ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/117/2025

Η απόφαση 0882/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει τις προσφυγές ανάκλησης του Δήμου Αθηναίων και της εταιρείας «Salas inter group Εκδηλώσεις Α.Ε.» κατά της Πράξης 95/2025 του Στ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή συμβάσεων προμήθειας αναλωσίμων ειδών παντοπωλείου και καθαριότητας. Η απόφαση διαπιστώνει ότι η Αναθέτουσα Αρχή υπερέβη τα όρια της διακριτικής της ευχέρειας, καθώς απέτυχε να αιτιολογήσει νομίμως τη μη υποδιαίρεση της σύμβασης σε τμήματα, κάτι που περιόρισε τη συμμετοχή των ΜΜΕ και τον ανταγωνισμό. Επιπλέον, κρίθηκε παράνομη η απαίτηση για ασφαλιστική κάλυψη στο διπλάσιο του προϋπολογισμού (3.555.910,92 ευρώ) και ο όρος για τη διάθεση κεντρικού Κέντρου Αποθήκευσης και Διανομής (ΚΑΔ) 2.000 τ.μ. στην Αττική, καθώς ήταν δυσανάλογοι προς το αντικείμενο της απλής σύμβασης προμήθειας. Τέλος, διατάσσεται η κατάπτωση του κατατεθέντος παραβόλου.

Η Πράξη 95/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κωλύει την υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων για τον διαγωνισμό «Ανάδειξη χορηγητών προμηθευτών λοιπών αναλώσιμων ειδών παντοπωλείου, υλικών καθαριότητας & ευπρεπισμού» του Δήμου Αθηναίων και εποπτευόμενων φορέων. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε πλείονες ουσιώδεις πλημμέλειες. Πρώτον, η επιλογή της Αναθέτουσας Αρχής να μην υποδιαιρέσει τη σύμβαση σε τμήματα κρίθηκε μη νομικά αιτιολογημένη και περιοριστική του ανταγωνισμού, καθώς τα είδη ήταν διακριτά. Δεύτερον, τέθηκαν μη νόμιμα, δυσανάλογα και αυθαίρετα κριτήρια τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας, όπως η απαίτηση για ασφαλιστική κάλυψη τουλάχιστον διπλάσιας αξίας του προϋπολογισμού και η υποχρέωση κατοχής εγκατάστασης "Κέντρου Αποθήκευσης και Διανομής" (ΚΑΔ) κατ' ελάχιστο 2.000 τ.μ. στην Αττική. Οι πλημμέλειες αυτές οδήγησαν σε μη ανάπτυξη ανταγωνισμού και πληγή το δημόσιο συμφέρον.

Η Γνώμη Δ 110 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης για την προσφυγή του Δήμου Ρόδου στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης, για την προμήθεια ανταλλακτικών μεταφορικών μέσων και λοιπών μηχανημάτων (208.141,69 € πλέον ΦΠΑ) για το έτος 2025. Η ανάγκη κρίθηκε ότι προέκυψε από τη μακρά διοικητική και δικαστική εμπλοκή του αρχικού ανοιχτού διαγωνισμού (2024-2025), η οποία διήρκησε έως τις 15.09.2025, σε συνδυασμό με τις ζημιές στον στόλο λόγω της θεομηνίας BORA. Η Επιτροπή έκρινε ομόφωνα ότι πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ του ν. 4412/2016 (κατεπείγουσα ανάγκη οφειλόμενη σε απρόβλεπτη περίσταση), επιτρέποντας τη σύναψη σύμβασης διάρκειας πέντε μηνών για την προσωρινή κάλυψη των αναγκών τακτικής συντήρησης.

Η απόφαση Δ 84 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά την ομόφωνη παροχή σύμφωνης γνώμης προς το Γενικό Νοσοκομείο Κομοτηνής για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2γ του ν. 4412/2016. Ο σκοπός είναι η σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας για πέντε (5) μήνες, από 22.09.2025 έως 22.02.2026, με προϋπολογισμό 295.188,45€ (χωρίς ΦΠΑ). Η ανάγκη κρίθηκε κατεπείγουσα και οφειλόμενη σε απρόβλεπτα γεγονότα, συγκεκριμένα τη συνεχιζόμενη διοικητική και δικαστική εμπλοκή (προδικαστικές προσφυγές κατά της τελευταίας κατακυρωτικής απόφασης) που οδήγησε σε καθυστέρηση την ολοκλήρωση της νέας διαγωνιστικής διαδικασίας. Το μέτρο κρίθηκε αναγκαίο για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας, καθώς το Νοσοκομείο δεν διαθέτει το απαραίτητο προσωπικό καθαριότητας.

Η Γνώμη Δ 50 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς τον Δήμο Αλεξανδρείας για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Αυτό κρίθηκε απαραίτητο επειδή προηγήθηκε ανοικτός ηλεκτρονικός διαγωνισμός άνω των ορίων, συνολικού προϋπολογισμού 687.768,96€ προ ΦΠΑ, ο οποίος απέβη εν μέρει άγονος. Συγκεκριμένα, δεν υποβλήθηκαν προσφορές για δεκαέξι (16) ομάδες προμήθειας τροφίμων και λοιπών ειδών παντοπωλείου, αξίας 152.446,80€ προ ΦΠΑ. Η Επιτροπή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α’ του ν. 4412/2016, καθώς δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις πλημμέλειες στον αρχικό διαγωνισμό και οι όροι της σύμβασης δεν θα τροποποιηθούν ουσιωδώς.

Η Γνώμη Δ 101 ΕΑΔΗΣΥ/2025 της Επιτροπής αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς το Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης (ΕΚΑ) για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας. Η ανάθεση, προϋπολογισθείσας δαπάνης 135.584,68€ άνευ ΦΠΑ, αφορά χρονικό διάστημα πέντε (5) μηνών. Η ανάγκη κρίθηκε κατεπείγουσα και οφειλόμενη σε απρόβλεπτη περίσταση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016), καθώς οι προηγούμενες διαγωνιστικές διαδικασίες είχαν μπλοκαριστεί από προδικαστικές προσφυγές και εκκρεμείς αιτήσεις ακύρωσης ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Η Επιτροπή έκρινε ότι η πεντάμηνη παράταση είναι απολύτως απαραίτητη για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της απρόσκοπτης λειτουργίας του Νοσοκομείου.

Η Γνώμη Δ 56 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης προς τον Δήμο Κομοτηνής για προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, για τη σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας (€154.176,60 χωρίς ΦΠΑ) για το διάστημα από 01.06.2025 έως 30.11.2025. Η ανάγκη κρίθηκε κατεπείγουσα, οφειλόμενη σε απρόβλεπτα γεγονότα, καθώς η εν εξελίξει διαγωνιστική διαδικασία (που ξεκίνησε τον Ιούνιο 2024) καθυστέρησε σημαντικά λόγω επαναλαμβανόμενων προδικαστικών και δικαστικών προσφυγών, οι οποίες δεν ανάγονται αποκλειστικά στη σφαίρα ευθύνης του Δήμου. Η Αρχή έκρινε ότι συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016, αναγνωρίζοντας την κρίσιμη ανάγκη για αδιάλειπτη καθαριότητα σε δημοτικά ιατρεία και δομές για την προστασία της δημόσιας υγείας.

Η απόφαση Δ 52 ΕΑΔΗΣΥ/2025 αποτελεί σύμφωνη γνώμη της ΕΑΔΗΣΥ προς την 5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδας για την προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016). Ο σκοπός είναι η ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαρισμού, συνολικού προϋπολογισμού 569.400,00€, για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών. Η ανάγκη κρίθηκε κατεπείγουσα και οφειλόμενη σε απρόβλεπτη περίσταση, καθώς ο εν εξελίξει ανοικτός διαγωνισμός του 2023 υπέστη υπέρμετρη καθυστέρηση λόγω σωρείας προδικαστικών προσφυγών, αιτήσεων ακύρωσης και της διαδικασίας ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η Αρχή έκρινε ότι η δικαστική εμπλοκή και η επιτακτική ανάγκη διασφάλισης της δημόσιας υγείας συνιστούν συνθήκη απροβλέπτου. Η έγκριση δόθηκε με τον όρο να περιληφθεί ρητή επιφύλαξη στη νέα σύμβαση περί αυτοδίκαιης λύσης εάν ολοκληρωθεί νωρίτερα ο τακτικός διαγωνισμός.

Η απόφαση αφορά την έκδοση σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Δήμου Πειραιά στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Η διαδικασία αφορά την ανάθεση συμφωνίας-πλαισίου για την προμήθεια ανταλλακτικών-αναλωσίμων υλικών και παροχή υπηρεσιών επισκευής οχημάτων του Δήμου, με συνολικό προϋπολογισμό 240.000,00€ (χωρίς ΦΠΑ). Η έγκριση έγινε μετά από άγονο ηλεκτρονικό ανοικτό διαγωνισμό, στον οποίο δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά. Η Επιτροπή της ΕΑΔΗΣΥ εξέτασε το νομικό πλαίσιο και τις προϋποθέσεις, ενώ σημείωσε ορισμένες νομικές πλημμελίες στην αρχική διακήρυξη, όπως η μη υποδιαίρεση της σύμβασης σε τμήματα και η ασάφεια των κριτηρίων επιλογής, ωστόσο κρίθηκε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

Η απόφαση αφορά την άρνηση της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) να παραχωρήσει σύμφωνη γνώμη για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση που ζήτησε η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). Η ΥΠΑ επιχείρησε να αναθέσει σύμβαση παροχής υπηρεσιών προστασίας και πρόληψης (ΕΞΥΠΠ) για το προσωπικό της με προϋπολογισμό 137.419,35€ χωρίς ΦΠΑ για τα έτη 2024 και 2025, μετά από δύο άγονες διαγωνισμούς. Η Επιτροπή κρίνει ότι η μη υποδιαίρεση της σύμβασης σε τμήματα και η έλλειψη ανταγωνισμού αποτελούν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, καθιστώντας τη διαδικασία μη νόμιμη. Επιπλέον, επισημαίνονται ασάφειες στους όρους της διακήρυξης που μπορούν να δημιουργήσουν σύγχυση στους διαγωνιζόμενους.