×
register
Συνδρομητική Υπηρεσία. Για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο mydocman.gr πρέπει να συνδεθείτε: Είσοδος

Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛ.Ζ/435/2025

Θέμα:

Η απόφαση 435/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας προσυμβατικού σταδίου σύναψης δημόσιας σύμβασης. Το δικαστήριο εξέτασε τα έγγραφα του φακέλου και έκρινε ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος που να εμποδίζει την υπογραφή της συγκεκριμένης σύμβασης. το Κλιμάκιο κρίνει ότι μη νομίμως έχει τεθεί ως κριτήριο τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας στο άρθρο 2.2.6 της διακήρυξης η προηγούμενη εκτέλεση στην ημεδαπή κατά την τελευταία τριετία τουλάχιστον ενός συναφούς «έργου» κλινικού ελέγχου σε ασφαλιστικές εταιρείες ή οργανισμούς, αξίας ίσης με ποσοστό 50% της συνολικής αξίας των έργων που τεκμηριώνουν τη ζητούμενη εμπειρία. Και τούτο διότι με τον όρο αυτόν αποκλείεται η συμμετοχή στον ανωτέρω διαγωνισμό οικονομικών φορέων που έχουν εκτελέσει αξιόπιστα σχετικές συμβάσεις αποκλειστικά και μόνο σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, χωρίς να προκύπτει κάποια ιδιοτυπία του ελληνικού συστήματος παροχής υπηρεσιών υγείας που να δικαιολογεί τον όρο αυτόν (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. απόφαση 566/2025, σκ. 31) και χωρίς να συντρέχει επιτακτικός λόγος δημοσίου συμφέροντος. Ως εκ τούτου, η απαίτηση να αφορά η μισή αξία της δηλούμενης εμπειρίας σε συμβάσεις της Ελληνικής Επικράτειας συνιστά, κατ’ αποτέλεσμα, συγκεκαλυμμένη διάκριση υπέρ των ημεδαπών επιχειρήσεων κατά πρόδηλη παραβίαση της αρχής της ισότιμης συμμετοχής στις διαδικασίες ανάθεσης άνω των ορίων.Τέλος, κατά τη συνολική του εκτίμηση, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι, ανεξαρτήτως της μη νομιμότητας εκάστου εκ των ανωτέρω όρων, η συνδυαστική εφαρμογή τους υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο και καθιερώνει δυσανάλογη απαίτηση για τη συμμετοχή στον ελεγχόμενο διαγωνισμό, καθ’ υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της αναθέτουσας αρχής, στη δε προκειμένη περίπτωση, λειτούργησε αποτρεπτικά ως προς την ανάπτυξη ανταγωνισμού.


Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ:

Ιστορικό Κωδικοποιήσεων

Σχετικά Έγγραφα

ΑΕΠΠ/972/2019

Η προσφεύγουσα ένωση οικονομικών φορέων ασκεί προδικαστική προσφυγή κατά της διακήρυξης (υπ’ αρ. Β/13363/14.06.2019) του Γ.Ν. Λαμίας, με αντικείμενο την ανάθεση της υπηρεσίας «Σίτισης Ασθενών & Εφημερευόντων Ιατρών του νοσοκομείου» για 1 έτος (με δικαίωμα προαίρεσης άλλου 1 έτους) και προϋπολογισμό 1.130.000€. Αιτείται την ακύρωση τριών όρων της διακήρυξης: (α) τον όρο 2.2.5 (απαίτηση ιδίων κεφαλαίων 1.000.000€ ανά μέλος ένωσης, κωλύοντας τη συμμετοχή ΜμΕ), (β) τον όρο 2.2.9.2 Β.5 (ασύνδετη πιστοποίηση για ιατροτεχνολογικά προϊόντα), και (γ) τον όρο 2.3 (αόριστα κριτήρια αξιολόγησης χωρίς στοιχεία απόδειξης). Υποστηρίζει ότι οι όροι παραβιάζουν τις αρχές ισότητας, διαφάνειας και αναλογικότητας (άρθρα 18, 19, 75 Ν.4412/2016). Η ΑΕΠΠ δέχθηκε την προσφυγή και ακύρωσε τη διακήρυξη.


ΣΤΕ/825/2010

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Με την αίτηση αυτή ζητείται να διαταχθούν ασφαλιστικά μέτρα σχετικά με το διαγωνισμό που προκηρύχθηκε με την Δ09/2007 διακήρυξη του καθ’ ου Νοσοκομείου.(....)Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπ’όψιν την περιορισμένη χρονική διάρκεια της ανάθεσης των υπηρεσιών καθαριότητας με τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, προκειμένου να εξασφαλισθεί η παροχή υπηρεσιών καθαριότητας μέχρι τη διενέργεια ανοιχτού διαγωνισμού, καθώς και ότι έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία για την προκήρυξη του διαγωνισμού αυτού, κρίνει ότι, ανεξαρτήτως της βλάβης που επικαλείται ο αιτών, συντρέχει, εν προκειμένω, επιτακτικός λόγος δημοσίου συμφέροντος, συνιστάμενος στη διασφάλιση της δημόσιας υγείας κατά τη λειτουργία του Νοσοκομείου, για τον οποίο πρέπει η κρινόμενη αίτηση να απορριφθεί.Απορρίπτει την υπό κρίση αίτηση ασφαλιστικών μέτρων.


ΕΣ/ΤΜ.7/246/2011

Έλλειμμα διαχείρισης Δήμου...Με τα δεδομένα αυτά και ενόψει του ύψους του καταλογισθέντος σε βάρος του αιτούντος ποσού, το Τμήμα πιθανολογεί ότι η άμεση καταβολή από αυτόν του βεβαιωθέντος ποσού θα επιφέρει δυσχερώς επανορθώσιμη βλάβη στα μέσα διαβίωσης αυτού και της οικογένειάς του σε περίπτωση ευδοκίμησης της ασκηθείσας από αυτόν ανακοπής και, επομένως, συντρέχει νόμιμος λόγος χορήγησης της αιτούμενης αναστολής. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να διαταχθεί η αναστολή της εκτέλεσης της 2754/20.11.2009 ταμειακής βεβαίωσης, μέχρις ότου εκδοθεί οριστική απόφαση επί της ανακοπής του αιτούντος ή να καταργηθεί η επί της ασκηθείσας ανακοπής δίκη, και να αποδοθεί σε αυτόν το παράβολο της αίτησης (βλ. το άρθρο 277 παρ. 9 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας).


ΑΕΠΠ/158/2020

Υπηρεσίες διαχείρισης επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων...Επειδή, στη συνέχεια σύμφωνα με την προσβαλλόμενη διακήρυξη ο ανάδοχος θα πρέπει να διαθέτει πιστοποιημένους κίτρινους κάδους (δευτερογενής περιέκτης) και να τους διαθέσει στο Νοσοκομείο εφόσον αυτό ζητηθεί (στοιχ 6-σελ. 36 διακήρυξης). Η προσφεύγουσα αβασίμως οδηγείται στο συμπεράσμα  ότι «ο τρόπος συσκευασίας μπορεί να μεταβάλλεται στη διάρκεια της σύμβασης», καθώς μια τέτοια διαπίστωση ουδόλως προκύπτει  από το κανονιστικό κείμενο της διακήρυξης. Τέλος, με την απαίτηση να διαθέτει ο ανάδοχος τους συγκεκριμένους κάδους δεν θίγεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης των συμμετεχόντων, καθόσον όλοι οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να συντάξουν τεχνική και οικονομική προσφορά με τον ίδιο τρόπο και σε κάθε περίπτωση η συγκεκριμένη απαίτηση έχει τεθεί εντός των ορίων της διακριτικής ευχέρειας της αναθέτουσας αρχής. Συνεπώς ο συγκεκριμένος λόγος τυγχάνει απορριπτέος ως αβάσιμος. Επειδή, τέλος όσον αφορά τον καθαρισμό του ψυκτικού θαλάμου και του περιβάλλοντος χώρου (υπό στοιχ.7-σελ.39 της προσφυγής), κρίνεται ότι η προσφεύγουσα αβασίμως προσβάλλει τον συγκεκριμένο όρο της διακήρυξης (υπό 8. σελ. 36) με το επιχείρημα ότι «υφίσταται άνιση και διαφοροποιημένη μεταχείριση του ανάδοχου κατά την εκτέλεση της σύμβασης», ενόσω ο συγκεκριμένος όρος δεν είναι «γενικός και αόριστος», όπως αβάσιμα υποστηρίζει η προσφεύγουσα, αφού η απαίτηση αυτή αποτυπώνεται ευκρινώς στον συγκεκριμένο όρο, ο οποίος αναφέρεται σε καθαρισμό και απολύμανση χωρίς κάποια επιπλέον ειδικότερη διαδικασία. Συνεπώς ο συγκεκριμένος λόγος τυγχάνει απορριπτέος ως αβάσιμος. 


ΝΣΚ/333/2002

Μονές. Σύμβαση χρησιδανείου με το Ελλ. Δημόσιο. Απόδοση ακινήτου.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Το Ελλ. Δημόσιο οφείλει να αποδώσει το ακίνητο, το οποίο χρησιδανείσθηκε από ιερά μονή με τον όρο της δημιουργίας ειδικού φυτώριου, εφόσον δεν το χρησιμοποιεί σύμφωνα με αυτόν (όρο). Αναφέρεται στην Ι.Μ. Μεγάλης Παναγίας Σάμου (ομόφωνα).


ΑΕΠΠ/1604/2020

Προμήθεια είδους...Επειδή, ειδικότερα, όσον αφορά την προσφυγή κατά όρων διακήρυξης, ο προσφεύγων πρέπει να επικαλεσθεί άμεση βλάβη από τον όρο της διακήρυξης, ο οποίος παραβιάζει κατ’ αυτόν τους κανόνες που αφορούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής στο διαγωνισμό, τη διαδικασία επιλογής του αναδόχου ή τα εφαρμοστέα για την ανάδειξή του κριτήρια, σε σημείο που να αποκλείει ή να καθιστά ουσιωδώς δυσχερή τη συμμετοχή του στον διαγωνισμό (βλ. ενδεικτικά ΕΑ ΣτΕ 148/2016 Ολομ., ΕΑ ασφ. Μ. 415/2014, Δημήτριος Γ. Ράικος, «Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων», Β' έκδοση, Εκδόσεις Σάκκουλα, 2017, σελ. 756). Πλην όμως, η προσφεύγουσα αορίστως προβάλλει χωρίς να τεκμηριώνει ότι επειδή οι τιμές των πλησσόμενων  όρων της Διακήρυξης είναι κατώτερες των τιμών του παρατηρητηρίου, το γεγονός αυτό την εμποδίζει ή δυσχεραίνει ουσιωδώς την συμμετοχή της στον διαγωνισμό, γιατί δεν αποδεικνύει την βλάβη της αλλά επιδιώκει την διαμόρφωση συνθηκών ευνοϊκότερων για τη συμμετοχή της στον διαγωνισμό. Με τους πλησσόμενους όρους της Διακήρυξης δεν εμποδίζεται η συμμετοχή της και το ότι οι τιμές που εμπορεύεται η ίδια για τα ως άνω είδη είναι υψηλότερες αυτών της Διακήρυξης, δεν συνεπάγεται την παραβίαση των διατάξεων του Ν. 4412/2016 ούτε των διατάξεων περί υγιούς ανταγωνισμού Όμως με το περιεχόμενο τούτο, η υπό εξέταση προσφυγή παρίσταται απαράδεκτη ως ασκηθείσα χωρίς έννομο συμφέρον, διότι η προσφεύγουσα αορίστως επικαλείται λόγους που θεμελιώνουν το –κατά την έννοια του νόμου-έννομο συμφέρον της, ενώ δεν αποδεικνύει ότι ένας έκαστος εκ των λόγων καθιστά ουσιωδώς δυσχερή τη συμμετοχή της ή εν γένει περιορίζει τον ανταγωνισμό ή/και ενδεχομένως παρέχει πλεονέκτημα σε κάποιον έτερο δυνητικό υποψήφιο.


ΕλΣυν.Τμ.1(ΚΠΕ)353/2015

ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ:Νόμιμη η καταβολή αποδοχών σε ειδικό συνεργάτη Δημάρχου, καθόσον: α) η απαίτηση της πρόσκλησης του Δημάρχου για πολυετή προϋπηρεσία σε συναφή αντικείμενα είναι κατάλληλο κριτήριο για την πρόσληψη ειδικού συνεργάτη, αφού με τον τρόπο αυτόν συγκεκριμενοποιείται η ζητούμενη «αξιόλογη επαγγελματική απασχόληση» και «σημαντική ειδική εμπειρία», που τίθενται ευθέως από το νόμο ως αναγκαία προσόντα πρόσληψης, δεν οδηγεί στην έμμεση υπόδειξη συγκεκριμένων υποψηφίων ως μόνων κατάλληλων και, επιπλέον, δεν περιορίζει υπέρμετρα τον κύκλο των δυνητικών ενδιαφερομένων, έστω και αν τελικώς εκδηλώθηκε ενδιαφέρον από έναν μόνο υποψήφιο και β) η αναστολή του δικηγορικού επαγγέλματος δεν αποτελεί προϋπόθεση για τη νομιμότητα της πρόσληψης του ειδικού συνεργάτη, αφού δεν συντρέχει ασυμβίβαστο μεταξύ των δύο ιδιοτήτων, η δε αναστολή  επέρχεται αυτοδικαίως με την πρόσληψη και δεν απαιτείται να συντρέχει (και να αποδεικνύεται) πριν από αυτήν, σε αντίθεση με τα ισχύοντα για άλλα ελεύθερα επαγγέλματα, η άσκηση των οποίων είναι κατά νόμο ασυμβίβαστη με τα καθήκοντα του ειδικού συνεργάτη (άρθρο 31 παρ. 2 Κώδικα Δικηγόρων – ν. 4194/2013 – ΦΕΚ Α΄208/2013 και άρθρο 163 του ν. 3584/2007, ΦΕΚ Α΄ 143/2007).


ΑΕΠΠ/545/2021

Με την προδικαστική προσφυγή ζητείται η ακύρωση της διακήρυξης με την οποία ο Δήμος προκήρυξε ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό για την «Προμήθεια και τοποθέτηση προκαλλιεργημένου υβριδικού χλοοτάπητα» σε αθλητικό κέντρο, συνολικού προϋπολογισμού 331.240,00€. Ο προσφεύγων καταλογίζει στη διακήρυξη ότι περιέχει όρους που εμποδίζουν τη συμμετοχή του, όπως η απαίτηση για πιστοποιητικά ISO (9001:2015, 14001:2015, 45001:2018, 50001:2018, 37001:2016) για τους συμμετέχοντες και για τον παραγωγό του χλοοτάπητα, οι οποίοι θεωρούνται δυσανάλογοι και άσχετοι με το αντικείμενο. Επιπλέον, επικρίνει την ασάφεια στον όρο που αφορά την προετοιμασία του χλοοτάπητα και τον χαρακτηρισμό της σύμβασης ως προμήθειας αντί έργου, ζητώντας την ακύρωση της διακήρυξης ως σύνολο.


ΕΣ/Τμ.1/68/2014

Μη νόμιμη η καταβολή ειδικής αμοιβής από Νοσοκομείο σε μέλος ΔΕΠ για παροχή κλινικού έργου, διότι ο ανωτέρω δεν δύναται να ασκεί κλινικό έργο στο ως άνω νοσοκομείο, αφού με πράξη Πρύτανη, απέχει των ως άνω καθηκόντων του, δυνάμει απόφασης του Πειθαρχικού Συμβουλίου μελών ΔΕΠ των ΑΕΙ.


ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/84/2024

Προμήθεια με τίτλο «Δήμος ...- Ολοκληρωμένες Δράσεις Ηλεκτροκίνησης Υποέργο 1» (...)Ειδικότερα, η αναθέτουσα Αρχή οφείλει να αιτιολογεί, έστω και συνοπτικά, την δοθείσα στους διαγωνιζομένους βαθμολογία στα επί μέρους τεθέντα κριτήρια τεχνικής αξιολόγησης της διακήρυξης, εξειδικεύοντάς την με αναφορά σε συγκεκριμένα στοιχεία και κατ’ ιδίαν χαρακτηριστικά των τεχνικών τους προσφορών, και αναδεικνύοντας, συνακόλουθα, τα σημεία συγκριτικής υπεροχής ή υστέρησης εκάστης προσφοράς τόσο σε σχέση με τις αντίστοιχες τεχνικές προδιαγραφές της διακήρυξης όσο και σε σχέση με τις προσφορές των άλλων διαγωνιζόμενων οικονομικών φορέων, τα οποία ανταποκρίνονται στα αντίστοιχα ως άνω κριτήρια και έχουν ληφθεί υπ’ όψιν κατά τη βαθμολόγηση. Η απλή αριθμητική παράθεση μόνο βαθμών στα ανωτέρω κριτήρια δεν συνιστά ειδική κρίση ούτε αρκεί για την αιτιολόγηση της αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών, καθόσον χωρίς αναλυτική λεκτική αποτύπωση αυτής, έστω και συνοπτικά, δυσχεραίνεται ο κατά τα ανωτέρω έλεγχος του αιτιολογημένου της σχετικής κρίσης. Του νόμου δε μη διακρίνοντος, η ως άνω βαθμολόγηση, συνοδευόμενη με έστω συνοπτική αιτιολόγηση, είναι απαραίτητη τόσο στην περίπτωση υποβολής μιας και μόνο (μοναδικής) παραδεκτής τεχνικής προσφοράς όσο και στην περίπτωση κατά την οποία η οικεία τεχνική προσφορά βαθμολογείται ως προς επί μέρους κριτήριο ή υποκριτήριο με τον ελάχιστο προβλεπόμενο στη διακήρυξη βαθμό (συνήθως 100), που υποδηλώνει ότι αυτή καλύπτει ακριβώς τους/τις αντίστοιχους/ες όρους και τεχνικές προδιαγραφές της διακήρυξης. Τούτο δε, διότι και σε αυτή την περίπτωση πρέπει να καθίσταται επαληθεύσιμο το ότι το κάθε επί μέρους κριτήριο ή υποκριτήριο συγκεντρώνει την ελάχιστη βαθμολογία, καλύπτοντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τις αντίστοιχες απαιτήσεις της διακήρυξης, χωρίς να παρουσιάζονται αποκλίσεις από τα σχετικώς προβλεφθέντα σ’ αυτήν. Άλλωστε, η βαθμολόγηση των τεχνικών προσφορών έχει ως σκοπό προεχόντως τη σύγκρισή τους με τις σχετικές απαιτήσεις της οικείας αναθέτουσας Αρχής.(...)Σύμφωνα με το ανωτέρω κριτήριο ποιοτικής επιλογής για αμφότερα τα Τμήματα, μη νομίμως απαιτείται η προαναφερόμενη εμπειρία να προέρχεται αποκλειστικώς από συμβάσεις που έχουν συναφθεί μόνο με δημόσιους φορείς, αποκλείοντας αδικαιολόγητα τη συμμετοχή προσφερόντων που έχουν εκτελέσει αξιόπιστα σχετικές συμβάσεις ανατεθείσες από ιδιωτικούς φορείς.(...)Ομοίως, μη νομίμως απαιτείται η προαναφερόμενη εμπειρία να προέρχεται αποκλειστικώς από συμβάσεις που έχουν συναφθεί μόνο με δημόσιους φορείς, αποκλείοντας αδικαιολόγητα τη συμμετοχή προσφερόντων που έχουν εκτελέσει αξιόπιστα σχετικές συμβάσεις ανατεθείσες από οικονομικούς φορείς προερχόμενους από άλλα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα οποία ενδεχομένως δεν ισχύει ο ίδιος διαχωρισμός μεταξύ δημοσίων και ιδιωτικών φορέων που ισχύει στην Ελλάδα, δοθέντος ότι το ενωσιακό δίκαιο σκοπεί, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της οικονομικής συνοχής και του ανταγωνισμού και στον συντονισμό, ως προς τη διάκριση μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου, των διάφορων εθνικών νομικών συστημάτων. Για τους λόγους αυτούς Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή των δύο (2) σχεδίων συμβάσεων