ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/41/2020

Η απόφαση αφορά τη διατύπωση γνώμης της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) επί σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την έγκριση του Σχεδίου Στρατηγικής για τις Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (ΠΔΣ). Η Αρχή, εξετάζοντας το θέμα στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω σχέδιο αποτελεί περισσότερο μια στρατηγική επιλογή πολιτικής της Πολιτείας παρά άσκηση κανονιστικής αρμοδιότητας της Διοίκησης. Συνεπώς, η Αρχή αποφάσισε να απέχει από την έκδοση σύμφωνης γνώμης, κρίνοντας ότι το ζήτημα δεν εμπίπτει στη γνωμοδοτική της αρμοδιότητα σύμφωνα με τον ν. 4013/2011. Το σχέδιο Στρατηγικής προέβλεπε τη σταδιακή υιοθέτηση περιβαλλοντικών κριτηρίων σε συγκεκριμένες κατηγορίες προμηθειών και υπηρεσιών.

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) σχετικά με προτεινόμενη τροπολογία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για τον ν. 4332/2015. Η τροπολογία αφορά την παράταση έως τις 31.12.2020 της δυνατότητας σύναψης συμβάσεων με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την κάλυψη έκτακτων αναγκών που σχετίζονται με την υποδοχή και φιλοξενία προσφύγων. Η Αρχή διατυπώνει επιφυλάξεις για τη συμβατότητα του «τεκμηρίου» κατεπείγουσας ανάγκης με το ενωσιακό δίκαιο, υπογραμμίζοντας ότι οι σχετικές ανάγκες είναι πλέον διαρκείς και απαιτούν προγραμματισμό μέσω ανοικτών διαγωνιστικών διαδικασιών. Επίσης, επισημαίνει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση στερείται σαφήνειας και ενέχει κινδύνους για τη διαφάνεια των δημόσιων συμβάσεων, καθώς οι εξαιρετικές διαδικασίες πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά και να αιτιολογούνται ειδικά ανά περίπτωση, αντί να δημιουργούνται γενικά τεκμήρια που καταργούν τον έλεγχο νομιμότητας.

Η παρούσα γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά σε προτεινόμενη τροπολογία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού Πολυνομοσχεδίου. Η τροπολογία ρυθμίζει μεταβατικά ζητήματα των Μητρώων Συντελεστών παραγωγής δημοσίων και ιδιωτικών έργων (ΜΗ.Τ.Ε.) μετά την έκδοση του π.δ. 71/2019. Σκοπός της ρύθμισης είναι η κάλυψη του κενού δικαίου που δημιουργήθηκε από την κατάργηση παλαιότερων διατάξεων (άρθρα 105 και 106 του ν. 3669/2008), η αναστολή ισχύος ειδικών διατάξεων για την εγγραφή στελεχών στο Μ.Ε.Κ. και το ανεκτέλεστο έργων, καθώς και η θέσπιση μεταβατικών διατάξεων για τις αιτήσεις εγγραφών και μεταβολών στα Μητρώα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020. Η Αρχή κρίνει τη ρύθμιση αναγκαία για την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς, επισημαίνοντας ωστόσο την ανάγκη ορθότερης νομοθετικής διατύπωσης και αποσαφήνισης της ισχύος των διατάξεων για την αποφυγή πρακτικών δυσχερειών και νομικών ασαφειών.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εξέτασε το σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την τροποποίηση της αριθ. 98979ΕΞ2021/10.8.2021 σχετικά με την Ηλεκτρονική Τιμολόγηση στο πλαίσιο των Δημοσίων Συμβάσεων. Η τροποποίηση περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την Εφαρμογή Διάθεσης Ηλεκτρονικών Τιμολογίων (ΕΔΗΤ), τις διαδικασίες διασύνδεσης των αποστολέων τιμολογίων, καθώς και την παροχή δυνατότητας χρησιμοποίησης της ΕΔΗΤ από αναθέτουσες αρχές που δεν διαθέτουν πληροφοριακά συστήματα ή δεν έχουν ολοκληρώσει τις απαιτούμενες τεχνικές προσαρμογές τους. Η Αρχή, ασκώντας τη γνωμοδοτική της αρμοδιότητα, αποφάσισε ομόφωνα την παροχή σύμφωνης γνώμης επί του σχεδίου, διατυπώνοντας παράλληλα ορισμένες νομοτεχνικές παρατηρήσεις και επισημάνσεις προς βελτίωση του κειμένου.

Η υπ' αριθμόν Α43/2020 γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά σε αίτημα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με τροπολογία για τον εκσυγχρονισμό της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας. Η Αρχή εξετάζει διατάξεις που αφορούν τη σύναψη προγραμματικών συμβάσεων μεταξύ του Υπουργείου και της ΔΕΗ Α.Ε. για τη διαχείριση των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης, καθώς και τη δυνατότητα απευθείας αναθέσεων συμβάσεων από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) και τη ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε. κατά παρέκκλιση του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη τήρησης των ενωσιακών κανόνων και των αρχών της διαφάνειας, υπογραμμίζοντας ότι οι εξαιρετικές ρυθμίσεις πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για να διασφαλίζεται ο ανταγωνισμός και η νομιμότητα των διαδικασιών, ενώ τονίζει την υποχρέωση προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο όπου αυτό απαιτείται.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, με την υπ' αριθμόν Α8/2018 γνωμοδότησή της, εξέτασε τροπολογία σε σχέδιο νόμου που αφορά την προσθήκη των ασφαλιστικών επιχειρήσεων στα νομικά πρόσωπα που επιτρέπεται να εκδίδουν εγγυητικές επιστολές στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων. Η Αρχή διατύπωσε θετική γνώμη, υπογραμμίζοντας ωστόσο την ανάγκη για προσεκτική αναδιατύπωση της διάταξης ώστε να αποφευχθούν περιορισμοί στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να διασφαλισθεί η συμπερίληψη όλων των νομίμως δραστηριοποιούμενων στην Ελλάδα ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Επιπλέον, κρίθηκε απαραίτητη η παροχή κατάλληλων οδηγιών προς τις αναθέτουσες αρχές για τη διαδικασία ελέγχου εγκυρότητας των εγγυητικών επιστολών μέσω του μητρώου της Τράπεζας της Ελλάδος, προκειμένου να αποτραπούν φαινόμενα πλαστότητας.

Η απόφαση αφορά το αίτημα για διατύπωση σύμφωνης γνώμης της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) επί σχεδίου Υπουργικής Απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, σχετικά με τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων Αναθέτουσας Αρχής και Προϊσταμένης Αρχής στο πλαίσιο συμβάσεων δημοσίων έργων. Η Αρχή, μετά από εξέταση του θέματος, αποφάσισε κατά πλειοψηφία να απέχει από την παροχή σύμφωνης γνώμης, κρίνοντας ότι το περιεχόμενο του σχεδίου αφορά ζητήματα εσωτερικής οργάνωσης και λειτουργίας του Υπουργείου και όχι θέματα δημοσίων συμβάσεων που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της, παρά την αντίθετη άποψη της μειοψηφίας των μελών της.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων εξέτασε αίτημα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών σχετικά με την παροχή σύμφωνης γνώμης για σχέδιο απόφασης που καθορίζει τα αποφαινόμενα και γνωμοδοτούντα όργανα της Γενικής Γραμματείας Υποδομών κατά τη διαδικασία ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων. Η Αρχή, λαμβάνοντας υπόψη ότι το σχέδιο αφορά ζητήματα εσωτερικής οργάνωσης και λειτουργίας του φορέα, αποφάσισε κατά πλειοψηφία να απέχει από την παροχή σύμφωνης γνώμης, κρίνοντας ότι το θέμα δεν εμπίπτει στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της, όπως είχε επίσης εκτιμηθεί σε παρόμοια περίπτωση στο παρελθόν.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέτασε αίτημα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης (ΕΡΤ) για την έκδοση σύμφωνης γνώμης σχετικά με τη σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών μεταφοράς, εκπομπής, διανομής και εκμετάλλευσης ραδιοτηλεοπτικών σημάτων στην Ευρώπη για ένα έτος, με προϋπολογισμό 513.000 € χωρίς ΦΠΑ. Η Αρχή ανέλυε τα νομικά πλαίσια, συμπεριλαμβανομένων των άρθρων 2, 25 και 32 του ν. 4412/2016, και κατέληξε ότι δεν είχε αρμοδιότητα να εκδώσει γνώμη, καθώς η προτεινόμενη σύμβαση βασίζονταν σε συμβατικό όρο για μονομερή παράταση της αρχικής σύμβασης και όχι σε διαπραγμάτευση σύμφωνα με το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων. Επίσης, σημειώθηκε ότι η διαδικασία δεν πληρούσε τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για την εφαρμογή του άρθρου 32 του ν. 4412/2016. Συνεπώς, η Αρχή αποφάσισε να απέχει από την έκδοση γνώμης.

Η υπ' αριθμ. Α1/2019 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά το αίτημα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης σχετικά με τροπολογία για την ανάθεση υπηρεσιών δακοκτονίας έτους 2019 σε προσωρινούς μειοδότες, κατ' εξαίρεση των διατάξεων του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει ότι η επαναλαμβανόμενη αυτή πρακτική τείνει να παγιωθεί ως γενικός κανόνας, αντί για εξαιρετική ρύθμιση, και εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη συμβατότητά της με το ενωσιακό δίκαιο και τις πάγιες αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού και της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις, υποδεικνύοντας ότι υπάρχουν ήδη νόμιμα εργαλεία εντός του υφιστάμενου πλαισίου για την κάλυψη των αναγκών.