπό δίκη παρεμβαίνουσας αναδόχου εταιρείας με αντικείμενο την «Ανάπλαση αθλητικών εγκαταστάσεων Περιφερειακής Ενότητας Κεφαλληνίας και Ιθάκης με προμήθεια συνθετικού χλοοτάπητα, τάπητα στίβου και παρκέ γηπέδου καλαθοσφαίρισης»(...) Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά ανωτέρω στις σκέψεις 6 και 7, το Δικαστήριο κρίνει, ότι ο ως άνω λόγος αναθεώρησης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Τούτο διότι, κατά τα ορθώς κριθέντα με την προσβαλλόμενη απόφαση του Τμήματος, ο προβλεπόμενος στο άρθρο 2.2.6.1 της διακήρυξης όρος τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας, κατά το μέρος που απαιτεί η προηγούμενη εμπειρία στην προμήθεια και τοποθέτηση εξοπλισμού για την αναβάθμιση αθλητικής εγκατάστασης υπαίθριας άθλησης να έχει αποκτηθεί αποκλειστικά σε δημόσιους και μόνο φορείς, παρίσταται μη νόμιμος, καθόσον περιορίζει υπέρμετρα τον ελεύθερο ανταγωνισμό και αντίκειται στις αρχές του ενωσιακού δικαίου, ήτοι τις αρχές της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και της αρχής της διαφάνειας στους διαγωνισμούς, μη συντρέχοντος ιδιαίτερου και σοβαρού  λόγου δημοσίου συμφέροντος που να τον δικαιολογεί. Ως εκ τούτου, στοιχειοθετείται ουσιώδης νομική πλημμέλεια της κρίσιμης διαγωνιστικής διαδικασίας.Κατ’ ακολουθίαν, πρέπει η ένδικη προσφυγή αναθεώρησης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση να απορριφθούν στο σύνολό τους 

Παροχή υπηρεσιών: α) καθαριότητας, ετήσιας β) συντήρησης πρασίνου, ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΑΘΕΣΗΣ (...)Κατόπιν των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα αναπτύσσονται στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν (υπό στοιχ. 4 - 5), το Τμήμα διαπιστώνει ότι το κριτήριο ανάθεσης Κ1, κατά τον τρόπο που τίθεται και αναλύεται στην οικεία διακήρυξη, δεν σχετίζεται με την αξιολόγηση των υπηρεσιών που οι προσφέροντες πρόκειται να παρέχουν στο πλαίσιο της υπό ανάθεση σύμβασης, δεδομένου ότι με αυτό δεν ζητείται από τους υποψήφιους αναδόχους να αναπτύξουν συγκεκριμένα τεχνικά στοιχεία και ποιοτικά χαρακτηριστικά των προσφορών τους, ούτε αναδεικνύονται προς αξιολόγηση πτυχές του ουσιαστικού περιεχομένου και της ποιότητας εκάστης προσφοράς προς κάλυψη των αναγκών της υπό ανάθεση σύμβασης. Ουδόλως δε προκύπτει ότι οι προς ανάθεση υπηρεσίες είναι ιδιαίτερης φύσης ή ότι συντρέχουν εν προκειμένω οι επικαλούμενες με την κρινόμενη προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση ιδιαιτερότητες (βλ. Ελ. Συν. VI Tμ. 979/2019, Έβδ. Τμ. 2439/2020, 1307/2021, 1392/2022, 1191/2023, 476/2024). Κατά συνέπεια, ορθά έκρινε το Κλιμάκιο με την προσβαλλόμενη Πράξη ότι μη νομίμως τέθηκε το ανωτέρω κριτήριο ανάθεσης (Κ1) στη διακήρυξη της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, οι δε περί του αντιθέτου ισχυρισμοί είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Περαιτέρω, η πλημμέλεια αυτή, που ανάγεται στη νομιμότητα της διακήρυξης, στο μέτρο που απέτρεψε ενδεχομένως οικονομικούς φορείς να συμμετέχουν στον διαγωνισμό, έβλαψε την αντικειμενική ακεραιότητα της ελεγχόμενης διαδικασίας ανάθεσης και, συνεπώς, συνιστά, όπως ορθά κρίθηκε με την προσβαλλόμενη Πράξη, ουσιώδη νομική πλημμέλεια της εν λόγω διαδικασίας, παρά τα όσα περί του αντιθέτου αβάσιμα προβάλλονται (βλ. Ελ. Συν. Ολομ. 505/2021, VI Τμ. 299/2019, Εβδ. Τμ. 2112/2022, 1172/2023, 476/2024). 	Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι πρέπει η ένδικη προσφυγή και η ασκηθείσα υπέρ αυτής παρέμβαση να απορριφθούν και να μην ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη του Κλιμακίου.	Δεν ανακαλεί την 220/2024 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1343/2024

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 62/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Βάσει των δεδομένων της υπό κρίση υπόθεσης και των νομικών σκέψεων που προπαρατέθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά τις ορθές κρίσεις της προσβαλλόμενης πράξης, οι οποίες δεν αμφισβητούνται με την προσφυγή και τις παρεμβάσεις, οι συμβάσεις για τη συντήρηση και τεχνική υποστήριξη του προς προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που προβλέπονται στο άρθρο 1.3.2.2 της διακήρυξης δεν δύνανται να αποτελέσουν εκτελεστικές συμβάσεις των συμφωνιών – πλαίσιο και να βασιστούν σε αυτές, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 παρ. 3 του ν. 4412/2016. Και τούτο προεχόντως διότι προβλέπεται να συναφθούν εντός του χρόνου της δωρεάν εγγύησης καλής λειτουργίας, ο οποίος δεν μπορεί να είναι μικρότερος της διετίας, σε χρονικό δηλαδή σημείο κατά το οποίο η δωδεκάμηνη διάρκεια των συμφωνιών-πλαίσιο μεταξύ της ΕΚΑΠΥ και των αναδόχων, εντός της οποίας και μόνον είναι επιτρεπτή η σύναψη των εκτελεστικών συμβάσεων, θα έχει λήξει. Περαιτέρω, όμως, το Δικαστήριο παρατηρεί ότι με τους επίμαχους όρους της διακήρυξης προβλέπεται η δυνατότητα σύναψης αυτοτελών συμβάσεων στο μέλλον, οι οποίες δεν εμπίπτουν στο αντικείμενο της συμφωνίας – πλαίσιο, καθώς, αφενός μεν - πέραν της μη δημοσιοποίησης της σχετικής δαπάνης ως στοιχείου του οικονομικού αντικειμένου της διαδικασίας - τα κόστη πλήρους συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης κατά ρητή επισήμανση του παραρτήματος VI της διακήρυξης δεν περιλαμβάνονται στην εκτιμώμενη αξία της συμφωνίας - πλαίσιο αλλά συνυπολογίζονται μόνο για την σύναψη σύμβασης με τον οικείο ανάδοχο πριν από την εκπνοή του χρόνου εγγύησης καλής λειτουργίας, αφετέρου δε και το φυσικό τους αντικείμενο είναι διάφορο αυτού της διακήρυξης, το οποίο αφορά στην προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, για την οποία και μόνο αναλαμβάνει την κάλυψη του κόστους το ΤΑΑ, και όχι στη συντήρηση αυτού, η οποία εκφεύγει του χρηματοδοτικού πλαισίου του ΤΑΑ.Περαιτέρω, εσφαλμένα κρίθηκε ότι ο επίμαχος όρος της διακήρυξης περί συμπερίληψης του κόστους πλήρους συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης στην οικονομική προσφορά των αναδόχων παραβιάζει το άρθρο 86 του ν. 4412/2016, με την αιτιολογία ότι οι υπηρεσίες αυτές είναι εκτός του κυρίως αντικειμένου των συμφωνιών – πλαίσιο. Αυτό διότι οι διατάξεις των άρθρων 86 και 87 του ν. 4412/2016, ερμηνευόμενες υπό το φως των αιτιολογικών σκέψεων της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ (βλ. σκέψη 8 της παρούσας), δεν απαγορεύουν, αλλά αντιθέτως ενθαρρύνουν τη συνεκτίμηση του κύκλου ζωής των προϊόντων στο πλαίσιο της συγκριτικής αξιολόγησης των προσφορών, στοιχείο δε του κόστους ζωής αποτελεί και το κόστος της συντήρησης των υπό προμήθεια αγαθών. (...)	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και τις υπέρ αυτής ασκηθείσες παρεμβάσεις.Ανακαλεί την 62/2026 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Με την αίτηση αυτή η αιτούσα εταιρεία επιδιώκει να ανασταλεί η εκτέλεση και να ακυρωθούν: 1) η υπ’ αριθ. 1510/2022 απόφαση του 4ου Κλιμακίου της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.), 2) η υπ’ αριθ. 2832.7/60497/2022/29.8.2022 απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.(...)Με τα δεδομένα αυτά είναι νομίμως αιτιολογημένες οι κρίσεις των προσβαλλομένων πράξεων αφ’ ενός μεν περί παραβάσεως της υπό στοιχεία 5.1.11 τεχνικής προδιαγραφής στα αρχικώς υποβληθέντα σχέδια, αφ’ ετέρου δε περί ανεπίτρεπτης τροποποίησης της τεχνικής προσφοράς ως προς το φυσικό της αντικείμενο κατά τρόπο που να συνιστά νέα προσφορά. Είναι, συνεπώς, απορριπτέα ως αβάσιμα τα προβαλλόμενα περί του αντιθέτου. Αβάσιμα είναι και τα προβαλλόμενα περί ασαφείας των ορισμών του στοιχείου 5.1.4.1 (α) των τεχνικών προδιαγραφών, ως προς τον ελάχιστο αριθμό των «θέσεων εργασίας» στη γέφυρα διακυβέρνησης (δύο), σε συνδυασμό με την αντίστοιχη απαίτηση από το στοιχείο 5.1.4.3 ως προς την πρόβλεψη περί υπάρξεως στη γέφυρα διακυβέρνησης σταθμού εργασίας ραδιοεπικοινωνιών. Τούτο δε, διότι η έννοια των εφαρμοστέων εν προκειμένω διατάξεων του κεφαλαίου 5 του Παραρτήματος Δ, όπως αυτή έχει εκτεθεί στη σκέψη 13, περί της υποχρεώσεως να υφίστανται και στον σταθμό εργασίας ραδιοεπικοινωνιών τα κατάλληλα καθίσματα (τύπου «bucket» ή ισοδύναμα) δεν παρίσταται δυσνόητη ή αμφίσημη για τον επιδεικνύοντα τη συνήθη επιμέλεια διαγωνιζόμενο (βλ. αποφάσεις Δ.Ε.Ε. της 14.9.2017 επί της υποθέσεως C-223/16, Casertana Construzioni, της 4.5.2017 επί της υποθέσεως C-387/14, Esaprojekt., της 7.4.2016, Partner Apelski Dariusz, C-324/14, της 12.3.2015 επί της υποθέσεως C-538/13, eVigilo κ.ά.).Επειδή, κατόπιν των προαναφερθέντων οι προσβαλλόμενες πράξεις (2832.7/60497/2022/29.8.2022 πράξη του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και 1510/2022 πράξη της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.), με τις οποίες κρίθηκε ότι η αιτούσα έπρεπε να αποκλεισθεί από τον ένδικο διαγωνισμό, διότι η προσφορά της δεν πληρούσε τεχνική προδιαγραφή προβλεπόμενη από τη διακήρυξη επί ποινή αποκλεισμού, παρίστανται νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένες.