ΑΕΠΠ/1455/2020

Παράλειψη υπογραφής των εισηγητών συλλογικού διοικητικού οργάνου επί της γνωμοδότησης αυτού και συνέπειες στην εγκυρότητα της πράξης του αποφασιστικού οργάνου. Έννοια της απεικόνισης και της αναπαράστασης μνημείου. Υπέρβαση της νομοθετικής εξουσιοδότησης. Αναδρομική εφαρμογή κανονιστικής πράξης. Αρχές της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικούμενων.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Η παράλειψη υπογραφής των εισηγητών του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) επί της γνωμοδότησης αυτού, δεν θίγει την εγκυρότητα της απόφασης του Υπουργού Πολιτισμού (ομόφ.). Η Υπουργική Απόφαση που προβλέπει διαδικασία αδειοδότησης για “αναπαραστάσεις μνημείων”, είναι εκτός της νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 46 παρ. 4 του ν. 3028/2002 (πλειοψ.). Δεν είναι δυνατή η εφαρμογή Υπουργικής Απόφασης σε έννομη σχέση του παρελθόντος, λόγω του κανόνα της μη αναδρομικότητας των διοικητικών πράξεων και των αρχών της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικούμενων (ομόφ.).

Η προσφεύγουσα ασκεί προδικαστική προσφυγή ζητώντας την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που έκρινε δεκτή την οικονομική προσφορά της παρεμβαίνουσας και την ανάδειξή της ως προσωρινής ανάδοχου. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ανάθεση υπηρεσιών καθαρισμού 10 κτηρίων που στεγάζουν Υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με συνολικό προϋπολογισμό 129.032,26 € (χωρίς ΦΠΑ). Η προσφυγή υποστηρίζει ότι η προσφορά της παρεμβαίνουσας είναι πλημμελής, ζημιογόνος για το δημόσιο συμφέρον και απορριπτέα, καθώς υπολείπεται του ελάχιστου κόστους μισθοδοσίας και ασφάλισης των εργαζομένων, χρησιμοποιώντας χαμηλότερο ωρομίσθιο από το νόμιμο.

«Αίτηση αναιρέσεως – Άρθρο 288, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ – Αγωγή εξ αδικαιολογήτου πλουτισμού της Κοινότητας – Προγράμματα κοινοτικής συνδρομής – Παρατυπίες του αντισυμβαλλομένου της Επιτροπής – Υπηρεσίες παρασχεθείσες από υπεργολάβο – Μη πληρωμή – Κίνδυνοι συμφυείς των οικονομικών δραστηριοτήτων – Αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης – Υποχρέωση επιμέλειας της κοινοτικής διοίκησης»

Η προσφυγούσα επιδιώκει την ακύρωση της Απόφασης της αναθέτουσας αρχής που έκανε δεκτές τις οικονομικές προσφορές συγκεκριμένων εταιρειών (πρώτη και δεύτερη παρεμβαίνουσα, μεταξύ άλλων) και όρισε προσωρινή ανάδοχο τη δεύτερη παρεμβαίνουσα. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την ανάθεση υπηρεσιών καθαρισμού δέκα κτηρίων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με συνολικό προϋπολογισμό 129.032,26€ (χωρίς ΦΠΑ). Η προσφυγούσα υποστηρίζει ότι οι εν λόγω οικονομικές προσφορές είναι απαράδεκτες, καθώς δεν συμπεριλάμβαναν την υποχρεωτική παρακράτηση φόρου εισοδήματος 8%, όπως απαιτεί ρητά η Διακήρυξη και η κείμενη νομοθεσία (άρθρο 24 ν. 2198/1994), γεγονός που προκάλεσε παραβίαση των όρων του διαγωνισμού και οδηγεί σε τεχνική ζημία των προσφορών μετά την υποχρεωτική συμπερίληψη του ποσού.

«Προδικαστική παραπομπή – Κρατικές ενισχύσεις – Κανονισμός (ΕΚ) 800/2008 (Γενικός κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορία) – Άρθρο 8, παράγραφος 2 – Ενισχύσεις που έχουν χαρακτήρα κινήτρου – Έννοια της “έναρξης εργασιών για το σχέδιο” – Αρμοδιότητες των εθνικών αρχών – Παράνομη ενίσχυση – Μη έκδοση αποφάσεως από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή από εθνικό δικαστήριο – Υποχρέωση των εθνικών αρχών να προβαίνουν με δική τους πρωτοβουλία σε ανάκτηση παράνομης ενισχύσεως – Νομική βάση – Άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ – Γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης περί προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης – Απόφαση της αρμόδιας εθνικής αρχής για τη χορήγηση ενισχύσεως δυνάμει του κανονισμού 800/2008 – Γνώση των περιστάσεων που αποκλείουν την επιλεξιμότητα της αιτήσεως ενισχύσεως – Δημιουργία δικαιολογημένης εμπιστοσύνης – Έλλειψη – Παραγραφή – Ενισχύσεις συγχρηματοδοτούμενες από διαρθρωτικό ταμείο – Εφαρμοστέα ρύθμιση – Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) 2988/95 – Εθνική ρύθμιση – Τόκοι – Υποχρέωση απαιτήσεως τόκων – Νομική βάση – Άρθρο 108, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ – Εφαρμοστέα ρύθμιση – Εθνική ρύθμιση – Αρχή της αποτελεσματικότητας»

Χορήγηση στεγαστικής συνδρομής σε ιδιοκτήτη σεισμόπληκτου κτίσματος.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Για την ανάκληση παράνομης ευμενούς ατομικής διοικητικής πράξης, η οποία εκδόθηκε χωρίς τη συμμετοχή του διοικούμενου, πρέπει να συνεκτιμηθούν, οι αρχές της επιείκειας, της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των πολιτών της κατάστασης που στο μεταξύ έχει δημιουργηθεί και γενικότερα οι συνθήκες υπό τις οποίες εκδόθηκε, σε συνδυασμό με τις δυσμενείς επιπτώσεις σε βάρος του διοικούμενου από την ανάκλησή της.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ένωση οικονομικών φορέων ζητά την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής με την οποία απορρίφθηκε η προσφορά της ως απαράδεκτη, λόγω έλλειψης της απαιτούμενης εγγυητικής επιστολής συμμετοχής. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την εκπόνηση μελέτης και εργασιών πεδίου για τη συντήρηση και αναβάθμιση δημοσίων χώρων, με εκτιμώμενη αξία 1.076.715,04€ χωρίς Φ.Π.Α. και προθεσμία ολοκλήρωσης 39 μήνες. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η απόρριψη της προσφοράς της βασίστηκε σε εσφαλμένη ερμηνεία των όρων της Διακήρυξης και παραβίαζε τις αρχές της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, της ίσης μεταχείρισης και της χρηστής διοίκησης.

Συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-475/20, C-476/20, C-477/20, C-478/20, C-479/20, C-480/20, C-481/20, C-482/20
«Προδικαστική παραπομπή – Ελευθερία εγκατάστασης – Περιορισμοί – Τυχερά παίγνια – Παραχωρήσεις της εκμετάλλευσης των μηχανικών, ηλεκτρομηχανικών και ηλεκτρονικών ψυχαγωγικών παιγνίων που διεξάγονται με παιγνιομηχανήματα – Εθνική νομοθεσία η οποία επιβάλλει εισφορά στους παραχωρησιούχους – Αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης»

ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟΙ (...) ο αναιρεσείων καταλογίσθηκε με το ποσό των 35.019,93 ευρώ, που φέρεται να έλαβε αχρεωστήτως, στο πλαίσιο εφαρμογής του διαρθρωτικού Κανονισμού (ΕΚ) 2792/1999, ως πρώτη δόση χρηματοδότησης, για την ίδρυση μονάδας οστρακοκαλλιέργειας.(...)Η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, που αποτελεί, όπως και η αρχή της ασφάλειας δικαίου, στοιχείο της κοινοτικής, ήδη ενωσιακής, έννομης τάξης, διέπει τη διαδικασία ανάκτησης μη ορθώς διατεθέντων κεφαλαίων κατά την εκτέλεση συγχρηματοδοτούμενων από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους δράσεων, επενεργούν δε οι δύο αυτές αρχές ώστε να προστατεύεται η εύλογη, ενόψει των συνθηκών, πεποίθηση του λήπτη της ενωσιακής συνδρομής, ως συνετού ανθρώπου του οικείου κλάδου δραστηριότητας, ότι η δημιουργηθείσα από δημόσια εξουσία νομική κατάσταση, ως απόρροια πράξης του αρμοδίου οργάνου, θα συνεχιστεί. Για τη συνδρομή ειδικότερα της αρχής προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης απαιτείται να έχουν δοθεί από τη διοίκηση στον δικαιούχο της ενίσχυσης συγκεκριμένες, ανεπιφύλακτες και συγκλίνουσες διαβεβαιώσεις, τέτοιες που να μπορούν να δημιουργήσουν σ’ αυτόν την θεμιτή προσδοκία ότι η δημιουργηθείσα νομική κατάσταση θα συνεχιστεί. Αποκλείεται η επίκληση της ως άνω αρχής από τον υπέρ ου η ενωσιακή συνδρομή, όταν είναι υπαίτιος παράβασης των δεσμευτικών όρων υπό τους οποίους αυτή χορηγήθηκε και οι οποίοι προϋπήρχαν της πράξης, που προκάλεσε τη διαφορετική αντίληψη και την εμπιστοσύνη. Εξάλλου, η ετέρα ως άνω αρχή, της ασφάλειας δικαίου, επιτάσσει τη σαφήνεια και ακρίβεια της κανονιστικής ρύθμισης υπό τους όρους της οποίας χορηγείται η ενωσιακή συνδρομή στον δικαιούχο, ώστε ο τελευταίος να έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει σαφώς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του καθώς και τις επιβαλλόμενες σ’ αυτόν κυρώσεις σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεών του. Εφόσον υφίσταται τέτοια σαφής και ακριβής ρύθμιση για την οποία έχει καταστεί ενήμερος δεν νοείται επίκληση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης προκειμένου να αποκλειστεί η αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθείσας ενωσιακής συνδρομής. Τέλος, μόνον αν ο δικαιούχος είναι καλόπιστος ως προς τη νομιμότητα χρησιμοποίησης της ενωσιακής χρηματοδότησης δύναται να αντικρούσει την αξίωση επιστροφής αυτής με επίκληση της εν λόγω αρχής. Για τους λόγους αυτούς Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.

Συμμόρφωση της Διοίκησης προς ακυρωτική απόφαση του ΣτΕ. Εφαρμογή αυτής και σε όλους τους θιγομένους υπαλλήλους.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Η συμμόρφωση της Διοίκησης προς ακυρωτική απόφαση περιλαμβάνει την άρση των διοικητικών αλλά και μισθολογικών συνεπειών της ακυρωθείσας πράξης. Η έκδοση απόφασης του ΣτΕ δεν επηρεάζει την τοκογονία των απαιτήσεων. Τόκος οφείλεται μόνο από της επιδόσεως καταψηφιστικής αγωγής. Η Διοίκηση οφείλει, σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των πολιτών προς το Κράτος, να προβεί στην ανάκληση των «ομοίων» ατομικών διοικητικών πράξεων με την ακυρωθείσα.