ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1686/2025

Η Πράξη 254/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου της Περιφέρειας Πελοποννήσου «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ‘ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ – ΦΙΛΙΑΤΡΑ – ΠΥΛΟΣ – ΜΕΘΩΝΗ’, ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΙΑΤΡΑ - ΓΑΡΓΑΛΙΑΝΟΙ». Η σύμβαση, συμβατικής δαπάνης 4.162.363,94 ευρώ πλέον ΦΠΑ, κρίθηκε παραδεκτή προς εξέταση. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4412/2016. Συγκεκριμένα, οι συμπληρωματικές εργασίες κατέστησαν αναγκαίες κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης της αρχικής σύμβασης λόγω απρόβλεπτων γεγονότων (π.χ., απαγόρευση καθαίρεσης γέφυρας από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και ανάγκη ανακατασκευής παρακαμπτήριων οδών λόγω εκτροπής κυκλοφορίας). Επίσης, η αλλαγή αναδόχου θα δημιουργούσε μείζονα τεχνικά προβλήματα και η αξία της σύμβασης δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της υποβληθείσας 2ης συμπληρωματικής σύμβασης.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο εξέτασε και ενέκρινε τη σύναψη της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης του ν.π.δ.δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» με την κοινοπραξία αναδόχου, για την εκτέλεση πρόσθετων εργασιών κτηματογράφησης στις περιοχές Λήμνου και Λέσβου, αξίας 191.927,50 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η απόφαση βασίστηκε στο άρθρο 132 του ν. 4412/2016, θεωρώντας ότι οι πρόσθετες εργασίες είναι αναγκαίες, δεν μπορούσαν να προβλεφθούν αρχικά και η εκ νέου διαδικασία ανάθεσης θα θα δημιουργούσε τεχνικά και οικονομικά προβλήματα. Το συνολικό ποσό των συμπληρωματικών συμβάσεων δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής σύμβασης, τηρώντας τις νομικές προϋποθέσεις.

Η Πράξη 205/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΘΗΒΑΣ» της Δ.Ε.Υ.Α. Θήβας, συνολικού τιμήματος 3.160.867,47 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Οι συμπληρωματικές εργασίες, που αφορούν την κατασκευή πρόσθετης Μονάδας Μεμβρανών MABR, κρίθηκαν αναγκαίες λόγω της συμμόρφωσης με τη νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία (ΕΕ) 2024/3019, η οποία απαιτεί μείωση του ορίου εκροής του συνολικού αζώτου από 15 mg/l σε 10 mg/l. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εργασίες πληρούν σωρευτικά τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, διότι είναι αναγκαίες, τεχνικά αδιαχώριστες από την κύρια σύμβαση και το κόστος τους (34,72% της αρχικής σύμβασης) δεν υπερβαίνει το όριο του 50%. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης.

Η Πράξη 22/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης, ποσού 131.517,35 ευρώ, μεταξύ του «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» και της αναδόχου μελετητικής σύμπραξης για τη μελέτη Κτηματογράφησης στην Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας (ΚΤ5-17). Η ανάγκη για τη σύναψη της 3ης Σ.Σ. προέκυψε λόγω νέας παράτασης των προθεσμιών εκτέλεσης της μελέτης έως τις 24.12.2025. Οι εργασίες αφορούν στη λειτουργία του Γραφείου Κτηματογράφησης και την ενημέρωση της κτηματολογικής βάσης. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η ανάθεση είναι νόμιμη σύμφωνα με το άρθρο 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, διότι οι εργασίες είναι αναπόσπαστο τμήμα της αρχικής σύμβασης και η αλλαγή αναδόχου θα δημιουργούσε σημαντικά προβλήματα. Επιπλέον, η σωρευτική αξία όλων των τροποποιήσεων ανέρχεται σε 14,08% της αρχικής αξίας, μένωντας εντός του 50% του νομίμου ορίου. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 3ης Συμπληρωματικής Σύμβασης.

Η Πράξη 137/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή Φράγματος Τσικαλαριού Νάξου», συμβατικής δαπάνης 2.739.461,65 ευρώ (χωρίς αναθεώρηση και ΦΠΑ). Η σύμβαση συντάχθηκε για να συμπεριλάβει πρόσθετες εργασίες επεξεργασίας του εξορυσσόμενου υλικού (κοσκίνισμα, πλύσιμο, θραύση) λόγω της διαπίστωσης υψηλού ποσοστού λεπτόκοκκου υλικού, απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση της κατασκευής του σώματος του φράγματος. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς είναι αναγκαίες, συνδέονται με το αρχικό αντικείμενο, και η αξία της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης.

Η Πράξη 06/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή έργων αποχέτευσης ομβρίων... στην περιοχή Πάτημα Βριλησσίων», συμβατικής δαπάνης 564.000,00 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι πρόσθετες απολογιστικές εργασίες, οι οποίες κατέστησαν αναγκαίες μετά την έναρξη του έργου και εξάντλησαν το αρχικό κονδύλι, πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016. Οι εργασίες αφορούν τη μισθοδοσία αρχαιολόγων (52.000€), τη διαχείριση αποβλήτων Α.Ε.Κ.Κ. (467.000€) – το κόστος των οποίων ήταν άγνωστο κατά τη σύνταξη της αρχικής σύμβασης λόγω της απρόβλεπτης φύσης των υλικών – και τις εργασίες μετατόπισης Ο.Κ.Ω. (45.000€). Δεδομένου ότι οι εργασίες δεν μπορούν να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση και η συνολική αξία των συμπληρωματικών συμβάσεων δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Η Πράξη 288/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο αντικατάστασης στεγών αμιάντου σε κτήρια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης. Οι πρόσθετες εργασίες, συνολικής δαπάνης 1.029.166,02 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ και αναθεώρηση), κρίθηκαν απολύτως αναγκαίες για την αρτιότητα και ασφάλεια του έργου, κυρίως λόγω απρόβλεπτης εκτεταμένης διάβρωσης του μεταλλικού σκελετού και σοβαρών φθορών σε ξύλινα ζευκτά. Διαπιστώθηκε ότι η αξία της συμπληρωματικής σύμβασης ανέρχεται στο 47,81% της αρχικής σύμβασης, τηρώντας έτσι το νόμιμο όριο του 50%.

Η Πράξη 114/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου Αγρινίου «ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΖΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΚΛΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΘΕΟΜΗΝΙΑ...». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες, αξίας 901.711,11 ευρώ (προς αρχική αξία 1.835.448,370 ευρώ), είναι αναγκαίες για την ολοκλήρωση του αρχικού έργου, κυρίως λόγω απρόβλεπτων ακραίων καιρικών φαινομένων που σημειώθηκαν το 2023. Οι εργασίες αυτές πληρούν τις προϋποθέσεις του ν.4412/2016, καθώς δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά από την κύρια σύμβαση και το ποσό (49,72%) δεν υπερβαίνει το όριο του 50%. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης.

Η απόφαση 1293/2025 του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή της αναδόχου εταιρείας κατά της Πράξης 325/2025 του Ε' Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της 1ης τροποποιητικής σύμβασης CON-002/13 για την επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς Καλαμαριά (ποσού 5.612.444,44 ευρώ χωρίς ΦΠΑ). Η τροποποίηση περιλάμβανε εννέα (9) συμπληρωματικές εργασίες, όπως η πλήρης ενοποίηση συστημάτων, η διαχείριση RAMS, η εκπόνηση λεπτομερούς προγράμματος δοκιμών (SIT-SPT-TRT) και η αξιολόγηση της ασφάλειας του συνόλου του έργου (Safety Assessment). Το Δικαστήριο, κατά πλειοψηφία, έκρινε ότι αυτές οι εργασίες δεν περιλαμβάνονταν στις αρχικές συμβατικές υποχρεώσεις συντονισμού του αναδόχου, αλλά κατέστησαν αναγκαίες λόγω της τεχνολογικής εξέλιξης και των νέων νομοθετικών απαιτήσεων αδειοδότησης ασφαλείας (άρθρο 43 του ν. 5160/2024). Το Δικαστήριο δέχθηκε την προσφυγή, ανακάλεσε την Πράξη 325/2025 και απεφάνθη ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της τροποποιητικής σύμβασης.

Η Πράξη 201/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Συντήρηση και επισκευή σχολικών μονάδων Δήμου Μυλοποτάμου», αξίας 700.000,00 ευρώ (με ΦΠΑ). Η ανάγκη για συμπληρωματικές εργασίες προέκυψε στο Γυμνάσιο – Λύκειο Περάματος όταν, κατά τις αρχικές εργασίες καθαίρεσης, αποκαλύφθηκε ελλιπής και διαβρωμένος οπλισμός σκυροδέματος. Μετά από αντισεισμική αξιολόγηση, τα κτίρια κρίθηκαν ακατάλληλα, οδηγώντας στην ανάγκη για παρεμβάσεις στατικής ενίσχυσης. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες είναι αναγκαίες για την ασφαλή ολοκλήρωση του έργου, συνάδουν με τις διατάξεις του ν.4412/2016 (άρθρα 132 και 156), και η αξία τους (564.483,46 ευρώ χωρίς ΦΠΑ) δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής σύμβασης (1.549.104,30 ευρώ χωρίς ΦΠΑ). Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, υπό την προϋπόθεση της δέσμευσης πίστωσης και της αναγραφής ορθής προθεσμίας περάτωσης (30.11.2025).