ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/24/2020

Η παρούσα γνώμη (Α 36/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την τροποποίηση του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 σχετικά με τον αποκλεισμό οικονομικών φορέων λόγω μη καταβολής φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Η Αρχή εξετάζει προτεινόμενες διατάξεις που ορίζουν ότι η υπαγωγή σε δεσμευτικό διακανονισμό δεν συνιστά αθέτηση υποχρεώσεων. Στις παρατηρήσεις της, η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση πρέπει να συνάδει με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ), τονίζοντας ότι ο διακανονισμός αποτελεί λόγο παύσης αποκλεισμού και όχι έλλειψη παραβίασης, ενώ υπογραμμίζει την υποχρέωση των φορέων να δηλώνουν ειλικρινώς τις οφειλές τους στο ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ για τη διασφάλιση της διαφάνειας.

Η απόφαση αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η προτεινόμενη διάταξη αφορά την τροποποίηση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, προκειμένου να συμπεριληφθεί ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός – ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ) στους φορείς που δύνανται να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις με Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και άλλους δημόσιους φορείς. Η Αρχή κρίνει τη ρύθμιση νόμιμη, υπό την προϋπόθεση ότι ο ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ λειτουργεί ως αναθέτουσα αρχή και ότι οι συμβάσεις πληρούν τις σωρευτικές προϋποθέσεις του άρθρου 12 του ν. 4412/2016 περί οριζόντιας συνεργασίας, αποφεύγοντας τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και την απευθείας ανάθεση σε ιδιώτες.

Η παρούσα γνώμη της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σε διατάξεις τροπολογίας του Υπουργείου Εσωτερικών σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων για τη μεταφορά μαθητών κατά το σχολικό έτος 2022-2023. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις εισάγουν παρεκκλίσεις από τις πάγιες διατάξεις του ν. 4412/2016 και της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, επιτρέποντας τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση και την ανάθεση σε προσωρινούς αναδόχους χωρίς την έγκριση της Αρχής. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. εκφράζει προβληματισμό για την παγίωση ενός εξαιρετικού καθεστώτος που ενδέχεται να παραβιάζει το ενωσιακό δίκαιο και τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, τονίζοντας ότι οι αναθέτουσες αρχές θα έπρεπε να χρησιμοποιούν έγκαιρα τα διαθέσιμα εργαλεία, όπως το Δυναμικό Σύστημα Αγορών.

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση παρατηρήσεων επί διατάξεων σχεδίου νόμου για την κύρωση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 20.3.2020. Η Π.Ν.Π. περιλαμβάνει κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, προβλέποντας εξαιρετικές διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, όπως απευθείας αναθέσεις κατά παρέκκλιση της κείμενης εθνικής νομοθεσίας, για διάφορα Υπουργεία και φορείς όπως ο Ε.Ο.Δ.Υ. και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη ορθής ερμηνείας των παρεκκλίσεων ώστε να συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο (άρθρο 32 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ) και τονίζει ότι οι παρεκκλίσεις πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, διασφαλίζοντας παράλληλα τις θεμελιώδεις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) προς τον Δήμο Αγρινίου για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παράγραφος 2 περίπτωση γ' του Ν. 4412/2016, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης. Η ανάγκη προέκυψε από την αδυναμία του αρχικού αναδόχου να εκτελέσει τη σύμβαση προμήθειας γάλακτος, μετά την κήρυξή του ως έκπτωτου. Η Αρχή κρίνει ότι πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για τη διαδικασία αυτή, συμπεριλαμβανομένων της απρόβλεπτης περίστασης, της κατεπείγουσας ανάγκης και της απουσίας ευθύνης του Δήμου. Η σύμφωνη γνώμη δίνεται για το διάστημα από την υποβολή του αιτήματος (27-2-2018) έως τις 31-8-2018.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) στον Δήμο Καλαβρύτων για τη διενέργεια διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, με αντικείμενο την «Προμήθεια εξοπλισμού για την οδική ασφάλεια του Δήμου» και συνολικό προϋπολογισμό 249.241,89€ πλέον ΦΠΑ. Η σύμφωνη γνώμη δίνεται κατόπιν προηγούμενου ανοικτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού άνω των ορίων, ο οποίος απέβη άγονος λόγω μη αποδεκτών προσφορών. Η Επιτροπή της ΕΑΔΗΣΥ, αφού εξέτασε το ιστορικό της υπόθεσης και τα νομικά πλαίσια, αποφάσισε ομόφωνα τη χορήγηση της γνώμης με βάση το άρθρο 26 παρ. 2 περ. β΄ του ν. 4412/2016, δεδομένου ότι οι υποβληθείσες προσφορές κρίθηκαν ως μη κανονικές και δεν πληρούσαν τους όρους της διακήρυξης.

«Προδικαστική παραπομπή – Σύναψη δημοσίων συμβάσεων προμηθειών, έργων και υπηρεσιών – Οδηγία 2014/24/ΕΕ – Άρθρο 18, παράγραφος 2 – Άρθρο 57, παράγραφος 4 – Προαιρετικοί λόγοι αποκλεισμού – Λόγος αποκλεισμού υπεργολάβου ο οποίος μνημονεύεται στην προσφορά του οικονομικού φορέα – Μη συμμόρφωση του υπεργολάβου προς τις υποχρεώσεις στους τομείς του περιβαλλοντικού, κοινωνικού και εργατικού δικαίου – Εθνική νομοθεσία η οποία προβλέπει τον αυτόματο αποκλεισμό οικονομικού φορέα εξαιτίας της εν λόγω μη συμμόρφωσης»

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εξέτασε αίτημα του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) για έκδοση σύμφωνης γνώμης για ανάθεση σύμβασης προμήθειας εργαλειομηχανής εκτύπωσης 3D τύπου SLS, αξίας 13.550€ χωρίς ΦΠΑ, μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προκήρυξη. Η Αρχή διερεύνησε αν η σύμβαση εμπίπτει στα όρια του νόμου 4412/2016 και της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη προηγούμενες αγορές ομοειδών αγαθών. Κατέληξε ότι το ποσό ήταν κάτω από το κατώφλι των 214.000€ και δεν υπήρχε νόμιμη βάση για συνυπολογισμό προηγούμενων δαπανών, αποφασίζοντας την αποχή λόγω έλλειψης αρμοδιότητας.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων εξέδωσε την απόφαση Δ79/2020, μετά από συνεδρίαση στις 24 Σεπτεμβρίου 2020, επιτρέποντας στον Σύνδεσμο Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ) να προχωρήσει σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάθεση πέντε συμβάσεων συνδρομής σε ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης. Οι συμβάσεις αφορούν την απόκτηση δικαιωμάτων πρόσβασης σε επιστημονικά περιοδικά και βιβλία από τους εκδοτικούς οίκους ACM, APS, ORCID και SAGE, με συνολική αξία 1.141.388,90€ χωρίς ΦΠΑ. Η απόφαση βασίστηκε στο άρθρο 32 παρ. 2 περ. β' υποπερ. γγ' του ν. 4412/2016, λόγω αποκλειστικών δικαιωμάτων των παρόχων και απουσίας εναλλακτικών λύσεων.

Τροποποιήσεις των νόμων 4412/2016 “Δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών (προσαρμογή στις Οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ)” (Α' 147) και 4013/2011 “Σύσταση Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων και Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων, κλπ” (Α΄ 204) (ΑΔΑ:6ΜΡ50ΞΤΒ-ΥΔΚ)