ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1275/2025
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
Η απόφαση 1275/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης της Περιφέρειας Κρήτης κατά της 215/2025 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης προμήθειας υλικών δακοκτονίας για το πρόγραμμα του 2025 (προϋπολογισμού 3.286.784,30 ευρώ πλέον ΦΠΑ). Το Δικαστήριο έκρινε ότι η Περιφέρεια Κρήτης δεν είχε την αρμοδιότητα διενέργειας της προμήθειας, καθώς αυτή έχει περιέλθει αποκλειστικά στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σύμφωνα με τον ν. 4597/2019. Απέρριψε τους ισχυρισμούς περί συντρέχουσας αρμοδιότητας ή επιτακτικής ανάγκης. Επίσης, έκρινε ότι η Περιφέρεια μη νομίμως χρησιμοποίησε πιστώσεις από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους για την προμήθεια αυτή. Τέλος, επιβεβαίωσε την έλλειψη τεκμηρίωσης των προκηρυχθεισών ποσοτήτων υλικών ανά Περιφερειακή Ενότητα (λόγω ασυμφωνίας στον υπολογισμό των στρεμμάτων) και εν μέρει της προϋπολογισθείσας δαπάνης για το Τμήμα 4 του διαγωνισμού. Επομένως, οι διαπιστωθέντες διακωλυτικοί λόγοι σύναψης της σύμβασης εξακολουθούν να συντρέχουν.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1092/2025
Η απόφαση 1092/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή του Δήμου Κομοτηνής κατά της Πράξης 15/2025 της Επιτρόπου στην Π.Ε. Ροδόπης, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης λειτουργικής χρονομίσθωσης εννέα οχημάτων. Το Δικαστήριο έκανε δεκτούς τους ισχυρισμούς του Δήμου σχετικά με τη σκοπιμότητα της προμήθειας και την ενιαία δημοπράτηση της σύμβασης. Ωστόσο, έκρινε βάσιμο τον τρίτο διακωλυτικό λόγο, ο οποίος αφορούσε τη μη νόμιμη απόδειξη της τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας της μοναδικής αναδόχου εταιρείας, καθώς δεν απέδειξε την εκτέλεση σύμβασης με το απαιτούμενο ποσό ούτε δήλωσε νόμιμα τον τρίτο φορέα που θα της παρείχε την ικανότητα συνεργείου (αν και υπήρξε μειοψηφία για το πρώτο σκέλος). Κατά συνέπεια, η προσφυγή απορρίφθηκε.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ/215/2025
Η Πράξη 215/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας τεσσάρων σχεδίων συμβάσεων για την προμήθεια υλικών δακοκτονίας από την Περιφέρεια Κρήτης, συνολικού προϋπολογισμού €3.286.784,30. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που κωλύουν την υπογραφή των συμβάσεων. Η κυριότερη πλημμέλεια είναι η έλλειψη αρμοδιότητας της Περιφέρειας να διενεργήσει την προμήθεια, καθώς αυτή ανήκει αποκλειστικά στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σύμφωνα με τον ν. 3852/2010. Επιπλέον, διαπιστώθηκε μη νόμιμη χρήση πόρων (ΚΑΠ), καθώς η πίστωση για την προμήθεια υλικών έπρεπε να μεταφερθεί στο Υπουργείο. Τέλος, έλειπε η τεκμηρίωση των προκηρυχθεισών ποσοτήτων (σε σχέση με τον αριθμό στρεμμάτων) και της προϋπολογισθείσας δαπάνης (π.χ., η τιμή μονάδος για την ελκυστική ουσία ήταν σημαντικά υψηλότερη από αυτήν του κεντρικού διαγωνισμού του Υπουργείου), παραβιάζοντας τον ν. 4412/2016.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1275/2025
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1165/2025
Η απόφαση 1165/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή του Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» που ζητούσε την ανάκληση της Πράξης 169/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία κώλυε την υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια «αυτοματοποιημένου συστήματος αποθήκευσης και διαχείρισης φαρμάκων και αναλωσίμων» (προϋπολογισμού 4.017.000 ευρώ). Το Τμήμα έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς, καθώς βασίστηκε αποκλειστικά σε ενδεικτικές τιμές από μία εταιρεία για ένα συγκεκριμένο μοντέλο, χωρίς ουσιαστική συγκριτική έρευνα αγοράς. Αν και το Τμήμα έκρινε μη ουσιώδη την πλημμέλεια σχετικά με τα έτη αναφοράς (2020-2022 αντί 2021-2023) για την οικονομική και τεχνική επάρκεια, η ανεπαρκής τεκμηρίωση της δαπάνης αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια και λόγο διακωλυτικό της υπογραφής της σύμβασης, οδηγώντας στην απόρριψη της προσφυγής.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1356/2025
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1093/2025
Η Απόφαση 1093/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή του Δήμου Ορεστιάδας κατά της 135/2025 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια υγρών καυσίμων και ελαιολιπαντικών (Ομάδες Γ, Δ και Ε). Το Κλιμάκιο είχε θέσει διακωλυτικούς λόγους λόγω ανεπαρκούς τεκμηρίωσης ποσοτήτων και προϋπολογισθέντων τιμών μονάδας. Το Έβδομο Τμήμα, αφού εξέτασε τα συμπληρωματικά στοιχεία και τις διευκρινίσεις που υπέβαλε ο Δήμος, συμπεριλαμβανομένης της αιτιολόγησης των ποσοτήτων – ιδίως για τα βιοαποικοδομήσιμα λιπαντικά (Ομάδα Δ) σε συμμόρφωση με την ΚΥΑ 14900/8.2.2021 – και τη δικαιολόγηση των αυξητικών αποκλίσεων τιμών μέσω συγκριτικών στοιχείων από άλλους Δήμους, έκρινε ότι η τεκμηρίωση ήταν επαρκής. Επίσης, ο Δήμος διόρθωσε το σχέδιο σύμβασης προσθέτοντας ρήτρα αναπροσαρμογής τιμής. Κατόπιν αυτών, το Τμήμα δέχτηκε την προσφυγή, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και αποφάνθηκε υπέρ της υπογραφής της σύμβασης.
ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1290/2025
Η απόφαση 1290/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχεται την προσφυγή της εταιρείας «...Α.Ε.» και ανακαλεί την 319/2025 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου, κρίνοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Υλοποίηση έργων Συμβούλου Υγείας και ανάπτυξη πλατφόρμας HEALTHFLIX». Το Τμήμα έκρινε βάσιμους τους λόγους ανάκλησης. Συγκεκριμένα, διαπίστωσε ότι η τεκμηρίωση της προϋπολογισθείσας δαπάνης (συνολικού ύψους 10.150.950 ευρώ) ήταν πλήρης, βάσει των στοιχείων που υποβλήθηκαν για τη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Επίσης, αποφάνθηκε ότι η απλή παράταση της προθεσμίας υποβολής προσφορών, χωρίς ουσιώδη τροποποίηση των όρων της διακήρυξης, δεν απαιτεί την εξ υπαρχής τήρηση των κανόνων δημοσιότητας της αρχικής διακήρυξης.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/540/2023
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ:ανάθεση, από την Περιφέρεια Αττικής, της προμήθειας 42 επιβατικών αυτοκινήτων για τη κάλυψη των αναγκών της(...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, ενόψει των κοινών τεχνικών χαρακτηριστικών που εμφανίζουν τα αυτοκίνητα της ΟΜΑΔΑΣ Β΄ του αντικειμένου της ελεγχόμενης σύμβασης και λαμβάνοντας υπόψη τα προβαλλόμενα από τα αρμόδια όργανα της Περιφέρειας, ότι δηλαδή η σύναψη μίας μόνο σύμβασης για όλα τα τμήματα της Ομάδας αυτής οδηγεί σε οικονομίες κλίμακας, καθιστώντας ταυτόχρονα ευκολότερη τη διαχείρισή της, η προσφεύγουσα Α.Α., απαιτώντας να υποβληθούν οικονομικές προσφορές για το σύνολο των τμημάτων της Ομάδας Β΄, ενήργησε εντός των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας που διέθετε.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης.
ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1284/2025
Η απόφαση 1284/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή ανάκλησης του Δήμου Καρπάθου κατά της 44/2025 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του Επιτρόπου στην Π.Ε. Ρόδου, με την οποία κωλύθηκε η υπογραφή σύμβασης για την «Προμήθεια υγρών καυσίμων και λιπαντικών» για τα έτη 2025 και 2026. Ο Επίτροπος είχε κρίνει ότι υπήρχε μη επαρκής τεκμηρίωση των ποσοτήτων πετρελαίου κίνησης, θέρμανσης και αμόλυβδης βενζίνης, κατά παράβαση του άρθρου 45 του ν. 4412/2016. Το Έβδομο Τμήμα δέχθηκε την προσφυγή, κρίνοντας ότι η τεκμηρίωση για το πετρέλαιο κίνησης και την αμόλυβδη βενζίνη ήταν επαρκής λόγω της σημαντικής αύξησης του στόλου οχημάτων του Δήμου. Αν και διαπίστωσε πλημμέλεια στην τεκμηρίωση για το πετρέλαιο θέρμανσης και τα αντλιοστάσια, την χαρακτήρισε μη ουσιώδη καθώς οι ποσότητες ήταν ενδεικτικές σε μειοδοτικό διαγωνισμό. Τέλος, έκρινε ότι η τεκμηρίωση για τα λιπαντικά ήταν επαρκής. Ως εκ τούτου, η πληττόμενη Πράξη ανακλήθηκε και αποφασίστηκε υπέρ της υπογραφής του σχεδίου σύμβασης.
ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1277/2025
Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκανε δεκτή την προσφυγή του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) και ανέτρεψε την Πράξη 13/2025 της Επιτρόπου που κώλυε την υπογραφή σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών κατάρτισης Εγχειριδίου Διαδικασιών και Έκθεσης βαθμολόγησης κινδύνων (Risk Assessment), αξίας 1.650.000,00 ευρώ. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο προϋπολογισμός της σύμβασης τεκμηριώθηκε επαρκώς με ανάλυση κόστους. Επίσης, έκρινε νόμιμο τον περιορισμό της απαιτούμενης εμπειρίας αποκλειστικά στον δημόσιο τομέα, λόγω της ιδιαιτερότητας του αντικειμένου που απαιτεί γνώση ειδικού κανονιστικού πλαισίου (π.χ. ν. 4795/2021, Δημόσιο Λογιστικό). Τέλος, έκρινε νόμιμο το κριτήριο ανάθεσης που αφορούσε την αξιολόγηση των προσόντων της Ομάδας Έργου, καθώς πρόκειται για σύμβαση διανοητικής φύσης, και ότι δεν συντρέχουν λόγοι αποκλεισμού του αναδόχου παρά τη δήλωση ποινικής ρήτρας ήσσονος σημασίας.
ΕΣ/Γ΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1735/2024
Με την προσφυγή αυτή επιδιώκεται η αναθεώρηση της 1378/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία απορρίφθηκε η από 3.9.2024 (ΑΒΔ 5931/4.9.2024) προσφυγή ανάκλησης που ασκήθηκε από το προσφεύγον κατά της 295/2024 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου (Γ΄ Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου. .(...). Με τα δεδομένα αυτά ο πρώτος λόγος αναθεώρησης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Δοθέντος δε ότι η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού αποτελεί τμήμα του υποχρεωτικού περιεχομένου του φακέλου της σύμβασης κατά τον ν. 4412/2016 και ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν αποδείχθηκε παντάπασι η ακρίβεια του υπολογισμού των συνολικών και επιμέρους ποσοτήτων των προς προμήθεια υλικών, με αποτέλεσμα να μην δύναται να ελεγχθεί το εύλογο της σχετικής δημοσιονομικής επιβάρυνσης του Νοσοκομείου εντός του πλαισίου των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της οικονομικότητας, το Δικαστήριο κρίνει ότι η εν λόγω πλημμέλεια παρίσταται εν προκειμένω ουσιώδης, και πλήττει το σύνολο της διενεργηθείσας διαδικασίας ανάθεσης της εν λόγω προμήθειας, κωλύοντας την υπογραφή των υποβληθέντων σχεδίων σύμβασης, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση του Εβδόμου Τμήματος. Κατόπιν αυτών, παρέλκει ως αλυσιτελής η έρευνα των λοιπών λόγων αναθεώρησης (ΕλΣυν Ολ. 1656/2023 σκέψη 33, 179/2022 σκέψη 38, 1833/2021 σκέψη 14), με τους οποίους προβάλλεται πλάνη περί τα πράγματα του Τμήματος ως προς α) τη διαπιστωθείσα ελλιπή τεκμηρίωση των τιμών μονάδας των προς προμήθεια υλικών και β) την κατακύρωση των ειδών 4 και 5 της διακήρυξης σε μειοδότη που δεν προσέφερε τη χαμηλότερη τιμή. . Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι ο έλεγχος νομιμότητας που ασκείται από το Ελεγκτικό Συνέδριο επί των σχεδίων συμβάσεων που υπάγονται στην ελεγκτική του δικαιοδοσία είναι αυτεπάγγελτος, καθολικός και ανεξάρτητος των τυχόν υποβληθεισών ενστάσεων, διοικητικών προσφυγών και λοιπών προβλεπόμενων ενδίκων βοηθημάτων, περιοριζόμενος μόνον από την ύπαρξη δεδικασμένου στις περιπτώσεις, που τα αρμόδια δικαστήρια αποφάνθηκαν επί ζητημάτων που έθεσαν ενώπιόν τους οι συμμετέχοντες στον διαγωνισμό, αιτούμενοι δικαστικής προστασίας, απορριπτομένου ως αβάσιμου του περί του αντιθέτου ισχυρισμού του προσφεύγοντος (ΕλΣυν Ολ. 1404/2022, 180/2022, 1978/2021, 1832/2021, Τμ. Μείζ. - Επταμ. Σύνθ. αποφ. 763/2019, 1354/2018). Κατόπιν αυτών, η ένδικη προσφυγή πρέπει να απορριφθεί και να μην αναθεωρηθεί η 1378/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Δικαστηρίου.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1029/2024
Ελληνικές Έξυπνες Πόλεις: Επενδύσεις σε υποδομές και συστήματα SSC για ένα βιώσιμο & πράσινο αστικό μέλλον.(....)Εν προκειμένω, με την 390/11.6.2024 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής του Δήμου Τρικκαίων (ΑΔΑ: ΡΠΕΩΩΗ9-ΚΩΚ) εγκρίθηκε το Παράρτημα του Πρακτικού 1 της επιτροπής διαγωνισμού της ελεγχόμενης συμφωνίας-πλαίσιο, περί λεκτικής αιτιολόγησης της βαθμολόγησης της τεχνικής προσφοράς της μοναδικής προσφέρουσας και ήδη αναδόχου ένωσης οικονομικών φορέων. Η απόφαση αυτή, μετά του οικείου παραρτήματος λεκτικής αιτιολόγησης, προσκομίστηκε ενώπιον του παρόντος Τμήματος. Περαιτέρω, νομίμως, κατά τα ανωτέρω, το εσωτερικό έγγραφο της Ε.Δ. περί της μεθοδολογίας βαθμολόγησης των επιμέρους κριτηρίων ανάθεσης δεν περιλήφθηκε στη διακήρυξη ή σε άλλα δημοσιευμένα τεύχη του διαγωνισμού, δοθέντος άλλωστε ότι σχετικές επεξηγήσεις επί των κριτηρίων ανάθεσης είχαν περιληφθεί στη διακήρυξη (βλ. ιδίως άρθρα 2.3.1 και 2.3.2 της διακήρυξης). Τέλος, από την επισκόπηση του εσωτερικού εγγράφου αυτού δεν προκύπτει προδήλως ότι η αναθέτουσα αρχή προέβη σε απαγορευμένη εκ των υστέρων μεταβολή των κριτηρίων ανάθεσης και της σχετικής στάθμισής τους, μη δυναμένου του παρόντος Τμήματος να προβεί σε έλεγχο ουσιαστικών τεχνικών κρίσεων της διοίκησης (βλ., υπό την έννοια αυτή, ΕλΣυν Έβδομο Τμ. 535/2024 σκ. 8.3). Τούτων δοθέντων, ο έκτος διακωλυτικός λόγος πρέπει να ανακληθεί.Κατ’ ακολουθία των προεκτεθέντων, αφού δεν συντρέχει κανένας από τους διαπιστωθέντες με την προσβαλλομένη διακωλυτικούς λόγους, πρέπει να γίνουν δεκτές οι κρινόμενες προσφυγές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 170/2024 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να γίνει δεκτό ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο.