ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1687/2025

Η Απόφαση 1388/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή του Δήμου Ναυπακτίας κατά της Πράξης 324/2025, η οποία κώλυε την υπογραφή προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης για τη «Σύνταξη μελετών για την κατασκευή του έργου ‘Παράκαμψη του Κέντρου της Ναυπάκτου’», προϋπολογισμού 2.200.000,00 ευρώ. Το Τμήμα έκρινε ότι άρθηκαν οι τρεις διακωλυτικοί λόγοι που είχαν προβληθεί (ενημερώθηκαν οι πιστώσεις και τεκμηριώθηκε το Υποέργο 2), δέχθηκε την προσφυγή και ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη. Αποφάνθηκε υπέρ της υπογραφής, υπό τον όρο ότι το χρονοδιάγραμμα της σύμβασης θα ευθυγραμμιστεί με τη διάρκεια επιλεξιμότητας των δαπανών, η οποία αναμένεται να προκύψει από την επικείμενη παράταση του προγράμματος «ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ», και θα εγκριθεί με αποφάσεις των συμβαλλομένων μερών.

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΜΙΣΘΩΣΗ:Με τα δεδομένα αυτά, με το υπό έλεγχο σχέδιο σύμβασης επέρχεται μετατροπή της αρχικής 48417/16.7.2014 σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης σε σύμβαση υπομίσθωσης. Επομένως αυτό αφορά, παρά την αφαίρεση των ανωτέρω αναφερόμενων όρων, σε μια εντελώς νέα συμβατική σχέση, η οποία αφενός εξέρχεται της αρχικής διαγωνιστικής διαδικασίας, της σχετικής διακήρυξης και της προσφοράς που αξιολογήθηκε στο πλαίσιο αυτής και αφετέρου αποδυναμώνει τη θέση του Δήμου με τη μεταβολή της οικονομική ισορροπίας της σύμβασης υπέρ της αντισυμβαλλόμενης αυτού εταιρείας.(..)Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου τροποποίησης της 48417/16.7.2014 σύμβασης μεταξύ του Δήμου …. και της εταιρείας «...».(Ανακλήθηκε με την 1390/2017 πράξη του VI' Τμήματος του ΕΣ.)

Η Πράξη 169/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της προμήθειας «αυτοματοποιημένου συστήματος αποθήκευσης και διαχείρισης φαρμάκων και αναλωσίμων» του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» (προϋπολογισμού 4.017.000 ευρώ). Η απόφαση κωλύει την υπογραφή της σύμβασης λόγω δύο ουσιωδών νομικών πλημμελειών. Πρώτον, η προϋπολογισθείσα δαπάνη δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς, καθώς η αναθέτουσα αρχή στηρίχθηκε αποκλειστικά στην ενδεικτική προσφορά από έναν μόνο οικονομικό φορέα. Δεύτερον, το Νοσοκομείο τροποποίησε μη νομίμως τα έτη αναφοράς για την οικονομική και τεχνική επάρκεια σε 2022, 2021 και 2020, παραλείποντας το πλέον πρόσφορο έτος 2023, οδηγώντας σε περιορισμό του υγιούς ανταγωνισμού.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διενεργηθείσας από τον Δήμο Αθηναίων διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων και των δύο σχεδίων συμφωνίας - πλαισίου με τίτλο «Προμήθεια και εγκατάσταση μηχανισμών υπογειοποίησης κάδων»(....)Συμπερασματικά, ο επίμαχος όρος τεχνικής καταλληλότητας, πέραν του αντικειμενικώς παράνομου χαρακτήρα του, εμπόδισε εν τοις πράγμασι αδικαιολόγητα την ανάπτυξη ανταγωνισμού κατά την ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία, γεγονός που καθιστά ουσιώδη την πλημμέλεια της θέσπισής του.Αποφαίνεται ότι α) δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης με αντισυμβαλλόμενους τον Δήμο Αθηναίων και τον οικονομικό φορέα «… ΑΕΒΕ» και β) κωλύεται  η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης με αντισυμβαλλόμενους τον Δήμο Αθηναίων και τον οικονομικό φορέα «… ΙΚΕ».

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1406/2022

 

 

 

Η Πράξη 290/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Κατεπείγουσες επεμβάσεις στο εγκατεστημένο δίκτυο φρακτών παγίδευσης και δικτύων συγκράτησης σε πρανή του Δήμου Θήρας». Το έργο, συμβατικής δαπάνης 1.959.659,66 ευρώ πλέον ΦΠΑ, ανατέθηκε μέσω της εξαιρετικής διαδικασίας της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Η προσφυγή σε αυτήν τη διαδικασία δικαιολογήθηκε λόγω της κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από απρόβλεπτα κατολισθητικά φαινόμενα, ως αποτέλεσμα της μακράς σεισμικής δραστηριότητας τον Φεβρουάριο του 2025. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι πληρούνται οι σωρευτικές προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν.4412/2016. Συμπερασματικά, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, με την επισήμανση να συμπληρωθεί εξαρχής ο αριθμός και το ποσό της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης.

Η Πράξη 334/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κωλύει την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για το Τμήμα 5 του έργου δασοτεχνικής διευθέτησης χειμάρρων σε περιοχές ευθύνης του Δασαρχείου Πεντέλης, έπειτα από την πυρκαγιά της 11ης Αυγούστου 2024. Το Κλιμάκιο έκρινε μη νόμιμη την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016). Αιτιολογήθηκε ότι ο σκοπός του έργου εντασσόταν σε πολυετή σχεδιασμό και δεν τεκμηριώθηκε η κατεπείγουσα ανάγκη, αφού μεσολάβησε διάστημα σχεδόν ενός έτους μεταξύ της πυρκαγιάς και της ανάθεσης της σύμβασης, ικανό για τη διεξαγωγή επισπευσμένης ανοικτής διαδικασίας. Επιπλέον, καταγράφηκε πλημμέλεια κατά τη διαπραγμάτευση, καθώς αποκλείστηκε οικονομικός φορέας για λόγους αντίθετους με τους ρητούς όρους της πρόσκλησης.

Προμήθεια, εγκατάσταση, παραμετροποίηση και θέση σε παραγωγική λειτουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος κυβερνοασφάλειας(...)	Με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι: α) το αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης που συνίσταται στην προμήθεια, εγκατάσταση, παραμετροποίηση και θέση σε παραγωγική λειτουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος κυβερνοασφάλειας, καθώς και στην αναβάθμιση των δυνατοτήτων δικτύου για τις ανάγκες του Δήμου Αθηναίων, εμπεριέχεται στις δράσεις των άρθρων 2.10 και 2.8 της αναφερόμενης στο υποβληθέν για έλεγχο σχέδιο σύμβασης Α.Π. 215858/20.07.2023 προγραμματικής σύμβασης που αφορούν στην «αναβάθμιση υποδομής κυβερνοασφάλειας του Δήμου Αθηναίων σε επίπεδο υλικού, λογισμικού και αρχιτεκτονικής» και στη «διάθεση, συντήρηση, επισκευή, και αναβάθμιση του μηχανογραφικού εξοπλισμού για την κάλυψη των αναγκών του Δήμου Αθηναίων», αντιστοίχως, β) η σύναψη της προγραμματικής αυτής σύμβασης έχει κριθεί νόμιμη με την 388/2023 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, γ) τόσο η διάρκεια της ως άνω προγραμματικής σύμβασης που ανέρχεται σε 24 μήνες από την υπογραφή της, όσο και ο προϋπολογισμός των δράσεων 2.8 και 2.10 αυτής (συνολικά 1.800.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ) καλύπτουν τη διάρκεια της ελεγχόμενης σύμβασης (8 μήνες από την υπογραφή της) και τον προϋπολογισμό αυτής (1.315.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ), αντιστοίχως, και δ) έχει ήδη εκδοθεί για την υλοποίηση της ως άνω προγραμματικής σύμβασης η 173539/12.6.2023 σχετική απόφαση ανάληψης υποχρέωσης. Με βάση τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 5 έως 7, το Δικαστήριο κρίνει περαιτέρω ότι νομίμως εντάχθηκε η ελεγχόμενη σύμβαση στο αντικείμενο της ως άνω προγραμματικής σύμβασης, έστω και αν αυτή συνήφθη μετά τη δημοπράτηση της ελεγχόμενης σύμβασης, καθόσον με τον τρόπο αυτό επιλύεται το ζήτημα της εξασφάλισης της χρηματοδότησης της τελευταίας που ανέκυψε λόγω της λήξης της διάρκειας στις 30.9.2023 της προβλεφθείσας στη οικεία διακήρυξη Α.Π. 070809/31.3.2020 προγραμματικής σύμβασης (πρβλ. ΕλΣυν VI Τμ. 3236/2013, 4169/2015, 2225/2016, Ελ Κλ. 121/2016), και ότι τεκμηριώνεται επαρκώς η ύπαρξη βεβαίας και εξασφαλισμένης χρηματοδότησης για την εκτέλεση της ελεγχόμενης σύμβασης, χωρίς τούτο να αναιρείται από το γεγονός ότι η ως άνω Α.Π. 215858/20.7.2023 προγραμματική σύμβαση δεν αναφερόταν στη διακήρυξη και στα έγγραφα της ελεγχόμενης σύμβασης. Κατά συνέπεια, όπως βασίμως προβάλλεται με την υπό κρίση προσφυγή, δεν συντρέχει ο διαπιστούμενος με την προσβαλλόμενη πράξη διακωλυτικός της υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης λόγος.Για τους λόγους αυτούςΔέχεται την από 18.10.2023 (ΑΒΔ 3436/18.10.2023) προσφυγή ανάκλησης της ανώνυμης αναπτυξιακής εταιρείας Ο.Τ.Α. με την επωνυμία «…» και τον διακριτικό τίτλο «…Α.Ε.». Ανακαλεί την 33/2023 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου ΟΤΑ ΙΙΙ στον Δήμο Αθηναίων.  

Η Πράξη 45/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για την παροχή υποστηρικτικών, συμβουλευτικών και οικονομικών υπηρεσιών προς τη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Διοικητικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η συνολική δαπάνη, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος προαίρεσης, ανέρχεται σε 2.756.124,00 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.). Η υπόθεση επανεισήχθη προς κρίση μετά την υποβολή συμπληρωματικών στοιχείων που ζητήθηκαν με προγενέστερη αναβλητική πράξη. Το Υπουργείο τεκμηρίωσε την ανάγκη ανάθεσης των υπηρεσιών επικαλούμενο σημαντική έλλειψη προσωπικού (υπηρετούν 87 υπάλληλοι έναντι 144 οργανικών θέσεων), την ανάγκη εκπαίδευσης στο νέο λογιστικό πλαίσιο και την υποστήριξη της νεοσυσταθείσας Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η ανάγκη ανάθεσης αιτιολογείται επαρκώς λόγω των έκτακτων υπηρεσιακών συνθηκών και ότι δεν συντρέχουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαγωνιστική διαδικασία. Ως εκ τούτου, αποφασίστηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Η απόφαση 1275/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης της Περιφέρειας Κρήτης κατά της 215/2025 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης προμήθειας υλικών δακοκτονίας για το πρόγραμμα του 2025 (προϋπολογισμού 3.286.784,30 ευρώ πλέον ΦΠΑ). Το Δικαστήριο έκρινε ότι η Περιφέρεια Κρήτης δεν είχε την αρμοδιότητα διενέργειας της προμήθειας, καθώς αυτή έχει περιέλθει αποκλειστικά στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σύμφωνα με τον ν. 4597/2019. Απέρριψε τους ισχυρισμούς περί συντρέχουσας αρμοδιότητας ή επιτακτικής ανάγκης. Επίσης, έκρινε ότι η Περιφέρεια μη νομίμως χρησιμοποίησε πιστώσεις από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους για την προμήθεια αυτή.
Τέλος, επιβεβαίωσε την έλλειψη τεκμηρίωσης των προκηρυχθεισών ποσοτήτων υλικών ανά Περιφερειακή Ενότητα (λόγω ασυμφωνίας στον υπολογισμό των στρεμμάτων) και εν μέρει της προϋπολογισθείσας δαπάνης για το Τμήμα 4 του διαγωνισμού. Επομένως, οι διαπιστωθέντες διακωλυτικοί λόγοι σύναψης της σύμβασης εξακολουθούν να συντρέχουν.

Τρόπος ανακατασκευής διατηρητέου κτιρίου που βρίσκεται στην Μυτιλήνη και κατέρρευσε ολοσχερώς λόγω παλαιότητας (φυσική φθορά).(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Η ανακατασκευή του ως άνω διατηρητέου κτιρίου, που κατέρρευσε ολοσχερώς λόγω παλαιότητας (φυσική φθορά από βροχοπτώσεις κ.λπ.), θα γίνει βάσει σχετικής μελέτης τεκμηρίωσης και αποκατάστασης, κατά την διαδικασία και τα ειδικότερα προβλεπόμενα ευθέως από τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ.5 εδ.β’ του Ν 1577/1985 και το Π.Δ/γμα της 15/28-4-1988 και σύμφωνα με τις υποδείξεις του ΣΧΟΠ Νομού Λέσβου.