ΣτΕ/677/2006

Δεν είναι νόμιμη η ταυτόχρονη πρόσκληση υποβολής επικαιροποιημένων δικαιολογητικών και υπογραφής της σύμβασης, αφού κατά το στάδιο πριν την εκ νέου υποβολή και έλεγχο των δικαιολογητικών του μειοδότη, δεν υφίσταται νόμιμη κοινοποίηση της κατακυρωτικής απόφασης και της πρόσκλησης για υπογραφή της οικείας σύμβασης. Εξάλλου, ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να προσέλθει για την υπογραφή της σύμβασης και να προσκομίσει τις απαιτούμενες εγγυήσεις καλής εκτέλεσης μέσα στην προθεσμία που τάσσεται στη σχετική πρόσκληση, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τις δεκαπέντε ημέρες. Η προθεσμία δε αυτή είναι, σύμφωνα με το σαφές γράμμα του άρθρου 4.2 της διακήρυξης, αποκλειστική, αν δε παρέλθει άπρακτη ή αν εντός αυτής προσκομισθούν ελλιπή δικαιολογητικά, η κατακυρωτική απόφαση ανακαλείται και το αποτέλεσμα του διαγωνισμού κατακυρώνεται στον δεύτερο μειοδότη, (πρβλ Τμήμα VI 178/2007, Σ.τ.Ε. 677/2006.) Σε περίπτωση δε που ταχθείσα προς τούτο προθεσμία είναι μικρότερη των 15 ημερών, χωρίς τούτο να προβλέπεται από τη διακήρυξη, και ο μειοδότης δεν προσέλθει εντός αυτής να υπογράψει τη σχετική σύμβαση, δεν δύναται νομίμως να κηρυχθεί έκπτωτος (βλ. Σ.τ.Ε. 2009/2004).

Η προδικαστική προσφυγή ασκήθηκε για την ακύρωση της απόφασης 43/27.02.2018 του Δ.Σ. της εταιρείας, η οποία επικύρωσε τα δικαιολογητικά κατακυρώσεις της συμβάσης για την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας κλινικών εγκαταστάσεων και χώρων νοσοκομείου. Η προσφυγή αιτείται τη διατήρηση της ισχύος της προβαλλόμενης πράξης και τη συνέχιση της διαγωνιστικής διαδικασίας, με αιτιολογία την παράβαση της νομοθεσίας για δημόσιες συμβάσεις, ιδίως στον τρόπο γνωστοποίησης των δικαιολογητικών κατακυρώσεων προς τους συμμετέχοντες.

Γεωργία. Κοινοτικοί Κανονισμοί. Οικονομικές ενισχύσεις. Επιτρεπτό ή μη κατασχέσεως αυτών στα χέρια τρίτου και προσκομιδή ή μη αποδεικτικού ενημερότητος για την είσπραξή τους.Είναι επιτρεπτή η υπό του Ελληνικού Δημοσίου κατάσχεση στα χέρια της Αγροτικής Τραπέζης της Ελλάδος ΑΕ, ως τρίτης, των προβλεπομένων από τον Κανονισμό (ΕΟΚ) 2078/1992 του Συμβουλίου οικονομικών ενισχύσεων στους κατόχους γεωργικών εκμεταλλεύσεων, οι οποίες εντάχθηκαν στο πρόγραμμα μακροχρονίου παύσεως της καλλιέργειας γεωργικών γαιών του Κανονισμού αυτού. Για την υπό του δικαιούχου είσπραξη της εν λόγω οικονομικής ενισχύσεως, απαιτείται η προσκομιδή αποδεικτικού ενημερότητος για χρέη και φορολογικές υποχρεώσεις προς το Δημόσιο. [Περαιτέρω, η γνωμοδότηση, ανατρέχουσα σε σειρά γνωμοδοτήσεων του Ν.Σ.Κ. (Ολομελείας και Τμημάτων), αναφέρεται και γενικότερα στο ζήτημα του επιτρεπτού ή μη της κατασχέσεως στα χέρια τρίτου, της εκχωρήσεως και του συμψηφισμού απαιτήσεων ιδιωτών προερχομένων εκ κοινοτικών επιδοτήσεων ή άλλης φύσεως ενισχύσεων, ως και στο ζήτημα αν για την είσπραξη απαιτήσεων τοιαύτης φύσεως αποτελεί ή όχι προϋπόθεση η προσκομιδή αποδεικτικού ενημερότητος].

Η προδικαστική προσφυγή ασκήθηκε με αντικείμενο τη διαδικασία διεθνώς ανοικτού διαγωνισμού για την ανάδειξη αναδόχων του έργου με τίτλο «ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ TAP ΜΕ ΤΟΝ ΕΣΝΦΑ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΕΣΑΜΒΡΙΑ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ». Η προσφυγούσα επιδιώκει την ακύρωση της προβαλλόμενης απόφασης του ανηγμένου φορέα με αριθμό 377/04/8.11.2018 και τη διατήρηση ισχύος της προβαλλόμενης πράξης, η οποία έγινε δεκτή η κατατεθείσα προσφορά της στην υπό κρίση διαγωνιστική διαδικασία. Επιπλέον, ζητείται η απόρριψη της προσφυγής και η παράδοση του προκαταβληθέντος παραβόλου.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα επιδιώκει την ακύρωση της απόφασης του Δήμου με αριθμό 85/2020, η οποία απέρριψε την προσφορά της για συγκεκριμένα είδη (1, 2, 3, 4, 5, 6, 23, 26, 29, 32, 43) του διαγωνισμού προμήθειας μέσων ατομικής προστασίας. Επίσης, ζητά την επιστροφή της εγγυητικής επιστολής που κατέπεσε υπέρ του Δήμου, καθώς και την αναίρεση της κατακύρωσης του είδους 5 στον επόμενο μειοδότη και της κήρυξης άγονου του διαγωνισμού για τα υπόλοιπα είδη. Υποστηρίζει ότι τα δικαιολογητικά κατακύρωσης υποβλήθηκαν έντυπα εμπροθέσμως, αν και όχι ηλεκτρονικά, και ότι η απόρριψη παραβιάζει τις αρχές αναλογικότητας και χρηστής διοίκησης.

Η προσφεύγουσα με την προδικαστική προσφυγή της αιτείται την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής υπ’ αρ. Φ.600.163/113/36139 Σ.2244/13 Απριλίου 2021, καθ’ ο μέρος όπου αποφασίστηκε ο αποκλεισμός της από τον διαγωνισμό και η ανακήρυξη της παρεμβαίνουσας σε προσωρινό μειοδότη. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών σίτισης για πρόσφυγες και μεταναστες σε δομή φιλοξενίας για διάρκεια 90 ημερών, με προϋπολογισμό 293.017,70€ χωρίς ΦΠΑ. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι κατέθεσε όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά σύμφωνα με τη Διακήρυξη και ότι η αιτιολογία του αποκλεισμού της ήταν εσφαλμένη, καθώς τα έγγραφα για τα οποία θεωρήθηκε ότι λείπουν δεν απαιτούνταν ρητά ή είχαν ήδη υποβληθεί σε άλλη μορφή.

Μελέτες.Από κοινού συμμετοχή σε διαγωνισμό. «Επειδή, η διακήρυξη του επιδίκου διαγωνισμού ορίζει, στο άρθρο 23.1.2003, ότι ο φάκελλος των δικαιολογητικών συμμετοχής πρέπει, εκτός άλλων, να περιέχει και «Πρακτικό απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρίας, σε περίπτωση Α.Ε., ή απόφαση των διαχειριστών σε περίπτωση Ε.Π.Ε. ή Ο.Ε. ή Ε.Ε. με την οποία : α) Εγκρίνεται η συμμετοχή τους στο διαγωνισμό αυτοτελώς ή σε κοινοπραξία ή σύμπραξη, β) Ορίζεται ο νόμιμος εκπρόσωπος με εξουσία να υπογράφει δεσμευτικά για τον συμμετέχοντα όλα τα έγγραφα του διαγωνισμού και την προσφορά», περαιτέρω δε προβλέπει ότι «Οι άνω (α' & β') απαιτήσεις δεν τίθενται, αν η εξουσία του υπογράφοντος προς εκπροσώπηση βασίζεται στο καταστατικό ή άλλη πράξη που έχει δεσμευτεί κατά τις κείμενες διατάξεις (ΦΕΚ κλπ.) και έχει υποβληθεί με το φάκελο συμμετοχής. Σε κάθε περίπτωση ισχύουν οι περί αντιπροσώπευσης και πληρεξουσιότητας διατάξεις των άρθρων 211 επ. του αστικού κώδικα». Εν προκειμένω, το καταστατικό της συμμετεχούσης στην δεύτερη σύμπραξη εταιρείας … (Φ.Ε.Κ. 4216/25.6.1997 τ. Α.Ε. και Ε.Π.Ε.) παρέχει στους δύο διαχειριστές και νομίμους εκπροσώπους της την εξουσία να ενεργούν από κοινού ή μόνοι τους και χωριστά ο καθένας σε κάθε περίπτωση και προβλέπει ότι η υπογραφή εκάστου διαχειριστού θα δεσμεύει και θα υποχρεώνει την εταιρεία. Εξ άλλου, η εκ των ανωτέρω διαχειριστών .. υπέγραψε, μαζί με εκπροσώπους των λοιπών συμπραττόντων, το από 22.9.2005 ιδιωτικό συμφωνητικό για την από κοινού συμμετοχή στον διαγωνισμό και τον ορισμό του … ως κοινού εκπροσώπου της συμπράξεως αυτής. Υπό τα δεδομένα αυτά, δεν ήταν απαραίτητη, κατά την προπαρατεθείσα ρήτρα της διακηρύξεως, η προσκομιδή από την ως άνω εταιρεία αποφάσεως των διαχειριστών της περί εγκρίσεως της συμμετοχής της στον διαγωνισμό. Η μη προσκομιδή, επομένως, τέτοιας αποφάσεως (ανεξαρτήτως αν η εν λόγω εταιρεία εμφανίζεται στον πίνακα υποβληθέντων δικαιολογητικών να την έχει προσκομίσει) δεν καθιστά απαράδεκτη την συμμετοχή της δεύτερης συμπράξεως στον διαγωνισμό. Δεν παρίσταται, συνεπώς, βάσιμος ο περί του αντιθέτου προβαλλόμενος λόγος της κρινομένης αιτήσεως.»

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα (ένωση οικονομικών φορέων) αιτείται την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, που εγκρίνει το πρακτικό ανακήρυξης μειοδότη και ανάθεσης της σύμβασης για το έργο «Συντήρηση σχολικών κτιρίων Δήμου […] έτους 2019». Επίσης, ζητεί την ακύρωση του πρακτικού όσον αφορά στον αποκλεισμό της συμμετοχής της ένωσης, λόγω υπογραφής των Τυποποιημένων Εντύπων Υπεύθυνης Δήλωσης (ΤΕΥΔ) εκτός της προθεσμίας των 10 ημερών πριν την καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών. Η ένωση υποστηρίζει ότι η σχετική ρήτρα της Διακήρυξης είχε δυνητικό («μπορεί») και όχι υποχρεωτικό χαρακτήρα, ενώ επεσήμανε το σημαντικό οικονομικό όφελος για τον Δήμο από τη δική της προσφορά (έκπτωση 54,05% έναντι 32,25% του μειοδότη).

(...)Πριν από την κοινοποίηση της κατακυρωτικής απόφασης στον μειοδότη ανάδοχο, προηγείται η τήρηση της νέας διαδικασίας ελέγχου της ισχύος των δικαιολογητικών συμμετοχής του. Για το λόγο αυτό η Προϊσταμένη Αρχή ζητεί από την αναδειχθείσα μειοδότρια εργοληπτική επιχείρηση ή κοινοπραξία, τάσσοντας την κατά την κρίση της αναγκαία προθεσμία, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη των δέκα (10) ημερών, την προσκόμιση νέων επικαιροποιημένων δικαιολογητικών συμμετοχής. Αν η τεθείσα προθεσμία παρέλθει άπρακτη ή αν τα προσκομισθέντα δικαιολογητικά είναι ελλιπή, εξετάζεται η ανάθεση της κατασκευής στην αμέσως επόμενη, κατά σειρά μειοδοσίας, εργοληπτική επιχείρηση, χωρίς να αποκλείεται η χορήγηση παράτασης της προθεσμίας αυτής, καθόσον από τις προαναφερόμενες διατάξεις δεν τίθεται ως αυτόθροη συνέπεια της άπρακτης παρέλευσης της προθεσμίας αυτής ή της κατάθεσης ελλιπών δικαιολογητικών, ο αποκλεισμός του μειοδότη και η ανάθεση της κατασκευής στην αμέσως επόμενη, κατά σειρά μειοδοσίας, εργοληπτική επιχείρηση ή κοινοπραξία (βλ. Σ.τ.Ε. 1893/2007), αλλά έγκειται στη διακριτική ευχέρεια της Προϊσταμένης Αρχής (βλ. πράξ. VIΙ Τμ. 222/2010). Μόνο μετά την τήρηση του ουσιώδους αυτού τύπου και υπό την προϋπόθεση ότι δεν εξέλιπαν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες έγινε δεκτός στο διαγωνισμό ο μειοδότης η Προϊσταμένη Αρχή προβαίνει νομίμως στην κοινοποίηση της κατακυρωτικής απόφασης σ' αυτόν μαζί με την πρόσκληση προς υπογραφή της σύμβασης. Εξάλλου, ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να προσέλθει για την υπογραφή της σύμβασης και να προσκομίσει τις απαιτούμενες εγγυήσεις καλής εκτέλεσης μέσα στην προθεσμία που τάσσεται στη σχετική πρόσκληση, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τις δεκαπέντε (15) ημέρες (πράξ. VIΙ Τμ. 222/2010). Αν η Προϊσταμένη Αρχή δεν θέσει όμως προθεσμία τόσο για την υποβολή των επικαιροποιημένων δικαιολογητικών όσο και, εν συνεχεία, για την προσέλευση του αναδόχου για την υπογραφή της σύμβασης και η εργολαβική σύμβαση υπογραφεί, η ως άνω παράλειψη δεν συνεπάγεται την ακυρότητα της υπογραφείσας σύμβασης, καθόσον η υποχρέωση της Προϊστάμενης Αρχής να θέσει προθεσμία στον ανάδοχο δεν τίθεται από τις οικείες διατάξεις επί ποινή ακυρότητας της σύμβασης. 3) Για την ανάθεση της κατασκευής του έργου απαιτείται η εκ μέρους του αναδόχου παροχή εγγύησης καλής εκτέλεσης, η οποία κατατίθεται από αυτόν κατά την υπογραφή της σύμβασης, χωρίς όμως ν' απαιτείται εκ του νόμου η ημερομηνία έκδοσης αυτής (εγγύησης) να συμπίπτει με την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης.

Εάν είναι νόμιμη η χορήγηση σε υπάλληλο Καταστήματος Κράτησης (Κ.Κ.), των αιτηθέντων από αυτόν εγγράφων, που αφορούν στα δικαιολογητικά τα οποία προσκόμισε ο επιλεγείς συνυποψήφιός του για τη θέση μετάταξης άλλου κλάδου του ιδίου Κ.Κ., στην πράξη μετάταξης αυτού, και το ΦΕΚ δημοσίευσής της και περαιτέρω των εγγράφων, τα οποία αυτεπαγγέλτως αναζήτησε το Ειδικό Υπηρεσιακό Συμβούλιο Υπαλλήλων των Καταστημάτων Κράτησης από άλλη αρμόδια Υπηρεσία, προς διαμόρφωση της κρίσης του.(....)Η Υπηρεσία δύναται νόμιμα να χορηγήσει σε υπάλληλο Καταστήματος Κράτησης (Κ.Κ.), αφενός τα αιτηθέντα από αυτόν έγγραφα, που αφορούν στα δικαιολογητικά τα οποία προσκόμισε ο επιλεγείς συνυποψήφιός του για τη θέση μετάταξης άλλου κλάδου του ιδίου Κ.Κ. και στην πράξη μετάταξης αυτού, καθώς και το ΦΕΚ δημοσίευσής της και αφετέρου τα έγγραφα, τα οποία αυτεπαγγέλτως αναζήτησε το Ειδικό Υπηρεσιακό Συμβούλιο Υπαλλήλων των Καταστημάτων Κράτησης από άλλη αρμόδια Υπηρεσία, προς διαμόρφωση της κρίσης του (ομόφωνα).