ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1093/2025

Η Πράξη 67/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και των σχεδίων συμβάσεων για την προμήθεια υγρών καυσίμων και ελαιολιπαντικών για τον Δήμο Ορεστιάδας για τα έτη 2025-2026. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για τις Ομάδες Α (Καύσιμα Θέρμανσης) και Β (Καύσιμα Κίνησης), υπό τον όρο της έκδοσης απόφασης ανάληψης υποχρέωσης και της ρητής αναμόρφωσης του σχεδίου ώστε το προσφερόμενο ποσοστό έκπτωσης να υπολογίζεται επί της μέσης τιμής λιανικής πώλησης του Παρατηρητηρίου Τιμών Έβρου. Αντίθετα, ανέβαλε την έκδοση οριστικής πράξης για τις Ομάδες Γ, Δ, και Ε (Ελαιολιπαντικά, Βιοαποικοδομήσιμα Λιπαντικά και Λοιπά Υλικά), διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου εντός 15 ημερών με τεκμηρίωση των ποσοτήτων και των προϋπολογιζόμενων τιμών μονάδας.

Η Πράξη 135/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια ειδών των Ομάδων Γ, Δ και Ε (Ελαιολιπαντικά, Βιοαποικοδομήσιμα/Βιοδιασπώμενα Λιπαντικά και Λοιπά Υλικά/Πρόσθετα) για τον Δήμο Ορεστιάδας για τα έτη 2025-2026. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης λόγω ουσιώδους νομικής πλημμέλειας. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε έλλειψη τεκμηρίωσης τόσο των προκηρυσσόμενων ποσοτήτων για ορισμένα είδη των Ομάδων (ιδίως Γ, Δ και Ε), όσο και των προϋπολογιζόμενων τιμών μονάδας, ιδίως για την Ομάδα Δ, καθώς και αδικαιολόγητες αυξητικές αποκλίσεις τιμών σε σχέση με την προηγούμενη διακήρυξη για συγκεκριμένα είδη της Ομάδας Ε. Επιπλέον, διαπιστώθηκε έλλειψη βεβαίωσης της Οικονομικής Υπηρεσίας για την πολυετή υποχρέωση και η απουσία ρήτρας αναπροσαρμογής τιμής στο άρθρο 6 του σχεδίου σύμβασης.

Η απόφαση 1275/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης της Περιφέρειας Κρήτης κατά της 215/2025 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης προμήθειας υλικών δακοκτονίας για το πρόγραμμα του 2025 (προϋπολογισμού 3.286.784,30 ευρώ πλέον ΦΠΑ). Το Δικαστήριο έκρινε ότι η Περιφέρεια Κρήτης δεν είχε την αρμοδιότητα διενέργειας της προμήθειας, καθώς αυτή έχει περιέλθει αποκλειστικά στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σύμφωνα με τον ν. 4597/2019. Απέρριψε τους ισχυρισμούς περί συντρέχουσας αρμοδιότητας ή επιτακτικής ανάγκης. Επίσης, έκρινε ότι η Περιφέρεια μη νομίμως χρησιμοποίησε πιστώσεις από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους για την προμήθεια αυτή.
Τέλος, επιβεβαίωσε την έλλειψη τεκμηρίωσης των προκηρυχθεισών ποσοτήτων υλικών ανά Περιφερειακή Ενότητα (λόγω ασυμφωνίας στον υπολογισμό των στρεμμάτων) και εν μέρει της προϋπολογισθείσας δαπάνης για το Τμήμα 4 του διαγωνισμού. Επομένως, οι διαπιστωθέντες διακωλυτικοί λόγοι σύναψης της σύμβασης εξακολουθούν να συντρέχουν.

Η απόφαση 1284/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή ανάκλησης του Δήμου Καρπάθου κατά της 44/2025 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του Επιτρόπου στην Π.Ε. Ρόδου, με την οποία κωλύθηκε η υπογραφή σύμβασης για την «Προμήθεια υγρών καυσίμων και λιπαντικών» για τα έτη 2025 και 2026. Ο Επίτροπος είχε κρίνει ότι υπήρχε μη επαρκής τεκμηρίωση των ποσοτήτων πετρελαίου κίνησης, θέρμανσης και αμόλυβδης βενζίνης, κατά παράβαση του άρθρου 45 του ν. 4412/2016. Το Έβδομο Τμήμα δέχθηκε την προσφυγή, κρίνοντας ότι η τεκμηρίωση για το πετρέλαιο κίνησης και την αμόλυβδη βενζίνη ήταν επαρκής λόγω της σημαντικής αύξησης του στόλου οχημάτων του Δήμου. Αν και διαπίστωσε πλημμέλεια στην τεκμηρίωση για το πετρέλαιο θέρμανσης και τα αντλιοστάσια, την χαρακτήρισε μη ουσιώδη καθώς οι ποσότητες ήταν ενδεικτικές σε μειοδοτικό διαγωνισμό. Τέλος, έκρινε ότι η τεκμηρίωση για τα λιπαντικά ήταν επαρκής. Ως εκ τούτου, η πληττόμενη Πράξη ανακλήθηκε και αποφασίστηκε υπέρ της υπογραφής του σχεδίου σύμβασης.

Με την προσφυγή αυτή επιδιώκεται η αναθεώρηση της 1378/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία απορρίφθηκε η από 3.9.2024 (ΑΒΔ 5931/4.9.2024) προσφυγή ανάκλησης που ασκήθηκε από το προσφεύγον κατά της 295/2024 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου (Γ΄ Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου. .(...). Με τα δεδομένα αυτά ο πρώτος λόγος αναθεώρησης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Δοθέντος δε ότι η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού αποτελεί τμήμα του υποχρεωτικού περιεχομένου του φακέλου της σύμβασης κατά τον ν. 4412/2016 και ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν αποδείχθηκε παντάπασι η ακρίβεια του υπολογισμού των συνολικών και επιμέρους ποσοτήτων των προς προμήθεια υλικών, με αποτέλεσμα να μην δύναται να ελεγχθεί το εύλογο της σχετικής δημοσιονομικής επιβάρυνσης του Νοσοκομείου εντός του πλαισίου των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της οικονομικότητας, το Δικαστήριο κρίνει ότι η εν λόγω πλημμέλεια παρίσταται εν προκειμένω ουσιώδης, και πλήττει το σύνολο της διενεργηθείσας διαδικασίας ανάθεσης της εν λόγω προμήθειας, κωλύοντας την υπογραφή των υποβληθέντων σχεδίων σύμβασης, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση του Εβδόμου Τμήματος. Κατόπιν αυτών, παρέλκει ως αλυσιτελής η έρευνα των λοιπών λόγων αναθεώρησης (ΕλΣυν Ολ. 1656/2023 σκέψη 33, 179/2022 σκέψη 38, 1833/2021 σκέψη 14), με τους οποίους προβάλλεται πλάνη περί τα πράγματα του Τμήματος ως προς α) τη διαπιστωθείσα ελλιπή τεκμηρίωση των τιμών μονάδας των προς προμήθεια υλικών και β) την κατακύρωση των ειδών 4 και 5 της διακήρυξης σε μειοδότη που δεν προσέφερε τη χαμηλότερη τιμή. 	. Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ο έλεγχος νομιμότητας που ασκείται από το Ελεγκτικό Συνέδριο επί των σχεδίων συμβάσεων που υπάγονται στην ελεγκτική του δικαιοδοσία είναι αυτεπάγγελτος, καθολικός και ανεξάρτητος των τυχόν υποβληθεισών ενστάσεων, διοικητικών προσφυγών και λοιπών προβλεπόμενων ενδίκων βοηθημάτων, περιοριζόμενος μόνον από την ύπαρξη δεδικασμένου στις περιπτώσεις, που τα αρμόδια δικαστήρια αποφάνθηκαν επί ζητημάτων που έθεσαν ενώπιόν τους οι συμμετέχοντες στον διαγωνισμό, αιτούμενοι δικαστικής προστασίας, απορριπτομένου ως αβάσιμου του περί του αντιθέτου ισχυρισμού του προσφεύγοντος (ΕλΣυν Ολ. 1404/2022, 180/2022, 1978/2021, 1832/2021, Τμ. Μείζ. - Επταμ. Σύνθ. αποφ. 763/2019, 1354/2018). Κατόπιν αυτών, η ένδικη προσφυγή πρέπει να απορριφθεί και να μην αναθεωρηθεί η 1378/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Δικαστηρίου.

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: «Ενέργειες προβολής και επικοινωνίας των δράσεων και πολιτικών διαχείρισης στερεών αποβλήτων» Ζητείται η ανάκληση της 377/2021 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: Στην ελεγχόμενη σύμβαση –ενόψει της φύσης της (διανοητική εργασία που απαιτεί δημιουργικότητα, εφευρετικότητα, αντίληψη του αντικειμένου) και του σκοπού της, ο οποίος ανάγεται στην εξεύρεση και υλοποίηση της κατάλληλης στρατηγικής επικοινωνίας, ώστε η ανακύκλωση να ενταχθεί στις κοινωνικά αποδεκτές αξίες και πεποιθήσεις (κουλτούρα) και στην καθημερινότητα των κατοίκων της Αττικής, μέσω, ειδικώς και επαρκώς προσδιοριζόμενων, οκτώ (8) διασυνδεόμενων Δράσεων δίδεται η  δυνατότητα να προταθούν διάφορες λύσεις, εντός του πλαισίου της συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης, με διαφορετική κατανομή των επιμέρους ποσοτήτων και τιμών των ζητούμενων υπηρεσιών, ενδεχόμενη δε τιμολόγηση κάθε επιμέρους υπηρεσίας, ανεξαρτήτως αν τούτο ήταν εφικτό λόγω της αδυναμίας τυποποίησης των περισσοτέρων εξ αυτών, θα περιόριζε την ελευθερία διαμόρφωσης της προσφοράς των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων και, συνακόλουθα, τη δυνατότητα να εντοπισθούν οι βέλτιστες δυνατές λύσεις που μπορεί να προσφέρει ο χώρος της διαφημιστικής αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, υπήρχε δυνατότητα ενιαίας μόνο προσφοράς και συνολικού, ως εκ τούτου, προϋπολογισμού της ελεγχόμενης σύμβασης, ενώ η περιγραφή του φυσικού αντικειμένου της στη Διακήρυξη ήταν εκτενής, σαφής και λεπτομερειακή με ανάλυση όλων των τεχνικών προδιαγραφών και με εξαντλητική αναφορά των παραδοτέων από τον ανάδοχο για κάθε μία από τις οκτώ (8) επιμέρους Δράσεις, χωρίς από κανένα ενδιαφερόμενο οικονομικό φορέα να εγερθούν ερωτήματα σχετικά με την κατανόηση του αντικειμένου της. Υπό τις ανωτέρω περιστάσεις, προκύπτει ότι, παρότι δεν προβλέπονται επιμέρους ποσότητες και τιμές μονάδος, το αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης διατυπώνεται στη Διακήρυξη με σαφήνεια, ακρίβεια και χωρίς αμφισημία, έτσι ώστε, αφενός μεν μπορούσε να γίνει αντιληπτό στον κύκλο των οικονομικών φορέων που δραστηριοποιούνται στον χώρο της διαφημιστικής αγοράς, ώστε αυτοί να μπορούν να διαμορφώσουν βάσιμες και ανταποκρινόμενες στη πραγματικότητα, ρεαλιστικές προσφορές, αφετέρου δε, σε συνδυασμό με τις σαφείς προβλέψεις αναφορικά με την αξιολόγηση των κατατεθεισών προσφορών, η νομιμότητα των οποίων δεν αμφισβητείται με την προσβαλλόμενη Πράξη, επέτρεπε στην προσφεύγουσα Α.Α. να ελέγξει αποτελεσματικά τη συμφωνία των προσφορών προς τις απαιτήσεις της Διακήρυξης. Επομένως, η προσβαλλόμενη Πράξη δεχόμενη τα αντίθετα εσφαλμένα ερμήνευσε τους όρους της Διακήρυξης της ελεγχόμενης σύμβασης που αφορούν στον προσδιορισμό του οικονομικού της αντικειμένου και ο σχετικός λόγος ανάκλησης, που προβάλλεται με την κρινόμενη προσφυγή, κρίνεται  βάσιμος. Ανακαλεί την 377/2021 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Η Πράξη 3/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων για την «Προμήθεια καυσίμων για τις ανάγκες του Δήμου Σερρών και των Ν.Π. του για τρία (3) έτη 2025-2026-2027», με προϋπολογισμό άνω των 5 εκατομμυρίων ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο Δήμος Σερρών αιτιολόγησε ορθολογικά τις ενδεικτικές ποσότητες των καυσίμων, λαμβάνοντας υπόψη την ενσωμάτωση αρμοδιοτήτων και ποσοτήτων από καταργηθέντα νομικά πρόσωπα (όπως ΟΠΑΚΠΑ και ΚΕΔΗΣ). Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες που να κωλύουν την υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων με τους αναδόχους, υπό τον όρο της προηγούμενης δέσμευσης της αναγκαίας πίστωσης. Δόθηκαν επίσης επισημάνσεις για τη συμπλήρωση του ποσού της εγγυητικής επιστολής και την αναδιατύπωση του τρόπου υπολογισμού του ποσοστού έκπτωσης βάσει του Παρατηρητηρίου Τιμών του Υπουργείου Ανάπτυξης.