ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/43/2020

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) σχετικά με προτεινόμενη τροπολογία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για τον ν. 4332/2015. Η τροπολογία αφορά την παράταση έως τις 31.12.2020 της δυνατότητας σύναψης συμβάσεων με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την κάλυψη έκτακτων αναγκών που σχετίζονται με την υποδοχή και φιλοξενία προσφύγων. Η Αρχή διατυπώνει επιφυλάξεις για τη συμβατότητα του «τεκμηρίου» κατεπείγουσας ανάγκης με το ενωσιακό δίκαιο, υπογραμμίζοντας ότι οι σχετικές ανάγκες είναι πλέον διαρκείς και απαιτούν προγραμματισμό μέσω ανοικτών διαγωνιστικών διαδικασιών. Επίσης, επισημαίνει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση στερείται σαφήνειας και ενέχει κινδύνους για τη διαφάνεια των δημόσιων συμβάσεων, καθώς οι εξαιρετικές διαδικασίες πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά και να αιτιολογούνται ειδικά ανά περίπτωση, αντί να δημιουργούνται γενικά τεκμήρια που καταργούν τον έλεγχο νομιμότητας.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, με την υπ' αριθμόν Α8/2018 γνωμοδότησή της, εξέτασε τροπολογία σε σχέδιο νόμου που αφορά την προσθήκη των ασφαλιστικών επιχειρήσεων στα νομικά πρόσωπα που επιτρέπεται να εκδίδουν εγγυητικές επιστολές στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων. Η Αρχή διατύπωσε θετική γνώμη, υπογραμμίζοντας ωστόσο την ανάγκη για προσεκτική αναδιατύπωση της διάταξης ώστε να αποφευχθούν περιορισμοί στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να διασφαλισθεί η συμπερίληψη όλων των νομίμως δραστηριοποιούμενων στην Ελλάδα ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Επιπλέον, κρίθηκε απαραίτητη η παροχή κατάλληλων οδηγιών προς τις αναθέτουσες αρχές για τη διαδικασία ελέγχου εγκυρότητας των εγγυητικών επιστολών μέσω του μητρώου της Τράπεζας της Ελλάδος, προκειμένου να αποτραπούν φαινόμενα πλαστότητας.

Η απόφαση αφορά την άρνηση έκδοσης σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση από τον Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας & Εγγυήσεων Προέλευσης ΑΕ (ΔΑΠΕΕΠ). Ο ΔΑΠΕΕΠ ζήτησε την έγκριση για σύναψη σύμβασης με την εταιρεία Unicorn Systems A.S. Τσεχίας για τη συντήρηση και υποστήριξη του Πληροφοριακού Συστήματος του Μητρώου Εγγυήσεων Προέλευσης, σύμφωνα με τα πρότυπα CEN/CENELEC EN 16325 και AIB HUB, αξίας 280.000 € πλέον ΦΠΑ. Η Επιτροπή κρίνει ότι δεν έχει αρμοδιότητα να εκδώσει τη γνώμη, καθώς η συνολική αξία των ομοειδών συμβάσεων εντός 12 μηνών (361.059 € πλέον ΦΠΑ) δεν υπερβαίνει το κατώτατο όριο του άρθρου 235 του ν. 4412/2016 (443.000 €).

Τροποποίηση της αριθμ. 127/3.1.2018 κοινής υπουργικής απόφασης με θέμα: «Έγκριση των Προϋπολογισμών Οικονομικού έτους 2018 των Φορέων του Κεφ. Α΄ του ν. 3429/2005 του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, των οποίων ο προϋπολογισμός τους υπερβαίνει το ποσό των 10 εκατ. ευρώ» (ΦΕΚ 56/Β΄/18.01.2018), ως προς τον Φορέα «Διαχειριστής ΑΠΕ και Εγγυήσεων Προέλευσης Α.Ε.» (ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε., πρώην ΛΑΓΗΕ Α.Ε. - Λειτουργός Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε.).

Η γνώμη της Αρχής αφορά διάταξη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων από τη ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε. για την ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Εγγυήσεων Προέλευσης. Η προτεινόμενη ρύθμιση προέβλεπε τη χρήση της διαδικασίας απευθείας ανάθεσης για ποσά έως 150.000 ευρώ εντός του 2020, παρεκκλίνοντας από τις γενικές διατάξεις του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι παρεκκλίσεις από το ενωσιακό δίκαιο επιτρέπονται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις και ότι η αόριστη επίκληση του δημοσίου συμφέροντος ή εκτάκτων συνθηκών χωρίς επαρκή αιτιολόγηση δεν δικαιολογεί την αποφυγή των ανταγωνιστικών διαδικασιών ανάθεσης. Τονίζεται η ανάγκη για ορθολογικό προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Έγκριση του προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2020 του Διαχειριστή ΑΠΕ και Εγγυήσεων Προέλευσης Α.Ε. (ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ).

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στις διατάξεις των άρθρων 77-81 του νόμου 4864/2021, οι οποίες ρυθμίζουν τη διαφημιστική δραστηριότητα του Δημοσίου Τομέα και θέματα της Ε.Ρ.Τ. Α.Ε. Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα των ρυθμίσεων που αφορούν τον ορισμό των διαφημιστικών υπηρεσιών, τη διαδικασία ανάθεσης και πληρωμής σε Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μέσω εντολών αναδόχων, καθώς και τη δυνατότητα της ΕΡΤ να αναθέτει έργα προβολής και μετάδοσης. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι συμβάσεις για χρόνο μετάδοσης εξαιρούνται από τον νόμο 4412/2016, ωστόσο τονίζει την ανάγκη στενής ερμηνείας των εξαιρέσεων και σχολιάζει την αναδρομική ισχύ των διατάξεων από την 1η.1.2021.

Έγκριση του προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2019 της Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων (Ε.Δ.Ε.Υ. Α.Ε.) και του Διαχειριστή ΑΠΕ και Εγγυήσεων Προέλευσης Α.Ε. (ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ). 

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων γνωμοδότησε ομόφωνα αρνητικά σχετικά με τη νομιμότητα προτεινόμενων διατάξεων του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Οι διατάξεις αφορούσαν την παράταση συμβάσεων προμήθειας ειδών αρτοτροφοδοσίας για σωφρονιστικά καταστήματα, καθώς και την παράταση της σύμβασης για την ηλεκτρονική επιτήρηση υποδίκων και καταδίκων. Η Αρχή επισήμανε ότι οι εν λόγω ρυθμίσεις, οι οποίες εισάγουν ουσιαστική αύξηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, ενδέχεται να παραβιάζουν τον ν. 4412/2016 και τις αρχές περί διαφάνειας και ελεύθερου ανταγωνισμού. Επιπλέον, κρίθηκε ότι η πρόβλεψη για αναδρομική ισχύ των συμβάσεων στερείται νομικού ερείσματος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διεξαγωγή νέων διαγωνιστικών διαδικασιών αντί για κατά παρέκκλιση παρατάσεις.

Η παρούσα γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά σε προτεινόμενη τροπολογία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού Πολυνομοσχεδίου. Η τροπολογία ρυθμίζει μεταβατικά ζητήματα των Μητρώων Συντελεστών παραγωγής δημοσίων και ιδιωτικών έργων (ΜΗ.Τ.Ε.) μετά την έκδοση του π.δ. 71/2019. Σκοπός της ρύθμισης είναι η κάλυψη του κενού δικαίου που δημιουργήθηκε από την κατάργηση παλαιότερων διατάξεων (άρθρα 105 και 106 του ν. 3669/2008), η αναστολή ισχύος ειδικών διατάξεων για την εγγραφή στελεχών στο Μ.Ε.Κ. και το ανεκτέλεστο έργων, καθώς και η θέσπιση μεταβατικών διατάξεων για τις αιτήσεις εγγραφών και μεταβολών στα Μητρώα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020. Η Αρχή κρίνει τη ρύθμιση αναγκαία για την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς, επισημαίνοντας ωστόσο την ανάγκη ορθότερης νομοθετικής διατύπωσης και αποσαφήνισης της ισχύος των διατάξεων για την αποφυγή πρακτικών δυσχερειών και νομικών ασαφειών.