ΝΣΚ/266/2002

Πλοία. Οριστική απώλεια πλοίου. Φορολογία πλοίων.Επί διαλύσεως πλοίου ή βυθίσεως αυτού, η φορολογική υποχρέωση του Ν 27/75 παύει να υφίσταται από της διαλύσεως (ή βυθίσεως) του πλοίου, του φορολογουμένου φέροντος το βάρος της αποδείξεως περί επελεύσεως του ως άνω γεγονότος. Επί μεταβιβάσεως όμως ελληνικού πλοίου σε αλλοδαπούς ή και ομοίας μεταβιβάσεως της κυριότητος (κατακυρώσεως) πλοίου κατόπιν δημοσίου πλειστηριασμού (κατά ποσοστό συνεπαγόμενο την απώλεια της ελληνικής εθνικότητος και στις δύο περιπτώσεις), ενόσω η περίληψη της κατακυρωτικής εκθέσεως δεν έχει καταχωρισθεί για οποιονδήποτε λόγο στο νηολόγιο, εξακολουθεί να υφίσταται η φορολογική υποχρέωση, έστω και αν ο πλοιοκτήτης παρέδωσε το πλοίο και έπαυσε κατόπιν αυτού, να έχει την εκμετάλλευσή του.

Πλοία. Οριστική απώλεια πλοίου. Φορολογία πλοίων.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Επί διαλύσεως πλοίου ή βυθίσεως αυτού, η φορολογική υποχρέωση του Ν 27/75 παύει να υφίσταται από της διαλύσεως (ή βυθίσεως) του πλοίου, του φορολογουμένου φέροντος το βάρος της αποδείξεως περί επελεύσεως του ως άνω γεγονότος. Επί μεταβιβάσεως όμως ελληνικού πλοίου σε αλλοδαπούς ή και ομοίας μεταβιβάσεως της κυριότητος (κατακυρώσεως) πλοίου κατόπιν δημοσίου πλειστηριασμού (κατά ποσοστό συνεπαγόμενο την απώλεια της ελληνικής εθνικότητος και στις δύο περιπτώσεις), ενόσω η περίληψη της κατακυρωτικής εκθέσεως δεν έχει καταχωρισθεί για οποιονδήποτε λόγο στο νηολόγιο, εξακολουθεί να υφίσταται η φορολογική υποχρέωση, έστω και αν ο πλοιοκτήτης παρέδωσε το πλοίο και έπαυσε κατόπιν αυτού, να έχει την εκμετάλλευσή του.

Ζητήματα που προκύπτουν για το εάν θα πρέπει να επιβληθούν διοικητικές κυρώσεις για την πρόκληση θαλάσσιας ρύπανσης από ρυμουλκό εφοδιαστικό πλοίο και μη λήψη κατάλληλων και αναγκαίων μέτρων για την αποφυγή της, καθώς και να καταλογισθούν οι δαπάνες απορρύπανσης του Ελληνικού Δημοσίου στον κληρονόμο του αποβιώσαντος πλοιοκτήτη.(...)Ο Δ.Τ., μοναδικός εξ αδιαθέτου κληρονόμος του Γ.Τ., πλοιοκτήτη του Ρ/Κ–Ε/Φ ΚΛΑΙΡΗ Τ» ΝΠ 8983, αποβιώσαντος την 21-05-2018, δεν θεωρείται υπαίτιος, με βάση τα άρθρα 11 και 12 του π.δ. 55/1998 για την πρόκληση θαλάσσιας ρύπανσης από το πλοίο αυτό στη Βλύχα Ελευσίνας την 10-11-2019 και τη μη λήψη κατάλληλων και αναγκαίων μέτρων για την αποφυγή της, προκειμένου να του επιβληθούν οι προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις και να του καταλογισθούν οι δαπάνες απορρύπανσης του Ελληνικού Δημοσίου. Η πράξη αποδοχής κληρονομιάς πρέπει να καταχωρηθεί στα νηολόγια προκειμένου αυτός να καταστεί κύριος του πλοίου και επομένως πλοιοκτήτης, ώστε να του επιβληθούν οι προαναφερθείσες κυρώσεις και να του καταλογισθούν οι δαπάνες απορρύπανσης του Ελληνικού Δημοσίου. Η Διοίκηση είναι η μόνη αρμόδια να διαπιστώσει εάν στη συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει υπαιτιότητα άλλου προσώπου για το ζημιογόνο γεγονός (ομόφωνα).

Αποδοχή δωρεάς πλοίου από το Δημόσιο, κατόπιν συμφωνίας διακρατικής με την κυβέρνηση των ΗΠΑ – Εφαρμογή ή μη του άρθρου 3 ν. 4182/2013 για την αποδοχή κοινωφελών περιουσιών από το Δημόσιο, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, προκειμένου να περιέλθει η κυριότητα του πλοίου στο Δημόσιο.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Η συμφωνία μεταξύ της Ελληνικής Κυβέρνησης και της Κυβέρνησης των ΗΠΑ για περιέλευση ενός ιστορικής σημασίας πλοίου στην κυριότητα του ελληνικού κράτους, προκειμένου να χρησιμεύσει ως μουσειακό έκθεμα δεν αποτελεί δωρεά κατά την έννοια του Αστικού Κώδικα, αλλά συμφωνία μεταξύ κρατών (διακρατική) για την επίτευξη εθνικού σκοπού, η οποία, κατά ρητή πρόβλεψη των όρων της, διέπεται από το δίκαιο των Η.Π.Α. και, επομένως, δεν απαιτείται πράξη αποδοχής αυτής από τον Υπουργό Οικονομικών για να θεωρηθεί ολοκληρωμένη η περιέλευση της κυριότητας του αναφερόμενου σε αυτή πλοίου στο Ελληνικό Δημόσιο, ούτε για να καταστεί δυνατή η εγγραφή του πλοίου στα ελληνικά νηολόγια. Δεν έχει επομένως εν προκειμένω εφαρμογή ο Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών (α.ν. 2039/1939 και ήδη ο ν. 4182/2013). Η απάντηση στα λοιπά ερωτήματα παρέλκει κατόπιν των ανωτέρω. (πλειοψ.) Παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια ΝΣΚ, κατόπιν της υπ’ αριθ. 109/2017 γνωμ. του Δ΄ Τμήματος ΝΣΚ.

Αντικατάσταση συμβατικού πλοίου με άλλο κατωτέρων προσόντων, κατά το στάδιο εκτελέσεως της συμβάσεως, εφόσον συντρέχουν «εξαιρετικές περιπτώσεις», σύμφωνα με σχετικό όρο της οικείας προκηρύξεως – Έννοια «εξαιρετικών περιπτώσεων».(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Ως «εξαιρετικές περιπτώσεις», με τη συνδρομή των οποίων επιτρέπεται η αντικατάσταση του συμβατικού πλοίου με άλλο κατωτέρων προσόντων, σύμφωνα με τον όρο 36 του παραρτήματος Ι της υπ’ αριθμ. πρωτ. ΔΜ/Φ.231.01/135/9-1-2009 προκηρύξεως του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής νοούνται οι έκτακτες, ήτοι οι ιδιάζουσες, ασυνήθεις, απρόβλεπτες και χρονικά περιορισμένες εκείνες καταστάσεις αδυναμίας της αναδόχου πλοιοκτήτριας εταιρείας να εκπληρώσει την υποχρέωσή της με το συμβατικό πλοίο ή να προβεί στην αντικατάστασή του με άλλο πλοίο της ίδιας ή και με πλοίο άλλου πλοιοκτήτη αναλόγων προσόντων και μεταφορικής ικανότητας, υπό την προϋπόθεση ότι η αδυναμία της πλοιοκτήτριας οφείλεται σε γεγονός ή γεγονότα, για τα οποία η ανάδοχος δεν έχει ευθύνη και για τα οποία ενημέρωσε άμεσα την αρμόδια Υπηρεσία. Στη Διοίκηση εναπόκειται να κρίνει αιτιολογημένως, αφού πρώτα ελέγξει τη βασιμότητά τους, κατά πόσον τα επικαλούμενα από την πλοιοκτήτρια εταιρεία πραγματικά περιστατικά εμπίπτουν στην ανωτέρω έννοια των «εξαιρετικών περιπτώσεων», προκειμένου να κρίνει στη συνέχεια αν συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του σχετικού όρου προκηρύξεως. (ομοφ.)

α) Αναγκαιότητα έκδοσης πράξης αποδοχής της δωρεάς από τον Υπουργό Οικονομικών για την περιέλευση της κυριότητας του πλοίου στο Ελλ. Δημόσιο/Υπ.Ναυτιλίας & Ν.Π., και την εγγραφή του στα ελληνικά νηολόγια, παρά την υπογραφή πιστοποιητικού παράδοσης και αποδοχής του πλοίου. β) Αν θεωρηθεί αναγκαία η πράξη αποδοχής της δωρεάς από τον Υπουργό Οικονομικών, αν απαιτείται προηγούμενη γνωμοδότηση του «Κεντρικού Συμβουλίου Κοινωφελών Περιουσιών», δεδομένης της ουσιαστικής αδυναμίας τεκμηρίωσης της αξίας αυτού κατά τον χρόνο της δωρεάς.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Εκφράσθηκαν σχετικά με τα ερωτήματα δύο γνώμες που ισοψήφισαν: Κατά την πρώτη, δεν απαιτείται πράξη αποδοχής της δωρεάς από τον Υπουργό Οικονομικών, για να θεωρηθεί ολοκληρωμένη η περιέλευση της κυριότητας του πλοίου στο Ελληνικό Δημόσιο, ούτε για να καταστεί δυνατή η εγγραφή του πλοίου στα ελληνικά νηολόγια και εσφαλμένως εκλαμβάνεται ότι εφαρμόζεται εν προκειμένω ο Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών (α.ν. 2039/1939 και ήδη ν. 4182/2013), δοθέντος ότι η αναφερόμενη στο ερώτημα συμφωνία δεν αποτελεί δωρεά κατά την έννοια του Αστικού Κώδικα, αλλά διακρατική συμφωνία μεταξύ δύο κρατών για δημόσιο σκοπό, η οποία, κατά ρητή πρόβλεψη των όρων της, διέπεται από το δίκαιο των Η.Π.Α. Ως εκ τούτου, παρέλκει η εξέταση των λοιπών ζητημάτων που τίθενται με το ερώτημα. Κατά τη δεύτερη γνώμη, απαιτείται αποδοχή της δωρεάς από τον Υπουργό Οικονομικών προκειμένου να θεωρηθεί ολοκληρωμένη η περιέλευση της κυριότητας του πλοίου στο Ελλ. Δημόσιο, δεδομένου ότι η υπό κρίση συμφωνία αποτελεί δωρεά κατά την έννοια του άρθρου 1 του ν. 4182/2013 και, ως εκ τούτου, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής αυτού, λαμβάνοντας υπόψη και τις διατάξεις της παρ. Ε του άρθρου 11 του ν. 3816/2010, καθώς και την έλλειψη αντίθετης ρύθμισης. Λόγω της ισοψηφίας των δύο γνωμών το ερώτημα παραπέμπεται στην Ολομέλεια του Ν.Σ.Κ.. Εκδόθηκε η υπ' αριθ. 31/2018 γνωμ. Β΄ Τακτικής Ολομέλειας ΝΣΚ.

Παροχή εμπράγματης ασφάλειας επί πλοίου, σαν εγγύηση για την παροχή άδειας εγκεκριμένου αποθηκευτή.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Ο νόμος δεν απαγορεύει την σύσταση υποθήκης επί πλοίου σαν εγγύηση για την εξασφάλιση των απαιτήσεων του Δημοσίου στην περίπτωση χορηγήσεως άδειας εγκεκριμένου αποθηκευτή, εκτός των περιπτώσεων που απαιτείται αποκλειστικά ή εν μέρει οικονομική εγγύηση (άρθρο 4 της υπ’ αριθμ. Φ.883/530/16-9-1999 Υ.Α.). Τα αρμόδια, όμως, για τον έλεγχο όργανα του Δημοσίου (η Τελωνειακή Περιφέρεια), θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά κατά τον έλεγχο όλων των αναγκαίων εγγράφων, που προσδιορίζουν την αξία, την κυριότητα, τα βάρη και γενικά τη νομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται το συγκεκριμένο πλοίο, στην περίπτωση δε που αμφιβάλλουν για τη δυνατότητα εξασφαλίσεως των συμφερόντων του Δημοσίου, όταν θα καταστεί απαιτητός ο Ε.Φ.Κ., δια του είδους αυτού της εγγυήσεως, είναι υποχρεωμένα να ζητήσουν από τον ενδιαφερόμενο την παροχή άλλου είδους εγγυήσεως που να εξασφαλίζει πλήρως τα συμφέροντα του Δημοσίου.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που έκανε δεκτή την προσφορά της εταιρείας «………………」 για τη δρομολογιακή γραμμή με αριθμό 5 («……………………. ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ»). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την εξυπηρέτηση δρομολογιακών γραμμών με σύναψη Σύμβασης ή Συμβάσεων Ανάθεσης Δημόσιας Υπηρεσίας, με διάρκεια μέχρι 31.10.2020 για συμβάσεις ενός έτους ή μέχρι 31.10.2023 για συμβάσεις τετραετούς διάρκειας. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι το πλοίο της αντιπάλου εταιρείας δεν πληροί τις απαιτήσεις ασφαλείας, ευστάθειας και νομοθεσίας, ενώ η αναθέτουσα αρχή απέκλεισε τη δική της προσφορά λόγω κατηγορίας του πλοίου της, χωρίς να εξετάσει επαρκώς αυτά τα ζητήματα.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων οικονομικός φορέας ζητά την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής με αριθμό πρωτοκόλλου 2252.1.1/76854/21, η οποία αφορά τη μη πρόκρισή του στο επόμενο διαγωνιστικό στάδιο για τη δρομολογιακή γραμμή 1 του Παραρτήματος IV της διακήρυξης. Η συγκεκριμένη διαδικασία αφορά την ανάθεση δημόσιας σύμβασης για υπηρεσίες που καλύπτουν την περίοδο από 01/11/2021 μέχρι 31/10/2022 (ή 31/10/2023 για διετείς συμβάσεις), με ελάχιστο προϋπολογισμό για το πρώτο έτος 70.328.351,37 ευρώ. Ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι αδικείται από την απόρριψη της προσφοράς του, η οποία αφορούσε πλοίο κατηγορίας 3, ενώ προκρίθηκε προσφορά με πλοίο ανώτερης κατηγορίας (κατηγορία 1) και με πλοίο αντικατάστασης, σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης.

Οι προσφεύγουσες εταιρείες με τις προδικαστικές προσφυγές τους (ΓΑΚ 1594/2019 και ΓΑΚ 1599/2019) επιδιώκουν την ακύρωση της απόφασης του Υπουργού που απέρριψε τις προσφορές τους για συγκεκριμένα δρομολόγια. Η πρώτη προσφεύγουσα θέλει να ανατεθεί η γραμμή ΚΕΡΚΥΡΑ-ΠΑΞΟΙ-ΛΕΥΚΑΔΑ-ΜΕΓΑΝΗΣΙ-ΠΙΣΑΕΤΟΣ ΙΘΑΚΗΣ-ΣΑΜΗ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ-ΖΑΚΥΝΘΟΣ με το πλοίο «******», ενώ η δεύτερη προσφεύγουσα διεκδικεί τη γραμμή ΚΑΛΥΜΝΟΣ-ΛΕΡΟΣ-ΛΕΙΨΟΙ-ΑΡΚΙΟΙ-ΑΓΑΘΟΝΗΣΙ-ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟ-ΣΑΜΟΣ. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την εξυπηρέτηση δρομολογιακών γραμμών για ένα έτος (01/11/2019 έως 31/10/2020) ή τέσσερα έτη (μέχρι 31/10/2023), με συνολική προϋπολογισμένη αξία 1.549.935,00 ευρώ. Ως αιτίες ακυρώσεων αναφέρονται η μη προσκόμιση στοιχείων για το έτος καθέλκυσης του πλοίου και η έλλειψη απόδειξης ταχύτητας πλοίου στο 90% της ισχύος των μηχανών (για την πρώτη προσφυγή), καθώς και η μη συμμόρφωση με τους όρους ονομαστικών μετοχών (για τη δεύτερη προσφυγή).